به گزارش فارس به نقل از روابط عمومی انجمن دریایی این اظهارات پس از آن مطرح شد که سهامدار اصلی شرکت صدرا، در مجمع عمومی این شرکت اعلام کرد که به دلیل زیان های انباشته موجود، فعالیت های غیرسودآور نظیر کشتی سازی تعطیل خواهد شد.
امیر بابایی، رییس کمیته کشتی سازی انجمن مهندسی دریایی ایران و معاون هماهنگ کننده سازمان صنایع دریایی وزارت دفاع، در گفت وگو با پایگاه خبری این انجمن به تحلیل موضوع پرداخت. متن این گفت وگو در پی می آید:
* سهامدار بزرگ صدرا اخیرا از تعطیلی فعالیت های شرکت در بخش کشتی سازی خبر داده اند و دلیل آن را هم، سودده نبودن سرمایه گذاری در این حوزه عنوان کرده اند. آیا واقعا کشتی سازی در ایران سودده نیست؟
بابایی: سهامدار صدرا از یک منظر درست گفته است. اینکه مدیریت فعالی در سطح کشور و نگاه موجود به کشتی سازی سودده نیست، حرف درستی است.
* چرا این وضعیت شکل گرفته؟
بابایی: اگر ما هزینه ها و فعالیت های مربوط به ساخت کشتی را در نظر بگیریم، 55 تا 60 درصد آن، مربوط به تأمین تجهیزات و مواد اولیه است، 25 درصد مسایل اجرایی و ساخت و 10 تا 15 درصد هم، مربوط به مسایل فنی از قبیل طراحی، تست و راه اندازی شناور است. متأسفانه در کشور ما، چون نگاه تخصصی به صنعت کشتی سازی وجود ندارد، در همه این بخش ها مشکل داریم. در بخش طراحی، فعالیت های موجود در داخل کشور کامل نیست و به مشارکت (joint) خارجی نیاز است و بعضا برای شناخت قطعات، تجهیزات، مواد و نوع ساخت هم؛ از تجربه و نیروهای خارجی استفاده می شود. در بعد اجرایی هم، مدیریت کشتی سازیها باید تسلط کاملی بر پروژه و صنایع دریایی داشته باشد و پیش نیازها و پس نیازهای کار را بشناسد؛ متأسفانه در این بخش هم، تجربه کافی و مدیریت صنعتی و اجرایی لازم وجود ندارد و شاهد حضور مدیران غیرمتخصص در صنایع دریایی، تغییر پیاپی مدیران و سپردن مدیریت های جدید به مدیرانی که در مسؤولیت های قبلی ناتوان نشان داده اند، هستیم. اما مشکل جدی و اصلی دیگر، در حوزه تأمین تجهیزات و مواد اولیه ساخت کشتی است که در حال حاضر، به علت اینکه پول به خوبی فاینانس نمی شود و سفارش های ما به خوبی پذیرفته نمی شود، ناگزیر از خرید از واسطه ها هستیم که این امر هم، با توجه به تبعات تحریم اقتصادی منجر به تأمین مواد و تجهیزات با نرخ بالاتر می شود، همین کالا در مرحله بعد، با هزینه ها و مشکلات زیادی در گمرک مواجه می شود و حتی به تعطیلی پروژه می انجامد و در نهایت هم، قیمت کالای وارداتی برای سازندگان داخلی 25 تا 30 درصد بالاتر از قیمت های جهانی تمام می شود که اگر این رقم را در سهم 55 تا 60 درصدی هزینه مواد و تجهیزات در ساخت کشتی ضرب کنیم، خواهیم دید که حدود 18 درصد در قیمت شناور در مقایسه با رقبای خارجی، اثر می گذارد. غیر از اینها، مشکلاتی مثل نگاه سیاسی به صنعت، ضعف سیستم بانکی، کم توجهی بیمه ها و مسایل و مشکلات ناشی از گشایش lc را داریم که مجموعه این عوامل و شرایط، باعث می شود صنعت کشتی سازی در ایران سودده نباشد.
* اشاره کردید که مشکل اصلی در بخش تأمین تجهیزات است. کمیته کشتی سازی انجمن مهندسی دریایی ایران برای حل این مشکل با توجه به تحریم های موجود، چه پیشنهادی دارد؟
بابایی: معتقدیم باید طبق تجربه جهانی عمل کرد. صنایع کشتی سازی در ایران به یک منطقه ویژه اقتصادی یا freezone احتیاج دارد. مثل کاری که در ترکیه انجام شد و 150 تا 200 کشتی ساز به طور متمرکز در منطقه توزلا فعالیت می کنند و از قوانین و مشکلات گمرکی آزاد هستند و واردات کالا بسیار سریع و بموقع، انجام می شود. در چین، سنگاپور، مالزی و سایر کشورهایی که به کشتی سازی خود بها داده اند هم، این تجربه را می بینیم. ما اگر می خواهیم واقعا با غول های کشتی سازی رقابت کنیم، باید قواعد رقابت را بپذیریم و زیرساخت های لازم را ایجاد کنیم. وگرنه، با شرایط فعلی که مواد اولیه و تجهیزات گران تر از قیمت واقعی تمام می شود و با مشکلات داخلی صنعت ایران نظیر بهره وری پایین، کمبود تجربه مدیریتی و پیچیدگی های روابط کارگر و کارفرما هم مواجه هستیم، بحثهای سهامدار بزرگ صدرا درست است.
*یعنی با تعطیلی کشتی سازی هایی مثل صدرا موافق هستید؟
بابایی: البته که نه. نگاه صاحبان صدرا صرفا به عنوان نظر یک بنگاه اقتصادی درست است و صنعتی که با مشکلات بسیار دست به گریبان است و راه حل را هم، تعطیلی صنعت معرفی می کند. اما باید توجه کرد که کشتی سازی، یک صنعت استراتژیک است و تعطیلی آن، به معنای وابستگی در این صنعت است، بنابراین، تأکید دارم که حرف سهامدار صدرا از نظر صاحب یک بنگاه اقتصادی درست است، اما از نظر سیاست های کلی و کلان کشور صحیح نیست. سیاست کلی کشور، باید حمایت منطقی، درست و همه جانبه از صنعت داخلی و استفاده از روش هایی باشد که در سطح جهانی برای رونق کشتی سازی استفاده می شود. معتقدیم، به جای تعطیلی صنعت، باید سیاست های موجود را نقد کرد و از خود پرسید آیا ما همان شرایطی را که در چین، کره، سنگاپور و حتی دبی و عمان برای حل مشکلات صنعت و واردات تجهیزات دیده می شود، در ایران داریم و یا آنکه صنعتگر خود را مثل کشتی گیری با دست وپای بسته، روی تشک مبارزه و رقابت با حریفان جهانی فرستاده ایم؟ راه حل مشکلات صنعت کشور و به ویژه صنایع دریایی، بررسی واقعی این مسایل و مشکلات است و نه تعطیل کردن صنعت.
*همانطور که می دانید شرکت های دولتی موجود به دلیل همین مشکلاتی که برشمردید، تاکنون نتوانسته اند اولین کشتی اقیانوس پیمای ایرانی را تحویل دهند و حال هم، بحث تعطیلی شرکت باسابقه ای چون صدرا مطرح است. چرا سازمان صنایع دریایی با توجه به ساختار و انسجام خود، وارد حوزه ساخت شناورهای بزرگ نمی شود؟
بابایی: تأسیسات مجتمع های شناورسازی زیرمجموعه سازمان صنایع دریایی، در حد شناورهایی است که برای آن تعریف شده و اصولا ساخت کشتی های بزرگ در مجتمع های ما، اجرایی نیست و اگر بخواهیم وارد این حوزه شویم، باید تأسیساتی مثل سایت ایزوایکو را در اختیار بگیریم که البته این حالت هم، قدمی به عقب خواهد بود؛ چرا که گفته می شود نظامی ها صنایع غیرنظامی را در اختیار گرفته اند. کمااینکه در حال حاضر هم که تنها 5 تا 10 درصد ظرفیت خالی صنایع خود را به ساخت شناورهای سبکی نظیر لندیگ کرافت و یدک کش اختصاص داده ایم، بعضا از فعالیت های غیرنظامی ما انتقاد می شود.
*پاسخی هم به این انتقادها دارید؟
بابایی: پاسخ ما، عملکرد ماست. ببینید! در همین طرح وجوه اداره شده که از سوی سازمان بنادر و دریانوردی برای نوسازی ناوگان شناورهای کوچک در بنادر کشور اجرا شد؛ سازمان صنایع دریایی قرارداد ساخت 54 فروند شناور لندینگ کرافت را امضا کرد و سایر سازندگان اعم از دولتی و خصوصی، 40 فروند. شما یا هر کارشناسی می تواند عملکرد دو طرف را مقایسه کند. ما از 54 فروندی که تعهد داشته ایم، 30 فروند را به آب انداخته ایم که از این تعداد، 21 فروند در حال تردد است و 9 فروند هم آماده و در کنار آب است که به دلیل مشکلات و مسایل مالی و بانکی متقاضیان آنها، تحویل نداده ایم. از 20 فروند باقیمانده هم، اکثر آنها بین 70 تا 80 درصد آماده هستند که بلافاصله پس از دریافت تسهیلات تازه بانکی آماده و آب اندازی خواهند شد. در مقابل، ببینید شرکت های دولتی و خصوصی چه کرده اند؟
منبع :خبرگزاری فارس تاریخ : 18 مرداد 1388 شاخه : صنایع و معادن
