یارانه های پرداختی به بخش تولید، امروزه نقش بی بدیلی در اقتصاد جهانی بازی می کنند، به گونه ای که مطابق آمار، بخش کشاورزی در اروپا و آمریکا به موهبت پرداخت روزانه 1 میلیارد دلار یارانه قادر هستند تا در برابر رقبای خارجی صف آرایی کرده و آنها را از گردونه اقتصاد خارج کنند. صنعت چین هم که امروز با تولیدات بی شمار خود، فضای تنفس برای رقبای خارجی خود را روزبه روز تنگ تر می کند، تحت حمایت های دولتمردان خود پیش تازی در عرصه تولید جهانی را تجربه می کند.
به گزارش ایلنا، با این حال گویا در کشور ما همیشه باید ساز مخالف با تجربیات اثبات شده اقتصاد جهان را کوک کرد. تولید ایران که امروز با مشکلات گسترده ای دستو پنجه نرم می کنند و هر روز در مقابل رقبای خارجی که به لطف تعرفه های اندک و قاچاق گسترده بازار را از دست رقبای ایرانی خارج می کند، گام به گام عقب می نشیند و این چنین است که بازارهایی چون لوازم خانگی و محصولات برقی، شاهد جولان محصولات بدون رقیب خارجی هستند.
البته هنوز بارقه هایی از امید بین تولیدکنندگان ایرانی وجود داشت. اگر تولیدکننده ایرانی تا به حال مجبور بود که جور تجار و دلالان را هم در عرصه پرداخت مالیات بکشد و ده ها مالیات به انحای مختلف به مراجع دولتی و شبه دولتی بپردازد، با این حال از این مزیت برخوردار بودند که با بهره گیری از انرژی ارزان قیمت که متعلق به همه ملت ایران است، فاصله خود را نسبت به حفظ کنند، اما حالا قرار است این برتری هم به نام هدفمند کردن یارانه ها از دستش خارج شود. این موضوع امروز به نگرانی اصلی تولیدکنندگان و صنعت گران ایرانی بدل شده است.
صنعت ورشکسته خواهد شد
عضو کمیسیون صادرات اتاق ایران با بیان اینکه تاثیر تورمی حذف یارانه ها بر کسی پوشیده نیست، می گوید: مسلما افزایش نرخ ها روی بازار داخلی بیشتر از صادرات اثر دارد و صنعت ما به ورشکستگی کشیده می شود؛ لذا تنها راه حل موجود، مسئله نرخ ارز است. محسن حاجی بابا می گوید: نمی توان روی 30 درصد عواید حاصل از طرح هدفمند کردن یارانه ها که قرار است به صنایع کمک شود، حساب باز کرد. وی با بیان اینکه باید به دنبال راهکار اساسی برای صنعت، بازار داخلی و صادرات کشور باشیم، تنها راه حل برون رفت از این مشکل را افزایش نرخ ارز می داند. به گفته وی، کشاورزی در ایران تحت فشار است و شاهد افزایش وارداتی میوه ها هستیم که با این نرخ ارز، کشاورزی ما نابود شده و آرام آرام رقبا بازار پسته ایران را نیز خواهند گرفت. وی پیشنهاد می دهد: چند انجمن باید تاثیرات طرح هدفمند کردن یارانه ها را پیگیری کرده و جدول دقیقی از آن استخراج شود، زیرا اجرای این طرح غیر از حامل های انرژی روی سایر مسائل هم تاثیر می گذارد. حاجی بابا می گوید: پیشنهاد دیگر ما نیز این است که واحدهای صنعتی که میزان مصرف برق آنها بالای 2 مگاوات است، از شمول این قانون خارج شوند.
حذف یارانه ها تاثیر روانی منفی شدیدی دارد
عضو دیگری از خانواده بزرگ صادرکنندگان ایرانی می گوید: طرح هدفمند کردن یارانه ها تاثیر روانی منفی بسیار شدیدی بر روی قیمت ها در داخل کشور می گذارد و حتی مطرح شدن هدفمند کردن یارانه ها از هم اکنون موجب افزایش قیمت ها شده است. محمدحسین روشنک با بیان اینکه "قطعا این طرح تا 5 سال آینده اجرا نخواهد شد"، می گوید: اصل طرح هدفمند کردن یارانه ها، طرح خوبی است، اما باید از همان 5 سال قبل که دولت قبل طرح را مطرح کرد، اجرا می شد. وی پروسه اجرای طرح هدفمند کردن یارانه ها را 10 ساله، اما فشار و تاثیرات آن بر جامعه و اقتصاد کشور را یکساله می داند. روشنک می افزاید: تا سال جدید هرچه صادرات داشته باشیم، قطعا از سال آینده با شرایط موجود از جمله طرح هدفمند کردن و تثبیت نرخ ارز، صادراتمان تنها در کالاهایی خلاصه می شود که منحصر به ایران است و در کالاهایی که رقیب داریم به ویژه در صنایع تبدیلی، صادرات ما به حداقل ممکن خواهد رسید. مرتضی عراقچی، عضو هیئت مدیره اتحادیه تولید و صادرکنندگان فرش ایران نیز با تایید کاهش صادرات و با بیان اینکه "صادرات ایران مانند بیمار در حال فوت است"، می گوید: دولت و مجلس به هیچ وجه با افزایش نرخ ارز موافقت نخواهند کرد. وی تصریح می کند: صادرات و کالاهای سنتی ایران در حال حذف شدن از بازارهای جهانی هستند و باید فکر جدی برای صادرات ایران شود.
بازارهای صادراتی را در صورت ثابت ماندن نرخ ارز از دست می دهیم
در صورت حذف یارانه های انرژی و ثابت ماندن نرخ ارز، بسیاری از بازارهای صادراتی خود را از دست خواهیم داد. مجید تجار، صادرکننده سنگ با بیان این مطلب می گوید: پس از حذف یارانه های انرژی، هزینه های تولید به شدت افزایش و به همان نسبت نیز قدرت رقابت پذیری واحدها کاهش خواهد یافت. وی با بیان این که در آن شرایط دولت باید نرخ ارز را شناور کند، خاطرنشان می کند: در صورت ثابت ماندن نرخ ارز، واحدها به کلی قدرت رقابت پذیری شان کاهش یافته و بازارهای صادراتی را از دست خواهند داد. به گفته او با توجه به آن که سوخت به ویژه گازوئیل بخش عمده ای از هزینه های تولید سنگ خام را تشکیل می دهد، هرگونه تغییر در قیمت سوخت، قیمت تمام شده انواع سنگ را افزایش می دهد.
وی ادامه می دهد: به دنبال افزایش هزینه های تولید سنگ خام در معادن، هزینه های حمل آن به کارخانه های فرآوری نیز به دلیل حجیم و سنگین بودن این کالا افزایش خواهد یافت. این صادرکننده سنگ با بیان این که سهم زیادی از قیمت تمام شده فرآوری سنگ مربوط به هزینه های برق مصرفی است، تصریح می کند: در صورت حذف یارانه برق هزینه تمام شده فرآوری سنگ در کارخانه ها افزایش خواهد یافت. وی می افزاید: در آن شرایط بخش عمده ای از معادن و کارخانه های فرآوری سنگ گرانیت تعطیل خواهند شد، زیرا در صورت افزایش هزینه های انرژی، تولید و فرآوری سنگ گرانیت با توجه به هزینه های تمام شده آن و ورود سنگ ارزان قیمت چینی به هیچ وجه مقرون به صرفه نخواهد بود.
توان رقابت با عراق و ترکیه را هم نخواهیم داشت
یک فعال اقتصادی دیگر نیز معتقد است که با اجرای آنچه دولت هدفمند کردن یارانه ها می خواند، صادرات و مزیت رقابتی ایران به صفر نزدیک خواهد شد. محمود امانت می گوید: ما توان رقابتی در بازارهای هدف را نداریم، قدرت رقابت با ترکیه و عراق را هم نداریم، این نرخ بهره هم برای بخش صادرات، ظلم بزرگی است. عضو کمیسیون صادرات اتاق ایران با اشاره به بررسی های انجام شده درباره تاثیر هدفمند کردن یارانه ها در بخش حامل های انرژی بر روی 200 واحد صنعتی نمونه از بین 3 هزار واحد صنعتی استان یزد تصریح می کند: طبق بررسی های انجام شده، حامل های انرژی (آب، برق، سوخت) که خود واحد صنعتی مصرف می کند 2/2 درصد قیمت تمام شده را تشکیل می دهد و در بخش حمل و نقل 8/6 درصد قیمت تمام شده است. به گفته وی، وقتی حامل های انرژی 233 درصد گران می شود 9 درصد در تولید واحدهای صنعتی تغییر به وجود می آید و نهایتا 2/11 درصد در قیمت تمام شده در یک واحد صنعتی تغییر ایجاد می شود. وی ادامه می دهد: اگر طرح هدفمند کردن یارانه ها 5 ساله اجرا شود هر سال 2 تا 4 درصد تغییر قیمت خواهیم داشت و روی کالاهای صنعتی 4/2 درصد تغییر ایجاد می شود که باید روی مدیریت این تغییر، کار جدی انجام شود. وی با بیان اینکه "40 درصد ظرفیت بخش صنعت خالی است"، می افزاید: اگر دولت بر روی 40 درصد کارخانجات سرمایه گذاری و ظرفیت های موجود را فعال کند، هزینه ها تصاعدی پایین می آید که ضمن اشتغالزایی پایدار قیمت ها نیز 22 درصد کاهش می یابد.
کاهش احتمالی 20 درصدی صادرات ایران
چنانچه طرح هدفمند کردن یارانه ها با همین شکل فعلی تصویب شود و شورای نگهبان نیز به آن ایراد نگیرد، سالی 20 هزار میلیارد تومان یارانه حذف خواهد شد و باید دید این رقم چه تاثیری در صادرات کشور خواهد داشت. اسدالله عسگراولادی، رئیس قدرتمند کمیسیون صادرات اتاق ایران و از فعالان قدیمی اقتصادی کشور نیز با بیان این مطالب، عمق نگرانی صادرکنندگان ایرانی را به تصویر می کشد. وی می گوید: بی تردید حذف یارانه های انرژی، قیمت تمام شده کالاهای صادراتی را بین 5 تا 15 درصد بالا می برد. البته این آمار بدون احتساب اجرت نیروی کار است و چنانچه دستمزد نیروی کار نیز بالا برود، قطعا قیمت تمام شده کالا بیش از 10 درصد افزایش خواهد داشت. وی ادامه می دهد: دولت حاضر نیست که این مسئله را با نرخ ارز جبران کند، به جایزه های صادراتی هم اعتقاد نداریم، زیرا از پایه و اساس دچار اشکال است. لذا بخش خصوصی در نظر دارد به تصمیم جامع و هماهنگی برای ارائه پیشنهادات و راهکارهای حل تاثیرات اجرای هدفمند کردن یارانه ها بر روی صادرات رسیده و نظرات خود را به مجلس ارائه کند.
وی با اشاره به تاثیرات حذف یارانه حامل های انرژی خاطرنشان می کند: وقتی یارانه ها حذف شود، برق کشاورزی حداقل 10 برابر می شود که این مسئله روی محصولات کشاورزی اثر می گذارد، در بخش حمل و نقل و نیروی کار نیز قطعا اثرات منفی به دنبال خواهد داشت. وی این سئوال را مطرح می کند که چنانچه حقوق نیروی کار تغییر نکند و قیمت ها بالا برود، چطور می توان با این وضعیت اقتصادی زندگی کرد؟ رئیس کمیسیون صادرات اتاق ایران پیش بینی می کند که بهار آینده صادرات ایران 20 درصد کاهش خواهد داشت.
انرژی ارزان موهبتی خدادادی است، یارانه دولت نیست
بسیاری از کارشناسان مستقل اعتقاد دارند که انرژی ارزان قیمت برای ایرانیان، حق مسلم آنهاست و دولت سعی دارد به اشتباه مردم را متقاعد کند که این موضوع یارانه ای است که از سوی دولت پرداخته می شود. این افراد اعتقاد دارند که همان گونه که دولت در حال بهره گیری از ذخایر عظیم انرژی در کشور برای گذران امور خود است، به همان اندازه و حتی بیشتر، این مردم هستند که برای در اختیار داشتن سهمی از این ذخایر، محق هستند، امری که پیشتر خود احمدی نژاد تحت لوای شعار آوردن نفت بر سر سفره مردم از آن سخن گفت و بعدها تکذیب کرد.
احمد پورفلاح، عضو کمیسیون صنعت اتاق ایران در این باره می گوید: صنایع ایران از مزیت انرژی بهره می برند، اما با این طرح مزیت انرژی از صنایع گرفته خواهد شد. پورفلاح با بیان این مطلب که "دهک های پایین را با چه معیاری می خواهند تعیین کنند"، تصریح کرد: انرژی یک موهبت خدادادی است و باید به همه اقشار یکسان برسد تا از نارضایتی عمومی جلوگیری شود، زیرا تکیه به آمار غلط خروجی غلط نیز به همراه دارد. تجربه کشورهایی مانند آرژانتین و مصر نشان داده است که با حذف یارانه ها نباید بحران های اجتماعی را نادیده گرفت. نکته ای که دولت به عمد یا سهوا آن را نادیده می گیرد.
منبع :خبرگزاری کار ایران تاریخ : 5 آذر 1388 شاخه : تجارت و بازرگانی
