شناسایی فرمول جدید برای تبدیل «نفتا» و «لایت اند» به بنزین با اکتان بالا از جمله مواردی است که در طرح خودکفایی 48 ساعته از واردات بنزین دیده شده است.
یک شرکت تحقیقاتی که مجری انجام این کار است، در سال گذشته با همکاری و حمایت یکی از شرکت های زیرمجموعه شرکت ملی نفت موفق به تولید مکمل بالا برنده عدد اکتان بنزین از متانول تولیدی پتروشیمی و فرآورده ها و غیرقابل استفاده پالایشگاه های نفت شد.
«داوود ولی» مدیرعامل شرکت پترو صنعت صبا در گفت وگو با «دنیای اقتصاد» و در تشریح جزئیات این طرح گفت: «در حال حاضر دو مکمل om10 و om60 در شرکت تولید می شود که بالا برنده عدد اکتان بنزین هستند. om10 مکمل جدیدی است که به بنزین پایه اضافه می شود و می تواند اکتان بنزین را بین 5 تا 15 واحد بالا ببرد.»
وی افزود: «در حال حاضر براساس استانداردهای شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی عرضه بنزین معمولی با عدد اکتان 87 و بنزین سوپر با عدد اکتان 95 است؛ اما براساس دستور سازمان محیط زیست، عدد اکتان بنزین معمولی تا سال آینده باید به 90 برسد.در واقع بنزین پایه ماده سبکی است که اکتان آن بین 79 تا 82 است و در صورتی که مکمل om10 به آن اضافه شود، می توان اکتان آن را بین 5 تا 15 واحد بالا برد.»وی در ادامه افزود: «در فرآیند پالایش و تقطیر نفت خام ماده ای به نام «لایت اند» به دست می آید که اکتان آن بین 33 تا 35 است و برای تولید بنزین قابل استفاده نیست؛ اما در صورت ترکیب آن با مکمل om60 می تواند بنزینی با اکتان 90 تا 95 به دست آورد.»وی افزود: «با استفاده از این روش به راحتی می توان نیاز به واردات بنزین را رفع کرد.»
«ولی» در پاسخ به این سوال که چرا این طرح تا امروز اجرا نشده است؛اظهار داشت: «علت این است که هر پالایشگاهی برای خود یک برنامه تولید را تعریف کرده است و از موادی که در برج تقطیر به دست می آید محصولات دیگری مثل روغن، قیر و ... تولید می کنند. اگر سیاست دولت این باشد که تولید بنزین را افزایش دهد، باید برنامه تولید پالایشگاه ها را تغییر داد و تولید سایر محصولات را کاهش دهیم.»وی در پاسخ به این سوال که آیا تولید بنزین با این روش اثرات زیست محیطی ندارد، توضیح داد: «کلیه محصولات پالایشگاهی از جمله بنزین باید با استانداردهای oiec مطابقت داشته باشد و اگر این استاندارد رعایت نشود، شرکت پالایش و پخش فرآورده های نفتی محصولات را تحویل نخواهد گرفت. در واقع این نوع بنزین فرقی با بنزین تولیدی پالایشگاه ندارد و فقط نوع ترکیبات آن عوض شده است.»وی در پاسخ به این سوال که برای تولید این نوع بنزین به چه میزان سرمایه گذاری نیاز است، افزود: «به سرمایه گذاری خاصی نیاز ندارد؛ علاوه بر این که درست کردن بنزین با این روش با قیمت تمام شده کمتری خواهد بود.»«ولی» با اشاره به این موضوع که احداث پالایشگاه جدید علاوه بر در برداشتن هزینه زیاد زمان بر نیز هست، گفت: «در حال حاضر با توجه به شرایط تحریم بهتر است به جای احداث پالایشگاه راندمان و میزان تولید را افزایش دهیم.
امروز برای ساخت یک پالایشگاه به ظرفیت 150هزار بشکه به سرمایه گذاری بالغ بر 3میلیارد یورو نیاز داریم؛ بنابراین اگر سیاست دولت به سمت افزایش راندمان پالایشگاه و استفاده از فرآورده های پالایشی پیش برود، بسیار مقرون به صرفه است و در زمان کوتاهی می توان کشور را به صادرکننده فرآورده های نفتی سوق داد.»
اما در زمینه تولید مکمل بالا برنده عدد اکتان بنزین از متانول تولیدی پتروشیمی و فرآورده های غیرقابل استفاده پالایشگاهی سید حمید حسینی، رییس هیات مدیره اتحادیه صادرکنندگان فرآورده های نفت، گاز و پتروشیمی در گفت وگو با «دنیای اقتصاد» و در پاسخ به این سوال که اجرای این طرح تا چه اندازه می تواند در تامین بنزین مورد نیاز کشور موثر باشد، گفت: در حال حاضر بسیاری از شرکت های بین المللی نفتای سبک و فرآورده های غیرقابل استفاده پالایشگاهی را از ایران خریداری می کنند و پس از مخلوط کردن آن با مواد دیگر آن را به بنزین تبدیل کرده و به کشورمان صادر می کنند.
وی افزود: «بنابراین اگر همین کار در داخل کشور انجام شود، اقدام مثبتی خواهد بود.»حسینی در ادامه گفت: «در حال حاضر کشور در کارهای فنی و به خصوص در صنعت نفت وابسته به استانداردهای غربی است و در برخی مواقع جسارت انجام بعضی از کارها را ندارد. در حال حاضر یک شرکت خصوصی در بوشهر با استفاده از ضایعات نفتی اقدام به تولید گازوئیل کرده و آن را صادر می کند. بنابراین اگر دولت تولید بنزین و گازوئیل را با این روش جدی بگیرد و از بخش خصوصی حمایت کند، به راحتی قابل انجام است.»وی در پاسخ به این سوال که آیا این نوع بنزین از لحاظ زیست محیطی مشکل ایجاد نمی کند، اظهار داشت: «البته قطعا همه جوانب را برای تولید این نوع بنزین نمی توان رعایت کرد.»
حسینی افزود: «کیفیت بنزین تولید شده از ضایعات پالایشگاهی پایین تر از بنزینی است که در پالایشگاه تولید می شود و از لحاظ زیست محیطی نیز ممکن است اثرات جانبی بیشتری داشته باشد؛ اما در شرایط اضطرار اقدام مناسبی است.»
وی در پایان افزود: «به مرور زمان و با حمایت از این شیوه می توان در آینده از ترکیبات بهتری برای تولید بنزین استفاده کرد.
در فاز اول این طرح حدود 15هزار تن در روز ماده om10 تولید می شود که 4هزار تن آن به صورت روزانه برای مصرف پالایشگاه های نفت داخل کشور و امکان صادرات 10هزار تن آن به خارج نیز وجود دارد. در فاز دوم نیز از ماده om10 می توان ماده ای با اکتان بسیار بالا با نام تجاری omlo تولید کرد که این ماده مواد ضایعاتی همچون نفتا و لایت اند را که جزو پسماندهای پالایشگاه های نفت هستند، به بنزین قابل مصرف در خودروها تبدیل می کند.»
در مقابل معاون برنامه ریزی، توسعه و فناوری وزیر صنایع توسعه جایگاه های سی. ان. جی توسط وزارت نفت را همزمان با تلاش خودروسازان برای تولید خودروهای گازسوز خواستار شد.
به گزارش فارس به نقل از پایگاه اطلاع رسانی سی ان جی، محسن حاتم با بیان اینکه بحث جایگزینی گاز طبیعی با سوخت بنزین براساس مزیت های زیست محیطی و اقتصادی سی ان جی مطرح شده است، گفت: افزایش تعداد جایگاه های سی ان جی یکی از این نیازها است که در صورت رفع می تواند به ورود تعداد بیشتر خودروهای گازسوز منجر شود.
وی ادامه داد: باید در نظر داشته باشیم که واردات خارج از رویه بنزین مشکلاتی برای کشور به وجود آورده بود و همین نکته مسوولین را وادار کرد تا درصدد استفاده از سوختی جایگزین باشند.
وی افزود: دوگانه سوز کردن خودروهای موجود و پیاده سازی موتورهای پایه گازسوز در خودروهای جدید عمده ترین سیاست دولت در کاهش استفاده از بنزین و افزایش روند بهره برداری از مخازن گاز طبیعی کشور است. حاتم تصریح کرد: خودروهای بنزین سوزی که در برخی از کارگاه های مجاز به دوگانه سوز تبدیل شده اند، مشکلات فراوانی را به جهت عدم هماهنگی سوخت جدید با موتورهای بنزین سوز برای صاحبان خود ایجاد کرده اند که طراحی خودروهای پایه گازسوز نیز برای رفع این مشکل صورت گرفت.
وی تاکید کرد: البته وزارت نفت نیز باید همگام و هم راستا با وزارت صنایع بر تعداد جایگاه های موجود سی ان جی بیفزاید، چراکه جایگاه های فعلی به هیچ وجه پاسخگوی خودروهای گازسوز فعلی برای استفاده از سی ان جی نیست.
منبع :روزنامه دنيای اقتصاد تاریخ : 16 اردیبهشت 1388 شاخه : نیرو و انرژی
