مجتبی خیام نکویی امروز در جمع خبرنگاران در وزارت جهاد کشاورزی افزود: سال 87 پرافتخارترین سال در عمر 10ساله پژهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی کشور به شمار می رود که دستاوردهای تولید مقالات در قالب مقالات isi و همچنین تولید مقالات در ارائه کنفرانس، ثبت اختراع و تولید دانش های فنی و پروتکل های قابل واگذاری به بخش خصوصی رشد داشته ایم.
وی افزود: میانگین تولید علم به طور متوسط در سه سال اخیر در مقایسه با مدت مشابه قبل 324 درصد و تولید مقاله وچاپ در نشریات تخصصی خارجی 500 درصد افزایش یافته است.
رئیسی موسسه بیوتکنولوژی کشاورزی کرج افزود: در حال حاضر 2 دانش فنی به طور کامل در این پژوهشکده به دست آمده و به بخش خصوصی واگذار شده و 2 پروتکل دانش فنی دیگر نیز در استانه انتقال به بخش خصوصی قرار دارد.
وی افزود: در سه سال گذشته 4 اختراع جدید و در سال جاری بین 5 تا 6اختراع جدید در پژوهشکده به وسیله محققان کشور ثبت شده است.
خیام نکویی افزود: تعداد پروژه های تحقیقاتی در 3 سال اخیر با 100 افزایش مواجه بوده ودر سال جاری 150 طرح تحقیقاتی در دست اجرا است.
وی افزود: سال جاری بیش از 30پروژه تحقیقاتی پایان یافته وجود دارد که در 3 سال اخیر 90 پروژه تحقیقاتی به پایان رسیده است.
وی افزود: یکی از دستاوردهای پژوهشگران در این پژوهشکده تهیه نهال های پایه سیب سالم مالینگ برای تولید سیب درختی است که توسط پژوهشگران ایرانی به روش کشت بافت به دست آمده و اگر در 200 هزار هکتار سطح کشت باغ های سیب کشور این پایه ها جایگزین درخت های سنتی و قدیمی شوند، تولید سیب کشور دو برابر افزایش یافته و زمینه مناسبی برای صادرات سیب ایران به کشورهای دیگر به دست می آید.
رئیس پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی کرج با بیان اینکه میانگین تولید سیب در هکتار در کشور 16تا 17 تن و این رقم در دنیا 30 تا 32 تن است گفت: به وسیله جایگزین پایه های تولید سیب این رقم به 2 برابر افزایش پیدا می کند. البته در حال حاضر نیز برخی از مناطق میانگین تولید 40 تا 50 تن و کشاورز نمونه آقای مجتبی شادلو در منطقه دماوند 160 تن در هکتار سیب برداشت کرده است.
وی افزود: بازسازی نهالستانهای سیب کشور با پایه های جدید مالینگ 6 تا 7 سال به بار می رسد که در حال حاضر دانش فنی این رشته به 3 شرکت خصوصی منتقل شده و سالانه 500 تا 600 هزار پایه جدید سیب مالینگ در کشور عرضه می شود.
وی افزود: با تبدیل باغ های کشور به پایه های جدید 100 درصد تولید افزایش پیدا می کند.
خیام نکویی افزود: با روش کشت بافت و تولید پایه های مالینگ عاری از هرگونه بیماری و ویروس بوده و امکان افزایش تراکم در واحد سطح افزایش می یابد و همچنین با توجه به کوتاه بودن این درخت ها برداشت سیب آسان تر شده و اکثر انرژی این پایه ها به جای افزایش شاخ و برگ به افزایش زایشی و تولید میوه اختصاص می یابد.
وی گفت: این پایه ها بین 4 تا 6 سال بارور شده و باعث افزایش دو برابری عملکرد در هکتار می شوند.
خیام نکویی گفت: قبلا این پایه ها از خارج وارد می شد و باغداران به نهال های خارجی وابسته بودند اما امروزه با تلاش پژوهشگران ایرانی کشور در زمره 7 کشور دارای دانش فنی تولید پایه های مالینگ سیب به روش کشت بافت دست یافته است.
وی بیان داشت: دانش این روش کشت انحصاری نبوده و اعتقاد داریم باید در عرصه تولید و کشاورزی تحول ایجاد شود.
رئیس پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی کرج افزود معاون تولیدات گیاهی 80 درصد هزینه این پروتکل و شرکت خصوصی متقاضی دریافت این دانش فنی تنها 20 درصد هزینه پروتکل را می پردازد و این موسسه موظف خواهد بود تمام دانش فنی از الف تا ی را به آن شرکت انتقال دهد.
وی گفت: ارزش این پروتکل 100 میلیون تومان است که تنها 20میلیون تومان آن توسط شرکت بخش خصوصی دنبال می شود.
خیام نکویی گفت: در حال حاضر بین 7 تا 10 هزار اصله نهال پایه مالینگ در تبریز و کرج تولید شده است و بقیه نهال ها توسط بخش خصوصی تولید می شوند.
وی گفت: 201 هزار هکتار سطح باغ های کشور ضربدر 5/16 تن در هکتار به وسیله جایگزینی پایه ها باعث افزایش تولید سیب خواهد شد.
وی افزود: بالاترین میانگین تولید سیب مالینگ در دنیا متعلق به کشور اتریش با 84 تن در هکتار است.
رئیس پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی کرج دستاورد دیگر این موسسه را بیوتکنولوژی داروهای گیاهی و متابولیت های ثانویه دانست و گفت: تاثیر این گیاهان بر روی سلامت انسان و همچنین رسیدن به قند جدید از گیاه استویا بومی آمریکای جنوبی به وسیله پژوهشگران انجام شد.
وی ادامه داد: با توجه به اینکه درصد قابل توجهی از مردم جامعه دچار بیماری قندی و دیابت هستند در دو سال گذشته با وارد کردن گیاه استویا از کشور پاراگوئه در آمریکای جنوبی قند جدیدی به دست آمد که شیرینی آن 250 تا 300 برابر از شکر بیشتر بوده و عوارض مصرف شکر را به هیچ وجه ندارد.
خیام نکویی افزود: در حال حاضر 150میلیون نفر در دنیا از گیاه استویا برای تامین قند استفاده می کنند و برگ های آن 10تا 15 برابر و قند ان 300 برابر شیرین تر از شکر است.
وی گفت: اولین کشور مصرف کننده قند استویا ژاپن است همچنین کشورهایی مانند چین، مالزی، پاراگوئه از این گیاه به عنوان شیرین کننده غذا، نوشابه و چای استفاده می کنند.
رئیس پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی کرج افزود: به روش دانش فنی کشت بافت 100 هزار عدد از این گیاه تولید کردیم که آماده انتقال به بخش خصوصی و شرکت های خصوصی تولید قند و محصولات جانبی آن است.
خیام نکویی افزود: این دانش فنی هم اکنون در فرآیند تولید یک شرکت صنایع غذایی قرار گرفته که محصولاتش به 20 کشور صادر می شود.
وی گفت: چین بزرگترین سطح کشت گیاه استویا در دنیا را دارد همچنین در آمریکا سال گذشته ورود این قند به حوزه غذایی توسط موسسه fda به تایید رسید که خاصیت آنتی اکسیدانی و ضد سرطان دارد و در بیماری معده و روده موثر است. همچنین در کشورهای آمریکای جنوبی به عنوان گیاه مفرح و ضد افسردگی معرفی شده است.
وی افزود: با توجه به اینکه خواست مسئولان کشور رسیدن به خودکفایی در تولید سیب زمینی بود فناوری کشت بافت تولید مینی تیوبر ریز غده منشا بذر سیب زمینی به طور رایگان به شرکت های خصوصی منتقل شد و هم اکنون در تولید مینی تیوبر به خودکفایی رسیده ایم و حتی مازاد بر نیاز کشور توسط بخش خصوصی تولید شده که باید به فکر صادرات ریز غده سیب زمینی باشند.
وی افزود: گیاه استویا در محیط گلخانه ای تولید می شود و هنوز آزمایش کشت در مزرعه روی آن انجام نشده است.
رئیس پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی کرج افزود از دستاوردهای دیگر این موسسه را دستیابی به پروتکل یا دانش فنی پیاز گل لیلیوم یا سوسن از طریق کشت بافت ذکر کرد و گفت: ریز زیادی پیازهای ارقام گل سوسن از طریق کشت بافت انجام شده و باعث بازارپسندی و ماندگاری بیشتر گل شده است.
خیام نکویی افزود: همکاران پژوهشگر از حدود 5/2 پیش به این دانش فنی رسیده اند و امکان تولید پیاز و پیازچه از ارقام هیبرید گل سوسن فراهم شده و می توان در تمام سال پیازچه آن را تولید کرد که هزینه تولید پیاز گل نصف شده و به 700 تا 1000 تومان رسیده است.
وی گفت: از یک قطعه فلس پیاز یک سانتیمتر متر مربعی 10 پیازچه به روش کشت بافت به دست می آید.
خیام نکویی تصریح کرد: این دانش فنی و پروتکل آماده انتقال به شرکت های خصوصی است و تولیدکنندگان گل با توجه به اینکه به پیازچه های خارجی عادت کرده اند ابتدا از پذیرش آن خودداری می کردند اما بعد از اینکه تعدادی از این پیازچه ها در مزارعه آنها کاشته شد اذعان کردند که کیفیت تولید شاخه گل سوسن از این روش بهتر از پیازچه های خارجی است.
وی افزود: کشورهای هنلد، آمریکا، ژاپن و کره جنوبی و تایوان دانش فنی این تولید را دارند و ایران به عنوان ششمین کشور دارای این دانش فنی در جهان مطرح شد.
وی افزود: پایه های تولید گل سوسن از روش داخلی 60 درصد ارزانتر از پایه های خارجی است و به قیمت 1000 تا 1100 تومان قابل ارائه به بخش خصوصی است.
خیام نکویی در مورد دستاوردهای مهندسی ژنتیک گفت: پروژه هایی در دست اجرا و برخی نیز به اتمام رسیده که یکی از آنها طرح امکان تولید ارقام گلابی مقاوم به بیماری آتشک که خسارات قابل توجهی به باغ های گلابی کشور وارد می کند در دست اجرا است.
وی افزود همچین یونجه تراریخته ( تغییر ژن یافته) در دست تولید است که به آفت سرخرطومی مقاوم بوده و به زودی معرفی خواهد شد.
وی افزود همچنین برای مقابله با بیماری جاروک لیموترش برای مرکبات هرمزگان و جنوب کشور و همچنین طرح مهندسی ژنتیکی کلزا و ارقام مقاوم به ریزش دانه و طرح مهندسی ژنتیک در نخل خرما در دست اجرا است.
محسن مردی رئیس بخش ژنومیکس پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی در مورد جاروک لیموترش گفت این بیماری بعد از ابتلا درخت یک دوره 6 تا 12 ماهه کمون دارد که بعد از آن علائم بیماری ظاهر شده و بین 3تا 7 سال درخت لیموترش را از بین می برد که سابقه آن به کشورهایی مانند عمان، امارات برمی گردد که از 20 سال پیش در دنیا شناسایی شده و اولین بار در شهر نیک شهر سیستان و بلوچستان گزارش شده و سال 77 وارد هرمزگان شده که 52 درخت آلوده شدند اما امروز 500 هزار درخت لیموترش در کشور به این بیماری آلوده شده است.
مردی افزود: با توجه به اینکه این بیماری جدید بوده سابقه و اطلاعات تحقیقاتی در دنیا در دسترس نیست و وزارت جهاد کشاورزی در سال85 به دستور اکید وزیر کنونی جهاد کشاورزی کمیته ای برای اولین بار در دنیا تشکیل داد که بیماری جاروک لیموترش را بررسی کرده و راه مقابله با آن را پیدا کند.
وی گفت اولین اعتبار برای این برنامه قرار دادن یک میلیارد تومان در هیئت دولت بود که در سال 86 در اسفند ماه در سفر هیئت دولت به هرمزگان تصویب کردند سالانه 5/2 میلیارد تومان به مدت 5 سال برای اجرای این طرح اختصاص یابد.
مردی خاطر نشان کرد در حال حاضر حدود 40 هزار هکتار سطح کشت مرکبات در کشور است که نیمی از آن در هرمزگان قرار دارد و بیش از 25 درصد باغ های هرمزگان آلوده به جاروک لیموترش بوده. بر اساس اقدامات دو سال گذشته در سه هزار هکتار باغ های آلوده درختان جدید جایگزین شده اند.
وی گفت 12 پست قرنطینه برای جلوگیری از گسترش این بیماری در کشور ایجاد شده و بیش از 500 کارشناس و کشاورز عمده در کارگاه های آموزشی جاروک جادوگر فعالیت کردند.
منبع : خبرگزاری فارس
منبع :شبکه خبری صنایع غذایی ایران تاریخ : 21 اسفند 1387 شاخه : کشاورزی ، دامداری و شیلات
