محمود بارانی اولین تولیدکننده پسته مرغوب ساوه به ایلنا می گوید: زمانی که کاردر ساوه شروع شد همه حتی کارشناسان جهاد کشاورزی سعی داشتند تا از ادامه کار جلوگیری کنند و می گفتند این زمین ها حاصلی ندارد اما نا امید نشدم و کارم را ادامه دادم چنانچه تا 7 سال در آن منطقه تنها بودم و وزارت جهاد کشاورزی نه کارمان را تایید کرد و نه کمکی به تولید می کرد.اما پس از اولین برداشت در سال 1375 سایر تولید کنندگان پسته از منطقه بازدید کردند و انگیزه ای برای کشت پسته و گسترش آن در ساوه بوجود آمد.
بارانی در ادامه تصریح کرد: با گذشت10 سال از زمان کاشت نهال های پسته در ساوه تولید پسته هر روز بیش از گذشته می شود و در حال حاضر بهترین محصول ایران را به ثمر می رساند وا کنون با تشکیل تعاونی تولیدکنندگان پسته هامون سبز استان مرکزی به ترویج کشت پسته درساوه پرداخته و کارشناسان کشاورزی را برای راهنمایی باغداران منطقه اعزام و تمام تجربیات 22 ساله ام را دراختیار پسته کاران ساوه قرار می دهم.
پسته بهترین غذای افطار
مدیرعامل تعاونی پسته استان مرکزی ادامه می دهد: بهترین غذا برای باز کردن روزه پسته است اما آنقدر این محصول با قیمت بالا به مصرف کنندگان عرضه می شود که بسیاری تنها جهت مصارف خاص آن را تهیه و نگه داری می کنند.
این تولید کننده پسته در گفت وگو با ایلنا در مورد نرخ تولید وفروش پسته می گوید: پسته درخت دیرزایی است و محصولش پس از 7 سال به بار می نشیند و باغدار زحمت زیادی برای محصول آن می کشد بنابراین چنین محصولی نرخ پایینی ندارد اما نه نرخی که الان در بازار عرضه می شود.
وی ادامه د اد: در حال حاضر پسته تازه کیلویی بین 3 هزارتا 3هزار و 500 تومان و پسته خشک 7 هزار و 500 تا 8 هزار 500 تومان فروخته می شود اما مطابق سایر محصولات کشاورزی فروش همین پسته در بازار گاهی تا 18 هزار تومان هم می رسد.
بارانی افزود: از هر سه کیلو پسته تازه یک کیلو پسته خشک بدست می آید و به همین دلیل قیمت پسته خشک گران تر از تازه آن است.
این تولید کننده پسته معتقد است پسته محصولی صادراتی است و ایران بزرگترین تولید کننده آن در دنیاست چنانچه بیش از 70 درصد پسته دنیا را ایران تامین می کند.
او می گوید: در حال حاضر 446 هزار هکتار باغ پسته ثبت شده در کل کشور وجود دارد و هرچند که طی دو سال گذشته به دلیل خشکسالی و سرمازدگی محصول پسته کم شده اما ایران توانایی تولید پسته تا 300 هزار تن در سال رادارد.
بارانی می گوید: در سال گذشته 100 هزار تن پسته تولید شده و امسال پیش بینی می شود میزان آن به هزار تن برسد.
وی که حمایت دولت را در این بخش مهم و ضروری می داند به ایلنا گفت: پسته محصولی دو ساله است یعنی قوت بار آن یکسال در میان کم و زیاد می شود و دولت می تواند با در نظر گرفتن این مساله در سال بارآوری باغ پسته، از طریق تعاونی های تولید و صادرات پسته و تخصیص سرمایه برای خرید محصول باغداران اقدام به انبار محصول کنیم تا نه قیمت پسته افت پیدا کند و نه برای صادرات با مشکل روبرو شویم یعنی اگر همه ساله150 هزارتن پسته صادرکنیم می توان ادعا کرد قیمت پسته را در کنترل خود قرار داده ایم.
وی افزود: صادرات سالانه پسته از باغات پسته ساوه 200 تا 250 تن به کشورهای اروپایی مانند آلمان و سایر کشورهای متقاضی پسته ایران است.
تنظیم بازار شب عید
هرساله شب های عید و یلدا مردم تقاضای بیشتری برای خرید آجیل و پسته دارند اما درست در همین ایام دلالان و سودجودیان با توجه به تقاضای بازار محصول انبار شده اشان را با قیمت های گزاف به مصرف کننده می فروشند و پولی های کلانی به جیب می زنند چنانچه گاهی پسته نامرغوب و بی کیفیت که در روزهای معمول سال 5 تا 7 هزار تومان بفروش می رسد تاکیلویی 15هزار تومان هم فروخته می شود.
این تولید کننده پسته به ایلنا می گوید: دولت برای تنظیم بازار می تواند کمک های زیادی انجام دهد. همچنین دررابطه باتبلیغات خارج از کشور کنسولگری ها باید با تاجران هماهنگ باشند تا پسته به موقع صادرشود.
به اعتقاد کارشناسان به دلیل بحران اقتصادی جهان و عدم وجود تورم در سایر کشورها قیمت پسته صادراتی افزایش نیافته است و این در حالی است که نرخ ارز در هشت سال گذشته ثابت مانده و محصول پسته در حال از دست دادن بازار خود در جهان است.
از سوی دیگر در زمانی که تولیدکنندگان پسته کشور از نیازشان به حمایت دولت سخن می گویند، جلال پور رییس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن استان کرمان در گفت وگو با رسانه ها با اشاره به اینکه ایجاد توازن بین نرخ پسته در داخل و خارج کشور کار سختی است، می گوید: تمامی تولید کنندگان، صادرکنندگان و فرآوری کنندگان پسته باید شرایط را درک کنند و توقع افزایش درآمد نداشته باشند.
وی همچنین، اجرای طرح های راهبردی در صنعت پسته را از جمله امکان صادرات پسته به اروپا و تصویب پایانه صادراتی پسته را از اقدامات انجام شده در رابطه با این محصول می داند و می گوید: برای حفظ بازار حدود 2/1 تا 5/1 میلیارد دلاری محصول پسته باید با گسترش شیوه های صحیح باغبانی تلاش شود.
نبض قیمت بازار پسته به دست دلال ها
یک عضو هیات علمی اقتصاد کشاورزی موسسه تحقیقات پسته کشور می گوید: نبض قیمت بازار پسته دست دلال ها و واسطه هاست که هر زمان اراده کنند محصول خود را وارد بازار می کنند و هر زمان که قیمت مناسب نبود محصول را در انبارها نگه داشته و در طول سال و زمان مناسب بودن قیمت بازار اقدام به فروش پسته می کنند.
بارانی تولیدکننده پسته نیزدر همین رابطه به ایلنا می گوید: بیشترین چیزی که باغداران پسته را رنج می دهد اختلاف قیمت محصول در طول یکسال زراعی است که از کنترل خارج شده و باغدار نمی داند در چه زمانی باید محصولش را به فروش رساند زیرا در زمان برداشت قیمت ها به شدت افت کرده و بعد از گذشت مدتی که محصول از دست کشاورز خارج شد قیمت ها به شدت افزایش می یابد که البته دولت در این مساله باید پیشقدم شده و به کشاورزان کمک کنند.
وی در توضیح بیشتر این مساله گفت: دولت باید نقدینگی در اختیار تولید کنندگان قرار دهد تا قیمت در طول سال حفظ شود.
دکتر رضا صداقت عضو هیات علمی اقتصاد کشاورزی موسسه تحقیقات پسته کشور نیز پایین بودن عملکرد در هکتار یا بهره وری را یکی از مشکلات تولید پسته در کشور می داند و می گوید: بهره وری در کشور ما یک چهارم تا یک پنجم بهره وری در آمریکاست که یکی از رقبای اصلی کشور ما در تولید پسته در بازارهای جهانی محسوب می شود. ما باید با متوسط عملکردی در حدود 750 تا 800 کیلو پسته در هکتار با آمریکا که دارای متوسط عملکرد سه هزار کیلو در هکتار است، رقابت کنیم .
وی افزایش هزینه های تولید را یکی دیگر مشکلات تولید این محصول در کشور ذکر کرد و افزود: به دلیل تورم حداقل 20 درصد هر سال نسبت به سال قبل هزینه های تولید این محصول افزایش می یابد. به رغم بالابودن قیمت این محصول در بازار، قیمتی که به تولیدکننده می رسد جوابگوی هزینه های تولید نیست که این وضعیت نیز از دیگر مشکلات تولیدکنندگان پسته در کشور به شمار می رود.
این عضو هیات علمی اقتصاد کشاورزی موسسه تحقیقات پسته با بیان اینکه نوسانات قیمت پسته در طول سال و بین سال های مختلف بسیار زیاد است، ادامه داد: تولیدکننده ها معمولا به دلیل مشکلات مالی به محض برداشت محصول، تولیدات خود را می فروشند و بیشتر محصول در همان ماه های اول به فروش می رسد ولی واسطه ها و دلال ها بعد از خرید محصول، معمولا در طول سال می فروشند بنابراین نبض قیمت بازار پسته دست دلال ها و واسطه هاست که هر زمان اراده کنند محصول خود را وارد بازار می کنند و هر زمان که قیمت مناسب نبود محصول را در انبارها نگه داشته و در طول سال و زمان مناسب بودن قیمت بازار اقدام به فروش پسته می کنند .
کارشناسان تولید پسته یکی از علل پایین بودن عملکرد در هکتار پسته را وضعیت آب و خشکسالی در سال های اخیر می دانند به طوری که در چند سال اخیر شور شدن و تلخ شدن آب های کشاورزی عوامل اساسی کاهش عملکرد در هکتار پسته بوده است .
در اینجا همچنین باید به روز نبودن آموزش، ترویج و تحقیقات به عنوان دیگر مشکلات تولید اشاره کرد، چه آنکه به رغم توانایی های بالایی که در زمینه تحقیقات پسته در کشور داریم متاسفانه به دلیل نبودن امکانات و بودجه های تحقیقاتی مناسب معمولا کارها به روز انجام نمی شود و رفع هر مشکل در تولید پسته چندین سال زمان می برد که همین امر صدمات بسیاری به تولید این محصول وارد می کند.
به گزارش ایلنا ساختار قبلی کشاورزی به گونه ای است که اغلب کشاورزان سنشان بالا رفته و همچنین دارای تحصیلات ابتدایی بوده یا بی سواد هستند که همین موارد نیز مشکلاتی را برای تولید ایجاد می کند.
از سوی دیگر به دلیل تورم موجود در اقتصاد کشور قطعا هزینه های تولیدات کشاورزی کشور هم تحت تاثیر آن بوده، به طوری که برآورد شده هزینه های تولید محصولات کشاورزی بیش از نرخ تورم رسمی کشور در سال های گذشته افزایش پیدا کرده است و در حال حاضر شرایط به گونه ای است که تولید ما برای بسیاری از خرده کشاورزان یا غیر اقتصادی شده یا اینکه تولید این محصول برای آنها به زودی غیراقتصادی می شود .
همچنین در حال حاضر صادرات پسته کشورمان به آلمان نسبت به چند سال قبل به شدت کاهش پیدا کرده و در مقابل بیشتر صادرات ما به سمت کشورهای عربی و کشورهای آسیای میانه، آسیای جنوب شرقی شیفت پیدا کرده است و در واقع مشکل کیفیتی، خود را به این شکل نشان داده که ما بازارهای سودآور و نهایی را از دست می دهیم و به سمت بازاریابی که پسته را از ما می خرند و مجددا به کشورهای دیگر صادر می کنند، پیش رفته ایم .
منبع :خبرگزاری کار ایران تاریخ : 12 شهریور 1388 شاخه : تجارت و بازرگانی
