به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، خودروسازی به عنوان درآمدزاترین صنعت کشور امسال شاهد تغییراتی بود که مهمترین آنها تغییر مدیران عامل سایپا و ایران خودرو در نیمه اول سال و تصویب کاهش 20 درصدی تعرفه واردات خودرو در روزهای پایانی سال بود.
هر چند پیش از نقل مکان بذرپاش، مدیرعامل سایپا به سازمان ملی جوانان و حضور پوستین دوز در راس دومین شرکت خودروساز کشور، رونمایی از دومین برند ملی خودروی کشور یا همان مینیاتور در نیمه دوم سال 87 در مطبوعات و بین مردم خبرساز شده بود، اما با وجود وعده مسئولین سایپا برای تحویل این خودرو در سال 88 خریداران مینیاتور نتوانستند طعم شیرین سوار بر دومین خودروی وطنی را بچشند و همچنان چشم انتظار خود را به افتتاح خط تولید مینیاتور در سال 89 دوخته اند.
یکی از اتفاقاتی که سال 88 برای خودروسازان به همراه داشت تغییر مدیرعامل ایران خودرو و سپردن سکان فضایی کشور به دست منطقی، مدیر عامل قبلی ایران خودرو بود.
* تغییر مدیران عامل با هدف نزدیکی دو خودروساز بزرگ کشور
با رفتن منطقی از مدیرعاملی ایران خودرو، نجم الدین با سابقه سایپایی خود در راس این شرکت قرار گرفت تا هم افزایی و نزدیکی بیشتری را بین دو بنگاه خودروسازی کشور ایجاد کند. دست اتحاد او با بذرپاش (مدیرعامل وقت سایپا) و قلعه بانی (رئیس وقت سازمان گسترش) در روز معارفه اش تائیدی بر این ماجرا بود، هر چند این دو نفر پس از مدتی از جمع مدیران صنعتی کشور کنار رفتند.
در کنار همه تغییر و تحولاتی که طی سال 88 در صنعت خودروی ایران اتفاق افتاد اثر بحران اقتصادی جهان را نیز نمی توان نادیده گرفت.
بحرانی که علاوه بر ایجاد نگرانی در بین خودروسازان، عاملی برای تشویق آنها به فروش تولیداتشان با شرایط متفاوت و آسانتر به مشتریان شد. اما در چنین وضعیتی که خودروسازان در فکر ایجاد سدی برای واردات رو به رشد خودروهای خارجی ارزان شده، بودند، کمیسیون تلفیق به کاهش 20 درصدی تعرفه واردات خودرو در سال 89 رای داد و در نهایت نیز این مسئله در صحن علنی مجلس به تصویب رسید تا شاید راهی باشد برای توجه بیشتر خودروسازان به رشد سطح کیفی تولیداتشان.
در سالی که گذشت بحث کمبود قطعه تندر 90 و مشکل خودروسازان با رنو پارس بر سر نحوه مدیریت پروژه، پرداخت مطالبات و کاهش قیمت تمام شده تندر نیز همچنان ادامه داشت تا آنجا که مشکل تامین قطعه، خط تولید تندر ایران خودرو را برای چند روز متوقف کرد.
در این میان هدایت، رئیس جدید سازمان گسترش که تلاش زیادی را در جهت ایجاد تحول در این سازمان از خود نشان می دهد با تشکیل کمیته ای ویژه برای بررسی مشکلات پروژه تندر 90 بحث بازنگری در قرارداد تولید این خودرو با شرکت پژو فرانسه را استارت زد تا زمینه را برای مدیریت جدی تر طرف ایرانی در این پروژه فراهم کند.
* فولاد به جشن خودکفایی نرسید
از خودرو که بگذریم فولاد به عنوان مهمترین فلز استراتژیک و دومین صنعت درآمدزای کشور سال نسبتا آرامی را پشت سر گذاشت.
هر چند اوایل سال بحث افزایش 15درصدی تعرفه واردات این محصول در بین صنعتگران مطرح شد ولی در نهایت تعرفه های قبلی به قوت خود باقی ماند و اتفاق خاصی در این مورد نیفتاد.
در همین زمینه قرار بود در سال 88 یکی از مهمترین اتفاقات صنعتی کشور یعنی خودکفایی در تولید فولاد جشن گرفته شود که این امر عملی نشد و وعده وزیر صنایع برای برپایی یک جشن صنعتی در پی ایجاد ظرفیت 17.5 میلیون تنی فولاد محقق نشد.
در مقابل مسئولین وزارت صنایع در تدوین برنامه های حمایتی از بخش صنعت همزمان با هدفمند شدن یارانه ها، فولاد را جزء صنایع انرژی برقرار دادند تا رقم بیشتری از سهم 30 درصدی صنعت از درآمد طرح هدفمند کردن یارانه ها را به خود اختصاص دهد.
* هدفمند کردن یارانه ها و ایجاد یک کارگروه جدید برای حمایت از تولید داخل
بحث هدفمند کردن یارانه ها نیز در سال 88 داستان عجیبی برای بخش صنعت بود و تولید کنندگان را بیش از پیش در مورد چگونگی تامین هزینه تولید خود نگران کرد.
به این ترتیب در کنار مشکل رقابت با کالاهای چینی و سه قفله شدن سیستم بانکی در پرداخت تسهیلات، بحث چند برابر شدن قیمت انرژی و افزایش هزینه تمام شده تولیدات صنعتی نیز مطرح شد.
در مقابل دولت نیز تلاش کرد تا با تشکیل کارگروه حمایت از تولید به ریاست وزیر صنایع تا حدی نگرانی صنعتگران را کاهش دهد و قوانین لازم الاجرایی را برای دستگاه های دولتی در جهت استفاده حداکثری از توان ساخت داخل مصوب کند.
هرچند برخی کارشناسان معتقدند بهتر بود به جای ایجاد این کارگروه جدید، وزارت صنایع به اجرایی کردن اسناد و قوانین قبلی که جهت ارتقاء بخش صنعت تدوین شده اند، بپردازد.
تسهیل در امور بانکی صنایع و ممنوعیت واردات کالاهای مشابه ساخت داخل جزء اولین مصوبات کارگروه حمایت از تولید بود که البته باید دید این مصوبات تا چه میزان عملی شده اند.
از سویی با وجود اینکه سال 88 به عنوان سال اصلاح الگوی مصرف نامگذاری شد ولی خبر خاصی در مورد میزان صرفه جویی صورت گرفته در واحدهای صنعتی و اجرای پروژه های بهینه سازی مصرف انرژی منتشر نشد.
در این میان، آنچه نگرانی صنعتگران را در کنار بحث هدفمند شدن یارانه ها و افزایش قیمت تمام شده تولیدشان تشدید می کرد مقاومت سیستم بانکی در پرداخت تسهیلات به واحدهای تولیدی و بی نصیب ماندن این بخش از تسهیلات پنج میلیارد دلاری بود که وزیر صنایع قول پرداخت آن را به تولیدکنندگان داده بود. هرچند استمهال بدهی برخی واحدهای صنعتی نیز برای حل مشکل مالی صنعتگران و جلوگیری از رکود بخش صنعت از سوی وزارت صنایع مطرح شد اما این اتفاق نیز در حدی که انتظار می رفت عملی نشد و به این ترتیب برنامه ریزی وزارت صنایع برای نزدیک کردن سیستم بانکی به بخش صنعت چندان به سرانجام نرسید.
رکود تولید و مشکل مالی صنعتگران در تامین مواد اولیه مورد نیازشان موضوعی بود که در کنار بحث اختراع "اتاق امن " محرابیان عاملی برای تلاش برخی نمایندگان مجلس در جهت استیضاح وزیر صنایع شد. هرچند این موضوع در سال 88 اتفاق نیفتاد ولی استیضاح جوانترین وزیر کابینه تا امروز نیز به طور کامل منتفی نشده است.
* واردات جنجالی برنج های هندی
در کنار اتفاقاتی که طی سال جاری برای صنایع سختی مانند خودرو و فولاد افتاد، صنایع غذایی نیز چندان بی خبر نبود و در این میان، مطرح شدن بحث آلوده بودن برنج های وارداتی هندی از سوی سازمان استاندارد استان تهران کش مکش های فراوانی را بین سازمان استاندارد ایران، وزارتخانه های صنایع، بهداشت، کشاورزی و بازرگانی و همچنین مجلس ایجاد و جامعه را نسبت به آلوده و مسموم بودن این برنج ها نگران کرد.
هر چند پس از چند روز وزارتخانه های کشاورزی، صنایع و بهداشت به طور ضمنی سالم بودن برنج های وارداتی را پذیرفتند اما بررسی این موضوع همچنان در مجلس ادامه دارد.
گذشته از صنعت، بخش معدن و صنایع معدنی در سال گذشته اتفاق جنجالی خاص را تجربه نکرد و در این زمینه فقط می توان به واگذاری کار بهره برداری از معدن انگوران به بخش خصوصی و همچنین عرضه اوراق مشارکت برای اجرای هشت طرح فولادی اشاره کرد.
در کنار اتفاقات مهمی که در این گزارش به آنها اشاره شد می توان به منتفی شدن تولید رانا با قیمت 10 میلیون تومان، توافق معدنکاران و فولادسازان برای تعیین قیمت سنگ آهن بر اساس تغییرات قیمت جهانی این محصول، شکستن طلسم ممنوعیت صادرات سیمان و الزام خودروسازان به نصب ترمز ضد قفل بر روی محصولاتشان نیز اشاره کرد.
به طور کلی می توان سال 88 را مقدمه ای برای بروز تحولات اساسی در بخش صنعت دانست، تحولی که از اجرای هدفمند شدن یارانه ها در سال آینده نشات می گیرد و به این ترتیب می توان 89 را متحول ترین سال برای بخش صنعت عنوان کرد.
منبع :خبرگزاری فارس تاریخ : 13 فروردین 1389 شاخه : صنایع و معادن
