گروه
صنعت به گزارش خبرنگار موج،
پنبه این ماده حیاتی برای
صنایع نساجی که به حق به عنوان خون در رگ های این
صنعت کهن شناخته می شود روزهای خوشی را در
کشور سپری نمی کند و طی سال های اخیر به شدت از میزان
تولید آن کاسته شده به نحوی که در حال حاضر به زحمت می تواند 30 درصد از نیازهای سالانه
صنایع ریسندگی
کشور را پاسخگو باشد و صاحبان این
صنایع باید برای رفع کمبود خود یا از
پنبه های
وارداتی استفاده کنند و یا از سایر
الیاف همچون
پلی استر.بطور کلی می توان گفت که
پنبه از مهمترین
محصولات کشاورزی است که علاوه بر
تامین مواد اولیه
صنایع نساجی و
روغن کشی، در
اشتغال زایی بخش های
کشاورزی،
صنعت و
بازرگانی نیز نقش مهمی را ایفا می کند. در واقع کمتر
محصول کشاورزی از نظر قابلیت ایجاد
ارزش افزوده و تنوع فرآورده ها، یارای برابری با
پنبه را دارد.در حال حاضر
تولید جهانی
پنبه در سال پیش از 20 میلیون تن و
تجارت آن نیز در حدود 10 میلیون تن در سال است که با فرض
قیمت 5/1
دلار برای هر کیلو
پنبه، می توان گفت که
تجارت جهانی پنبه در سال بالغ بر 15 میلیارد
دلار می باشد.
تولید پنبه محلوج در سال زراعی گذشته در
کشورمان بالغ بر 60 هزار تن بوده که بدین ترتیب
سهم ایران از
تولید پنبه در جهان در حدود 3/0 درصد می باشد و این برای
کشور ما که روزگاری
تولید سالانه
پنبه آن از مرز 250 هزار تن نیز گذشته و بخش عمده ای از آن نیز صادر می شد تاسف بار است، در آن زمان
صادرات پنبه که سالانه بالغ بر 120 میلیون
دلار بود 20 درصد
صادرات کالاهای غیر نفتی و 45 درصد
صادرات کالاهای کشاورزی در
کشور را شامل می شد.بهبود این وضع توجه خاص مسئولان دست اندر کار
پنبه کشور را می طلبد تا بحران فعلی در زمینه
پنبه برطرف شده و این
محصول مهم
جایگاه قدیمی خود را در میان سایر
محصولات کشاورزی دوباره باز یابد.اصلی ترین دلیل کاهش سطح زیر کشت
پنبه و کاهش
محصول بالا بودن
هزینه های
تولید و
قیمت تمام شده آن می باشد که موجب می شود
پنبه تولید داخل یارای رقابت با
قیمت های جهانی را نداشته باشد، لذا
کشاورز پنبه کار رغبتی به کاشت این
محصول از خود نشان نمی دهد و به کاشت
محصولاتی با زحمت کمتر و
ارزش افزوده بیشتر
روی می آورد.این معضل تقریبا در تمامی نقاط دنیا که به کشت
پنبه اشتغال دارند به نوعی وجود دارد اما
دولت های مربوطه با دادن
یارانه به کمک این قشر از
کشاورزان و این بخش از
محصولات کشاورزی آمده و تا حدود زیادی انگیزه را برای کاشت این
محصول افزایش می دهند . در بعضی از
کشورهای
تولید کننده پنبه ، به این
محصول دو نوع
یارانه تولیدی و
صادراتی پرداخت می شود.در
کشورما نیز پرداخت
یارانه به
کشاورزان پنبه کار از قرارهر کیلو وشیک هزار و
ریال راهکارمناسبی برای ایجاد انگیزه در بین
کشاورزان می باشد.با فرض
تولید سالانه 150هزار تن
پنبه در
کشور که نیاز
صنایع نساجی می باشد جمع
یارانه پرداختی توسط
دولت بالغ بر 5/67 میلیارد تومان و یا5/67 میلیون
دلار است . آیا این مبلغ برای احیای دوباره کشت
پنبه و رونق
صنایع ریسندگی و
روغن کشی و ... مبلغ زیادی می باشد.مخصوصا اگر بدانیم که
ارز خارج شده از
کشور برای
خرید پنبه از
کشور ازبکستان در سال 1387 بیش از یکصد میلیون
دلار بوده است.از دیگر عوامل کاهش
محصول پنبه استفاده نکردن از
ماشین آلات مکانیزه در کاشت ، داشت و برداشت
پنبه می باشد که آن هم متاثر از کوچک شدن
زمین های کشاورزی می باشد.برای
تولید پنبه در مقیاس های بزرگ و با
قیمت های مناسب نیاز به
زمین های کشاورزی بزرگ ویا کشت و
صنعت ها می باشد که می باید در استراتژی
وزارت جهاد کشاورزی در جهت حمایت از این
محصول قرار گیرد.از طرف دیگر و به اعتقاد کارشناسان
کشاورزی ، کاهش سطح زیر کشت
پنبه موجب افزایش آفات در دیگر
محصولات کشاورزی شده که افزایش استفاده از سموم دفع آفات را سبب شده که این موضوع نیز مشکلات زیست محیطی برای سایر
محصولات کشاورزی ،
منابع زیر
زمینی آب،
دام ها و حتی انسان ها را در پی داشته است .لذا حمایت از کاشت
پنبه نه تنها یک تصمیم صحیح
اقتصادی است بلکه از جنبه های حفاظت از محیط زیست و سلامت انسان و
دام نیز حائز اهمیت می باشد.طی سال های اخیر که
تولید پنبه کشور رو به نزول گذاشت و به منظور رفع نیاز
صنایع ریسندگی،
خرید پنبه از سایر
کشورهای همجوار علی الخصوص
کشور ازبکستان تسهیل شد و با توجه به عقد قرار داد تعرفه ترجیحی با این
کشور، بیش از 95 درصد از نیاز
وارداتی پنبه کشور از طریق
پنبه کشور ازبکستان تامین گردید. لیکن به دو دلیل ذیل
خرید پنبه از
کشور ازبکستان با محدودیت های جدی روبرو شده و به نظر می رسد که در سال زراعی پیش رو،
تامین نیازهای
صنایع ریسندگی از طریق
پنبه کشور ازبکستان با مشکل جدی و شاید هم غیر قابل حل روبرو شود.دلیل اول: اینکه
دولت ازبکستان به منظور حصول
ارزش افزوده بیشتر از
محصول پنبه خود که در سال به بیش از یک میلیون تن بالغ می گردد اق
دام به احداث
کارخانجات متعدد ریسندگی با استفاده از
منابع داخلی و همچنین
سرمایه گذاری خارجی کرده است تا در آینده ای نزدیک به جای
صادرات پنبه به صدور انواع نخهای
پنبه ای مبادرت کند و
ارزش افزوده این فرآیند را در
کشور خود حفظ کند. به نحوی که در سال گذشته بیشترین
سرمایه گذاری در
صنعت ریسندگی
پنبه ای در جهان در این
کشور انجام شده و بیشترین میزان دوک و اسپیندل ریسندگی
پنبه ای در
کشور ازبکستان نصب شده است.دلیل دوم: اینکه
کشور چین در آغاز فصل برداشت، نسبت به
خرید انبوه
پنبه های مازاد
کشور ازبکستان اق
دام می نماید لذا
دولت ازبکستان تمایلی به
فروش پنبه در پارت های کوچک یک هزار تن و یا دو هزار تن به سایر
خریداران نداشته و چون
خرید پنبه توسط تجار
ایرانی و در پارت های کوچک انجام می شود لذا در این بازار، دستشان از
پنبه مرغوب
ازبکستان خالی می ماند و چنانچه بخواهند از
خریداران چینی،
پنبه را دریافت کنند می باید
هزینه بیشتری را متحمل شوند که
اقتصادی نخواهد بود.بدیهی است راهکار اصلی و مورد نظر
انجمن صنایع نساجی ایران حمایت از کاشت
پنبه در داخل
کشور تا سقف سالانه حداقل 150 هزار تن محلوج و با استفاده از پرداخت
یارانه به
کشاورزان پنبه کار و مکانیزه کردن
تولید پنبه می باشد.(علیرضا حایری عضو
هیات مدیره انجمن صنایع نساجی ایران)
منبع :
خبر گزاري موج
تاریخ :
2
خرداد
1389
شاخه :
کشاورزی ، دامداری و شیلات
.....................................................................................................................................................................................................................................