مازندران بزرگترین استان تولید و صید ماهی در کشور است؛ در حال حاضر دو استان گیلان و مازندران 10 هزار صیاد رسمی دارد که زیر نظر دو اتحادیه صیادان فعالیت می کنند اما در چند سال اخیر به دلیل برخی مشکلات طبیعی و نبود مدیریت و برنامه ریزی های مناسب، صیادان و تمام کارخانه هایی که وابسته به صید ماهی بوده اند با مشکلات جدی روبرو شده و اکثر آنها ورشکست و یا تغیر شغل داده اند؛ از این رو برخلاف تلاش خبرنگار ایلنا برای تهیه گزارشی در این خصوص مدیرکل شیلات استان مازندران حاضر به پاسخگویی نشد و به رسم مدیرانی که از جواب به سوالات خبرنگاران طفره می روند حتی در مراجعه حضوری پاسخگویی را به زمان دیگری موکول کرد؛ لذا تنها توانستیم در گفت وگوهای میدانی و مصاحبه با یکی از دست اندرکاران این صنعت که سال ها سابقه فعالیت در این حوزه را داشته و درد نبود مدیریت و ضعف مدیرتی آن را چشیده گفت وگویی داشته باشیم.
محمد گشتاسب زاد نائب رییس تعاونی پرورش دهندگان ماهیان گرمابی در گفت وگو با خبرنگار ایلنا با بیان اینکه وضعیت صنایع تبدیلی در ایران مناسب نبوده و کارخانه های بسته بندی ماهی استاندارد نیستند ، گفت: در بازدیدی ساده از کارخانه های صنایع تبدیلی ماهی، به راحتی متوجه وضعیت غیر استاندارد آنها خواهیم شد اما مساله اینجاست که این کارخانجات به دلیل مشکلات شدید مالی و نبود حمایت دولتی توان تجهیز و استانداردسازی کارخانه های خود را ندارند.
وی در ادامه افزود: بسیاری از کارخانه های بسته بندی و صنایع تبدیلی کشور با مشکلات جدی نقدینگی روبرو هستند و بسیاری از آنها ورشکست و تعطیل شده و یا رو به تعطیلی می روند.
مدیرعامل صنایع همگن شیلات استان مازندران تصریح کرد: بانک ها وام های مورد نیاز این صنعت را در اختیار مدیران آن قرار نمی دهند و دولت حمایتی از وضعیت نابسامان این صنایع ندارد.
این کارشناس ماهیان گرمابی ضمن اظهار تاسف از مصرف حداقلی ماهی در ایران گفت: مصرف ماهی و غذاهای دریایی باید در سبد غذایی مردم قرار گیرد نه این که مشهد، به عنوان بزرگترین شهر توریستی ایران مصرف سالانه ماهی آن زیر یک کیلو باشد چنانچه این رقم در کشورهای خارجی به بالای 16 کیلو می رسد.
وی همچنین وضعیت صیادی در کشور را نامطلوب دانست و گفت: صیدهای غبرمجاز و ناآگاهانه و بدون تخصص به گونه های کمیاب و با ارزش دریای خزر لطمه های زیادی وارد کرده است که این مساله نیاز به مدیریت جدی تری از سوی سازمان شیلات دارد.
کارخانه های تولید کنسرو رو به تعطیلی است
گشتاسب زاد در رابطه با وضعیت کارخانه های تولید تن ماهی در استان مازندران به ایلنا گفت: در استان 12 کارخانه تولید کنسرو وجود داشت که 8 کارخانه تعطیل شده و 4 کارخانه باقیمانده با شرایط سخت به کار خود ادامه می دهند و هر سال تنها به بدهی هایشان افزوده می شود.
وی در ادامه افزود: مشکلاتی که در سال گذشته برای تولید ماهی کیلکا در دریای خزر به وجود آمد و تولید این ماهی رو به کاهش شتافت وضعیت بسیاری از کارخانه های تولید تن ماهی را بیش از گذشته به هم ریخت.
گشتاسب زاد همچنین گفت: راندمان تولید در این صنعت به شدت افت داشته و نیاز بخش برای افزایش بهره وری 47 میلیارد تومان در سال است اما این اعتبار طی چند سال گذشته از 6 میلیارد تومان تجاوز نکرده است.
در همین رابطه سراغ یکی از کارخانه داران بزرگ تولید تن ماهی استان مازندران رفتیم که به دلیل مشکلات سال های اخیر کارخانه اش رو به تعطیلی رفته و ورشکست شده اما در گفت وگو با فرزندان وی متوجه شدیم مدیر این کارخانه به دلیل مشکلات و بدهی های معوقه و چک های پاس نشده سکته قلبی کرده و در بستر بیماری به سر می برد؛ کارخانه ای که روزی هیاهوی کار و اشتیاق در آن موج می زد و کارگران زیادی از آن امرار معاش می کردند امروز متروک و خلوت چون چرخه بسیاری از صنایع خاموش و فراموش شده مانده بود.
بسته بندی های کارخانه ای سالم ترند
یکی از مدیران کارخانه تولید و بسته بندی ماهی مازندران با بیان اینکه صنایع همگن شیلاتی حدود 45 واحد بزرگ تولیدکننده هستند که تولید آنها در سال یکهزار و 480 تن ماهی بسته بندی است.
وی افزود: واحدهای تولیدکننده تن ماهی در سال در صورت تولید 46 میلیون تن قوطی کنسرو تازه به آنجا می رسند که متحمل ضرر نشوند در صورتی که در حال حاضر این کارخانجات به دلیل محدودیت و مشکلاتی که دارند تولیدی کمتر از این میزان دارند.
مدیر عامل صنایع همگن شیلات مازندران به بازار فعلی این صنعت اشاره کرد وگفت: بازار این صنعت در حال حاضر مریض است و مردم به جای مصرف ماهی های منجمد شده عادت به تازه خوری ماهی دارند که این طریقه مصرف از سلامت لازم برخوردار نیست.
وی تاکیدکرد: به طور معمول مردم اینگونه یادگرفته اند که ماهی را از بازار خریداری و در بسته بندی های خانگی فریز کنند در صورتی که این روش غلط بوده و از کیفیت ماهی می کاهد.
گشتاسب زاده در پاسخ به سئوالات ایلنا در این رابطه توضیح داد: ماهی پس از بسته بندی های کاملا بهداشتی و صنعتی که در کارخانه ها صورت می گیرد باید کاملا خشک شده و در دمای زیر 20فریز شود اما فریزرهای خانگی چنین قابلیتی ندارد و ماهی آرام آرام یخ زده می شود که این مساله در کیفیت هنگام پخت ماهی تاثیر گذاشته و مدت نگهداری آن را کم کرده علاوه بر آن نوعی انگل در این شیوه تولید می شود که مصرف آن مطلوب نیست.
خاویار ایران در دست چینی ها
مدیرعامل صنایع همگن شیلات استان مازندران در رابطه با وضعیت فعلی تولید خاویار در ایران گفت: به دلیل صید بی رویه و قاچاق خاویار در ایران این تولید ارزشمند در حال انقراض بود و پرورش دهندگان خاویار در دو استان و گیلان و مازندران خوب حمایت نشدند و چین با استفاده از بچه ماهی آن از دریای خزر به تولید و تکثیر آن پرداخته است و طبق پیش بینی های انجام شده قرار است طی 10 سال آینده حدود 6 هزار تن برابر با چهار برابر سهم جهانی خاویار تولید کند.
وی همچنین با اشاره به سایر مشکلات صنایع تبدیلی شیلات گفت: در حال حاضر مشکل تامین برق کارخانه ها مشکل ساز شده زیرا وزارت نیرو هزینه بسیار بالایی برای مصرف برق صنعتی دریافت می کند و حتی بسیاری از کارخانه ها متحمل هزینه بالای پرداخت جریمه مصرف می شوند در صورتی که این کارخانه ها به دلیل داشتن سردخانه های بزرگ که حجم زیادی ماهی در آ نها نگهداری می شود باید مدام روشن باشد در صورتیکه به دستور وزارت نیرو سردخانه ها باید از ساعت 18 الی 12 نیمه شب خاموش باشند که این مساله از کیفیت نگهداری ماهی های منجمد در سردخانه ها می کاهد.
منبع :خبرگزاری کار ایران تاریخ : 27 مهر 1388 شاخه : صنایع و معادن
