قرارداد «نابوکو» امروز در آنکارا بین ترکیه، اتریش، بلغارستان، مجارستان و رومانی امضا می شود.
قرار است این خط لوله، گاز ترکمنستان و آذربایجان را به اروپا ببرد
تحلیل های متفاوت محافل خبری از علل عدم حضور ایران در قرارداد نابوکو
گزارش روز
واکنش همزمان ایران به امضای قرارداد بزرگ
«نابوکو» بدون ایران ممکن نیست
گروه انرژی – در حالی که وزیر انرژی ترکیه می گوید: حذف ایران و روسیه از خط لوله گاز «نابوکو» در دستور کار نیست، امروز دوشنبه قرارداد خط گاز نابوکو در شهر آنکارا بین پنج کشور ترکیه، بلغارستان، رومانی، مجارستان و اتریش امضا می شود .در همین وضعیت یک مقام ارشد ایران درواکنش به امضای خط لوله نابوکو می گوید: «اجرای خط لوله نابوکو بدون حضور ایران ممکن نیست.»
قرارداد نهایی ایجاد خط لوله نابوکو که قرار است نیاز ترکیه و اروپا را به گاز روسیه کم کند، بازتاب و واکنش های متفاوتی داشته است. با وجود این که ایران در این قرارداد چند جانبه حضور ندارد، برخی از منابع خبری از توافق پنهانی میان ایران و چند کشور اروپایی خبر داده و حتی مشارکت ایران و روسیه را رد نمی کنند.
به گزارش عصر ایران ،«ییلدیز» که شنبه شب با شبکه تلویزیونی «ntv» ترکیه گفت وگو می کرد، احتمال مشارکت ایران و روسیه در پروژه انتقال گاز آسیای مرکزی و قفقاز به اروپا که به «نابوکو» معروف است را رد نکرد.
وی در عین حال افزود که اساسا حضور این دو کشور به معادلات آینده منطقه ای و جهانی بستگی دارد، اما هدف اروپایی ها از اجرای پروژه نابوکو کاستن از وابستگی آنها به گاز روسیه و جایگزین کردن مسیری مطمئن برای انتقال گاز به اروپا است.
وزیر انرژی ترکیه همچنین از توافقات اولیه و پنهانی بین ایران و چند کشور اروپایی که نامی از آنها نبرد ،خبر داد و در این باره افزود که کشورهای اروپایی مایلند از گاز ایران استفاده کنند.
ییلدیز در تشریح دلایل عدم دعوت از ایران در مرحله ابتدایی این پروژه گفت که بحران هسته ای بین ایران و غرب دلیل عمده در عدم شرکت دادن ایران در این پروژه است و در عین حال افزود که ممکن است حضور ایران در مراحل بعدی این پروژه حتی بتواند بر سردی روابط ایران و غرب و حل و فصل نهایی بن بست های موجود بر سر برنامه های هسته ای ایران تاثیرگذار باشد.
از سویی دیگر، به گزارش گروه اقتصاد بین الملل خبرگزاری فارس، اظهارات وزیر انرژی ترکیه نشان از تلاش هایی برای کاهش وابستگی اروپا به گاز روسیه دارد.
اظهارات وزیر انرژی ترکیه در حالی بیان می شود که به علت تنش در روابط ایران و غرب بر سر مساله هسته ای، آنکارا از مقام های تهران برای شرکت در مراسم امضای قرارداد نابوکو دعوت به عمل نیاورده است .
ییلدیز گفت، ما نباید تعجب کنیم اگر روزی روسیه به عنوان عرضه کننده گاز نابوکو مطرح شود . ایران نیز می تواند گزینه مناسبی برای عرضه گاز به نابوکو باشد . وی افزود: قراردادهای بزرگ انرژی در سطح بین الملل می تواند تاثیر مثبتی بر روابط سیاسی داشته باشد . من می دانم که برخی از کشورهای اروپایی قراردادهای گازی مهمی با ایران به امضا رسانده اند. مصر و عراق نیز می توانند بخشی از گاز مورد نیاز نابوکو را تامین کنند .
اما تهران نیز سر انجام سکوت خود را شکست و به امضای این قرارداد مهم که نقش جدید راهبردی را برای ترکیه در نقشه انرژی منطقه تعریف می کند، واکنش نشان داد. مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران با بیان اینکه انتقال سالانه 31میلیارد مترمکعب گاز از آسیای مرکزی و خاورمیانه بدون ایران امکانپذیر نیست، اظهار داشت: در صورتی که دوره زمانی انتقال گاز، همچنین میزان صادرات گاز به اروپا طبق آنچه پیشتر تعریف شده، سالانه 31میلیارد مترمکعب گاز باشد، بدون حضور ایران تامین این میزان گاز میسر نخواهد بود. سیف الله جشن ساز از آمادگی ایران برای انتقال گاز به اروپا خبر داد و گفت: هر زمان که کشورهای مصرف کننده خط لوله نابوکو آمادگی خود را برای امضای این قرارداد اعلام کنند، جمهوری اسلامی ایران با توجه به رعایت استانداردهای بین المللی در بازارهای جهانی، آماده تامین گاز اروپا است.
به گزارش شانا، وی با تاکید بر این که ایران به تنهایی می تواند سالانه 31میلیارد مترمکعب گاز اروپا را تامین کند، اظهار داشت: این موضوع به معنای این نیست که علاقه مند نیستیم با دیگر تامین کنندگان گاز اروپا همکاری مشترک داشته باشیم. مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران گفت: تشکیل جلسه روز دوشنبه (22 تیر) در ترکیه به منظور امضای توافقنامه خط لوله نابوکو میان شرکت هایی از کشورهای ترانزیت کننده گاز به اروپا است. جشن ساز، در همین حال احداث هر خط لوله را مستلزم تعیین منابع تامین کننده گاز و تامین گاز کافی برای آن دانست و گفت: حضور نیافتن ایران در نشست امروز و هر کشوری که منبع تامین کننده بخشی از گاز اروپا است، به دلیل آن است که این جلسه برای احداث خط لوله تشکیل می شود.
جشن ساز، درباره تامین امنیت انتقال گاز خط لوله نابوکو اظهار داشت: به دلیل تامین امنیت انتقال گاز به اروپا مقرر شده است این گاز از منابع مختلفی تامین شود و هیچ کشوری در درازمدت تامین کننده این گاز نخواهد بود، از این رو در وضعیت کنونی سیاست اولیه برای تامین گاز از آسیای مرکزی و خاورمیانه به اروپا، متنوع کردن منابع تامین کننده این گاز است. مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، طول خط لوله انتقال گاز از آسیای مرکزی به اروپا را 3300 کیلومتر اعلام و تصریح کرد: کمتر از 2هزار کیلومتر از این میزان از ترکیه و مابقی از کشورهایی مانند بلغارستان، رومانی، مجارستان و اتریش عبور می کند. جشن ساز، اظهار داشت: اگرچه کشورها و شرکت هایی مانند آلمان نیز برای حضور در این جلسه ابراز علاقه کردند، اما جلسه یاد شده با حضور شرکت هایی از کشورهای ترانزیت کننده گاز تشکیل می شود.
وی درباره انتشار برخی اخبار در خصوص حضور روسیه در این نشست گفت: به دلیل قطع گاز صادراتی روسیه به اروپا در سال گذشته، روسیه تامین کننده گاز خط لوله نابوکو نخواهد بود و این خط لوله مسیری جدید برای ارسال گاز به مصرف کنندگان اروپا است. در مراسم نهایی کردن قرارداد ایجاد خط لوله گاز نابوکو، خوزه مانوئل باروسو، رییس کمیسیون اتحادیه اروپا و نمایندگان کشورهای آذربایجان، ترکمنستان، سوریه، مصر و ایالات متحده آمریکا شرکت خواهند کرد.
خط لوله گاز نابوکو که هزینه ای معادل هشت میلیارد دلار در بر خواهد داشت، بر اساس برنامه در سال 2014 افتتاح خواهد شد. در این پروژه گاز دو کشور ترکمنستان و آذربایجان از طریق یک خط لوله به ترکیه رسیده و از آنجا با عبور از کشورهای بلغارستان، رومانی، مجارستان و اتریش به اروپا خواهد رسید. مقامات اجراکننده این پروژه گفته اند:«ممکن است در آینده عراق و مصر را هم در این پروژه سهیم سازند.» اروپا 25درصد گاز خود را از روسیه می گیرد و از نظر گازی وابسته به روسیه است. این در حالی است که اختلافات سیاسی موجود بین اروپا و روسیه کشورهای قاره سبز را از این منظر آسیب پذیر ساخته است.
در صورت اجرایی شدن پروژه نابوکو این خط لوله قادر است تنها 5درصد گاز مصرفی اروپا را تامین کند.
منبع :روزنامه دنيای اقتصاد تاریخ : 22 تیر 1388 شاخه : نیرو و انرژی
