به گزارش موج به نقل از بوداپست بیزنس ژورنال، غلامحسین نوذری، وزیر نفت جمهوری اسلامی ایران در ابتدای ماه جاری میلادی، گامی اساسی در تحقق هدف ایران جهت تبدیل شدن به یکی از تأمین کنندگان گاز طبیعی اتحادیه اروپا برداشت.
وی در دمشق اعلام کرد: با توجه به توسعه طرح گازی و اقدامات انجام شده، گاز طبیعی ایران از طریق عراق، سوریه و دریای مدیترانه به اروپا و سپس یونان و ایتالیا ارسال خواهد شد.
نوذری به ذکر جزئیات اندکی بسنده کرد و افزود: جمهوری اسلامی ایران با شرکای اروپایی خود در تماس بوده و برای عملی شدن و تحقق این هدف لازم است توافق سه جانبه ای بین ایران، عراق و سوریه منعقد شود. بدین ترتیب، جمهوری اسلامی ایران گاز طبیعی خود را از طریق عراق، سوریه و دریای مدیترانه به یونان و ایتالیا خواهد فرستاد.
از طرفی، الکسی میلر، مدیر عامل شرکت گازپروم روسیه، همزمان هشدار سختی برای اتحادیه اروپا صادر کرد که طی آن گفته شده بود: ما به رشد جهانی بازارهای گاز مایع طبیعی (lng) واقفیم. طبعا وقتی قرار است اسنادی به امضا برسد که منافع روسیه در آن لحاظ نشده است، لازم می دانیم استراتژی خود در زمینه گاز مایع طبیعی را مورد بازنگری قرار دهیم و در صورت لزوم، پروژه های جدید دیگری در این خصوص انجام بدهیم.
چنین به نظر می رسد منظور میلر از اشاره به این تغییر رویکرد و پروژه جدید، توافقنامه اخیر اتحادیه اروپا با اوکراین مبنی بر نوسازی سیستم خط لوله گاز اوکراین بدون مشارکت روسیه بوده است که واکنش منفی شدید روسیه را به دنبال داشت.
تهدید روسیه مبنی بر برگرداندن گاز از بازار اروپا و تبدیل آن به گاز طبیعی مایع و فروش آن به بازارهای دیگری در اروپا و آمریکا، موضوع جدیدی نیست. این تهدید اولین بار در نوامبر 2008 از سوی ولادیمیر پوتین، نخست وزیر روسیه مطرح شد. البته پوتین گفته بود که کشورش علاوه بر بازارهای جدید در آسیا و آمریکا، به اروپا نیز گاز صادر خواهد کرد و قیمت فروش گاز مایع افزایش خواهد یافت.
اعلام این دو مطلب با اجلاس گروه بیست در لندن مصادف شد و این در حالی بود که تامین و ارسال انرژی به اتحادیه اروپا یکی از موضوعات مطرح در اجلاس گروه بیست بود. جالب تر این که سه روز پیش از این اجلاس، الکسی میلر پیش نویس توافقنامه ای را با شرکت نفتی آذربایجان (socar) امضا کرده بود که مضمون آن، خرید بخش اعظمی از تولید آتی گاز صادراتی آذربایجان در میدان شاه دنیز است.
جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده است از خط لوله پارس به عنوان جایگزینی برای پروژه نابوکو بهره گرفته و از این خط لوله برای صادرات گاز به اروپا استفاده خواهد کرد.
به هر حال، اتحادیه اروپا کماکان در حال بررسی علل و شواهد بایکوت دو هفته ای گاز ارسالی به اروپا از سوی شرکت گازپروم در ژانویه سال جاری است. البته کرملین و گازپروم، هر دو به اتفاق، دلیل این قطعی گاز را بدهی اوکراین به گازپروم اعلام کردند. این بدهی اکنون مورد اختلاف نظر است، در حالی که قطعی گاز عملا کشورهای ثالث اروپایی را تحت الشعاع قرار می دهد و گازپروم از این فرصت استفاده کرده و آنها را ترغیب می کند به اتحادیه اروپا فشار بیاورند تا این اتحادیه پروژه های نورد استریم و ساوت استریم گازپروم را بپذیرد.
اگر پروژه خط لوله پارس بتواند مقبولیت لازم را در اتحادیه اروپا به دست آورد، عملا از ضرورت اجرای پروژه های نابوکو، نورد و ساوت استریم روسیه کاسته خواهد شد و پروژه خط لوله گاز بلواستریم به ترکیه نیز تحت الشعاع قرار خواهد گرفت.
بسیاری از اعضای اتحادیه اروپا نسبت به سیاست سلطه جویانه گازی روسیه و هدف این کشور در اعمال نفوذ بر کشورهای اصلی ترانزیت گاز نظیر اوکراین، با احتیاط و محافظه کارانه عمل می کنند و به همین دلیل از جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از تأمین کنندگان اصلی گاز استقبال خواهند کرد.
نکته مهم و مطرح در محافل اتحادیه اروپا، میزان اعتمادی است که به عنوان تأمین کننده گاز آینده اروپا می توان به ایران داشت.
واشنگتن، برلین و لندن باید قاطعانه تصمیم بگیرند آیا واقعا می خواهند منبع تامین گاز اتحادیه اروپا را از روسیه تغییر داده و به جمهوری اسلامی ایران وابسته سازند یا خیر، و در تصمیم خود این نکته را لحاظ کنند که ساخت تاسیسات زیربنایی گاز ایران برای ارسال گاز از طریق سوریه و عراق به یونان و ایتالیا، حدود یک دهه به طول خواهد انجامید.
از طرفی، ورود احتمالی جمهوری اسلامی ایران به بازار تامین کنندگان گاز اتحادیه اروپا برای روسیه نگران کننده است، زیرا این کشور در صدد است کماکان گلوگاه ارسال گاز به اروپا را تحت اختیار خود نگه دارد.
جمهوری اسلامی ایران هیچ گاه از عقد قرارداد انرژی با برخی از اعضای ناتو (نظیر ترکیه) خودداری نکرده است. ایران با برخورداری از 16 درصد از ذخایر گازی جهان ظاهرا آماده است به عنوان یک بازیگر موثر و بزرگ در این زمینه به ایفای نقش بپردازد.
به هر حال، شرکت گازپروم نیز بارها رضایت خود را برای کمک به بازاریابی گاز ایران در اروپا نشان داده است.
منبع :خبر گزاري موج تاریخ : 29 فروردین 1388 شاخه : نیرو و انرژی
