وزیر نفت، پروژه خط لوله نابوکو بدون حضور ایران را غیرعملی توصیف کرد.غلام حسین نوذری، در مورد طرح برخی بحث ها از طرف نخست وزیر ترکیه مبنی بر لزوم پیوستن ایران به خط لوله نابوکو با بیان مطلب فوق اظهار داشت: اصولا بدون حضور ایران اجرای این خط لوله و تحقق اهداف آن غیر ممکن است.
همچنین از سوی دیگر، کارشناس ارشد بازاریابی شرکت ملی صادرات گاز ایران نیز در همین رابطه خاطرنشان کرد: به نظر می رسد در فازهای بعدی خط لوله نابوکو و با آرام تر شدن شرایط اقتصادی و سیاسی جهان و ایران، نگاه اروپا به گاز ایران جدی تر شود؛ زیرا به طور حتم در بلندمدت کشورهای موجود در خط لوله نابوکو نمی توانند گاز مورد نیاز اروپا را به طور کامل فراهم کنند.
افشین جوان درگفت وگو با «ایسنا» اظهار داشت: در حال حاضر نابوکو علاوه بر گاز ترکمنستان، به یک سری فیلدهای گازی کردستان عراق نیز توجه دارد. براساس منابع موجود ترکمنستان، قطعا گاز قابل تامین نابوکو از این کشور محدود خواهد بود. اگرچه پیش بینی شده میدان گازی تازه کشف شده یولاتان دارای ذخایر گازی زیادی باشد، ولی هنوز نتیجه نهایی نسبت به آن قطعی نیست.
به گفته او، از سوی دیگر ترکمنستان برای انتقال این گاز به سمت اروپا با صرف نظر کردن از مسیر روسیه، نیاز دارد گاز را از طریق دریای خزر عبور دهد که کار مشکلی است و به همین دلیل تصور می شود امکان اینکه ترکمنستان بتواند در این خط به طور مستقل حضور پررنگ داشته باشد، کم است.
جوان با اشاره به این که در کردستان عراق نیز فیلدهای گازی وجود دارد که برای تامین بخشی از خط لوله نابوکو مورد توجه قرار گرفته اند، خاطرنشان کرد: آذربایجان نیز در میدان شاه دنیز ذخایر گازی دارد؛ ولی مجموع همه این ذخایر در مقابل ذخایر ایران ناچیز است.
وی گفت: با توجه به این که این خط لوله مرحله به مرحله پیش می رود، ممکن است در فاز اول نیازی به ایران نداشته باشند، ولی در بلند مدت قطعا به گاز ایران نیاز پیدا خواهند کرد. او ضمن اشاره به صادرات کنونی گاز ایران به ترکیه و تفاوت های آن با صادرات گاز به اروپا تصریح کرد: برای اروپا امنیت عرضه بسیار اهمیت دارد و باید ریسک های مالی، فنی و سیاسی هر پروژه ای که منتج به صادرات به اروپا شود، به حداقل رسیده باشد.
به گفته وی، اگرچه به نظر می رسد این ریسک ها در ایران جدی نباشند، ولی در خصوص اضافه تولید گاز در ایران به طوری که بتوانیم علاوه بر تامین مصرف رو به رشد داخل، گازی برای صادرات داشته باشیم، ابهام وجود دارد.
کارشناس ارشد بازاریابی شرکت ملی صادرات گاز ایران از فشار روسیه بر عرضه کننده های گاز خط لوله نابوکو مبنی بر ضرورت نقش روسیه در صادرات گاز به اروپا خبرداد و گفت: یکی از مشکلات ایران این است که روسیه که هم اکنون انحصار تامین حدود 47 درصد گاز اروپا را در اختیار دارد، تلاش می کند به روش های مختلف از کم رنگ شدن نقش خود در تامین گاز اروپا جلوگیری کند.
وی تصریح کرد: به این ترتیب روسیه با ایجاد فشار بر ترکمنستان و آذربایجان به دنبال این است که گاز آنها را خریداری کرده و خود توزیع کننده گاز آسیای میانه و کشورهای حوزه دریای خزر در اروپا باشد.
او با تاکید بر این که در این زمینه اروپا از ابتدا با هدف کمرنگ کردن نقش چشمگیر روسیه در تامین گاز اروپا و تعدد منابع تامین گاز خط نابوکو را طراحی کرده است، خاطرنشان کرد: به همین دلیل تصور می شود به هر ترتیب در فازهای بعدی این خط از گاز ایران استفاده شود.
جوان در رابطه با میزان گازی که ایران می تواند برای اروپا تامین کند، توضیح داد: این موضوع وابستگی مستقیمی به شیوه مصرف داخل و نیز تحولات اقتصادی در قیمت انرژی در ایران دارد؛ به طوری که با وجود میزان تولید گاز بالای ایران، ولی میزان مصرف نیز با شدت رو به رشد است که مانعی مقابل صادرات شده است. از سوی دیگر اگر قیمت انرژی در کشور آزاد شود، آن گاه فروش ارزان گاز به سایر کشورها قابل قبول نیست و احتمال گرایش به مصرف داخلی آن وجود دارد؛ درحالی که از ابتدای این پروژه، منابع مختلفی همچون آذربایجان، ترکمنستان، عراق، مصر، ازبکستان و... برای تامین گاز نابوکو ذکر شده است، خود اروپایی ها و سیاستگذاران پروژه بارها اذعان کرده اند که بهترین گزینه برای تامین گاز این پروژه ایران است؛ به شرطی که موانع موجود کنونی از سر راه برداشته شود. برای همین تصمیم گرفته اند مراحل ابتدایی پروژه را بدون ایران آغاز کنند تا شاید در فرصت باقی مانده به اجرای پروژه، شکاف های دیپلماتیک موجود برطرف شده و راهی برای حضور ایران در نابوکو پیدا شود.
منبع :روزنامه دنيای اقتصاد تاریخ : 25 تیر 1388 شاخه : نیرو و انرژی
