پیش از این مجلس نمایندگان آمریکا نیز چهارشنبه 22 مهرماه طرح مشابهی را به تصویب رسانده بود که براساس آن شرکت ها و صندوق های مالی آمریکا می بایست سرمایه خود را از شرکت ها و موسسه هایی که بیشتر از 20 میلیون دلار در بخش انرژی ایران سرمایه گذاری کرده اند، خارج کنند.
ظاهرا قرار است این دو طرح با یکدیگر تلفیق و برای امضا روی میز باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا قرار گیرد، چرا که مصوبات این دو مجلس صرفا با امضای رئیس جمهور آمریکا قابلیت تبدیل به قانون دارد و لذا تا اعلام تصمیم وی نمی توان با قاطعیت از احتمال تشدید تحریم های ایران سخن گفت. با این حال کارشناسان اقتصادی معتقدند حتی اگر این تحریم های جدید نیز اجرایی شود، اثری در اقتصاد انرژی ایران چه در بحث تامین بنزین و چه در بحث احتمال کاهش سرمایه گذاری در مورد انرژی نخواهد داشت؛ چراکه هم شرایط اقتصادی جهان اجازه چنین کاری را نمی دهد و هم گزینه های پیش روی ایران برای تامین نیازهای سوختی خود بویژه بنزین متعدد است. بعلاوه تمهیداتی که ایران از قبل با پیش بینی احتمال بروز تحریم ها انجام داده، تحرکات جدید آنها را قبل از اجرایی شدن بی اثر کرده است. دکتر نرسی قربان، کارشناس ارشد انرژی در این باره به خبرنگار ما می گوید: وضعیت عمومی اقتصاد جهانی اجازه تحرک چندان زیادی را به آمریکایی ها برای فشار بیشتر به شرکت هایشان نخواهد داد. آنها نمی توانند به شرکت هایشان برای چشم پوشی از معاملات اقتصادی پرسود با ایران زیاد فشار بیاورند. همان گونه که در زمان رئیس جمهوری بوش پسر، شرکت هالیبرتون که متعلق به دیک چنی، معاون تندروی بوش بویژه درباره ایران بود، نتوانست از ورود به حوزه نفت و گاز ایران چشم پوشی کند. وی افزود: تازه آن زمان بحران جهانی اقتصاد نبود؛ اما الان با برطرف شدن نسبی بحران، شرکت ها در پی جبران زیان ها و تولید سود با به دست آوردن پروژه های تضمین شده ای چون پروژه های نفت و گاز ایران هستند و شرکت های آمریکایی نیز که اتفاقا شاید بیشتر از دیگران ضرر دیده اند، از این قاعده مستثنا نیستند. از این رو فکر نمی کنم تحریم های جدید درباره سرمایه گذاری در صنایع نفت و گاز ایران با توجه به واقعیات اقتصادی جهان اصولا اجرایی باشد. دکتر ابراهیم رزاقی کارشناس ارشد اقتصادی نیز به خبرنگار ما، می گوید: به عقیده من تحریم های احتمالی تازه در بحث سوخت اثر چندانی ندارد؛ چراکه گزینه های جدید فروش بنزین از جمله ونزوئلا یا رومانی و چین روبه روی ایران قرار دارد. بعلاوه بنزین کالایی نیست که نتوان آن را خرید یا تولید کرد.کافی است یک سال زمان بگذرد و در این مدت با اجرای چند طرح ضربتی و با وارد کردن فناوری، تولید بنزین در کشور را افزایش داد، بنابراین مصوبه مجالس آمریکا نوعی تهدید توخالی محسوب می شود. وی افزود: پس از بحران جهانی اقتصاد، صحنه اقتصاد جهانی با قبل بسیار تفاوت کرده است، چراکه حاشیه سود شرکت های بزرگ آنقدر کم شده که امکان مانور سیاسی چندانی برای آنان باقی نمی ماند و آنها نمی توانند به خاطر خواست سیاسی یک کشور از سود چشم بپوشند. این استاد دانشگاه می افزاید: این حربه شاید در قبل نسبتا کارآمد بود، اما اکنون اصلا کارآمدی ندارد، چراکه شرکت ها به دنبال سود بیشتر به هر قیمت و از هر کجا هستند و این واقعیتی است که بعید می دانم خود آمریکایی ها به آن توجه نداشته باشند. در همین حال، رئیس کمیسیون انرژی مجلس گفت: تمهیدات مناسب و لازم برای تامین بنزین مورد نیاز کشور و مقابله با اعمال تحریم جدید آمریکا اندیشیده شده و مجلس آماده همکاری با دولت برای اتخاذ تدابیر بیشتر است. حمیدرضا کاتوزیان در گفتگو با فارس، با اشاره به تصویب تحریم بنزین از سوی سنای آمریکا اظهار کرد: به نظر نمی رسد اقدام آمریکا، درخصوص تحریم بنزین کشور را دچار چالش کند، آمریکا با این کار می خواهد ایران را در تصمیمات بین المللی در تنگنا قرار دهد ولی راه به جایی نخواهد برد. کاتوزیان با اشاره به اقدامات ایران در این زمینه تصریح کرد: بعضی از پالایشگاه ها محصولات متنوعی را تولید می کنند که اکنون با تمهیداتی که اندیشیده شده است، قرار بر این است که درصد تولید بنزین را افزایش داده و به جای آن درصد تولید فرآورده های نفتی دیگر را کاهش دهد. وی گفت: با تغییر سیستم فنی بعضی از پالایشگاه ها، امکان تغییر تولید فرآورده ها وجود دارد. فعالیت هایی در این زمینه صورت گرفته است و تنها یک بخش باقی مانده که در آینده نزدیک آن هم به نتیجه خواهد رسید. کاتوزیان تصریح کرد: یکی دیگر از اقداماتی که انجام شده بهینه سازی پالایشگاه های موجود است که این کار می تواند در جهت افزایش تولید بنزین بسیار موثر باشد. وی درباره اقدامات بلندمدتی که باید صورت پذیرد، نیز افزود: دولت سعی دارد در بلندمدت پالایشگاه های جدیدی احداث کند که در نهایت بتوان بنزینی با اکتان بالا تولید کرد. رئیس کمیسیون انرژی با اشاره به خرید بنزین از دیگر کشورها حتی در شرایط تحریم نیز خاطرنشان کرد: این تحریم ها بی اثر است، آمریکا نمی تواند با این روش ها جلوی عرضه بنزین را از سوی دیگر کشورها بگیرد، زیرا اگر کشورهای دیگر نخواهند بنزین را عرضه کنند، یقینا خود با مشکل مواجه خواهند شد. وی گفت: اکثر کشورهایی که ایران از آنها بنزین خریداری می کند برای این تحریم ارزشی قائل نیستند، زیرا آن کشورها نمی توانند بنزین تولیدی خود را انبار کنند و به دیگران نفروشند. مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران هم با تاکید بر این که هیچ گونه نگرانی از تحریم بنزینی ایران از سوی آمریکا نداریم، گفت: با تمهیدات پیش بینی شده امکان تامین بنزین مورد نیاز مردم طی چند ماه پیاپی بدون نیاز به واردات وجود دارد. فرید عامری در گفتگو با مهر در ارتباط با تصویب طرح ممنوعیت فروش سوخت به ایران در سنای آمریکا، گفت: هم اکنون تمهیدات لازم برای مقابله با هرگونه محدودیت در فروش بنزین به ایران انجام شده است و هیچ گونه نگرانی در این رابطه نداریم. وی با اشاره به افزایش 50 درصدی میزان موجودی ذخایر استراتژیک بنزین کشور نسبت به مدت مشابه سال گذشته، تصریح کرد: این میزان ذخیره سازی بنزین طی 15 سال گذشته بی سابقه است. این مقام مسوول با تاکید بر این که حتی در صورت تحریم، با احتساب تولیدات پالایشگاه های داخلی و ذخیره سازی های صورت گرفته، امکان تامین سوخت موردنیاز مردم در چند ماه پیاپی بدون نیاز به واردات وجود دارد، اظهار کرد: هیچ گونه نگرانی از بابت تحریم صادرات بنزین به ایران نداریم. این مقام مسوول در ارتباط با مهم ترین اقدامات صورت گرفته برای مقابله با تحریم صادرات بنزین به ایران، تصریح کرد: با اعمال برخی تغییرات در تاسیسات صنعت نفت، امکان تامین بنزین با کیفیت موردنیاز کشور در ظرف مدت کمتر از 48 ساعت وجود دارد.وی با اشاره به وجود رکود در اقتصاد جهانی و قرار گرفتن برخی شرکت ها در آستانه ورشکستگی گفت: بسیاری از شرکت های پالایشی در سال های گذشته، سرمایه گذاری های کلانی برای افزایش ظرفیت پالایش نفت خود انجام داده اند. عامری با بیان این که در حال حاضر زمان بازگشت سرمایه و بازپرداخت وام های پروژه های اجرا شده در سال های قبل است، تصریح کرد: از این رو، هم اکنون این شرکت ها بشدت به دنبال جذب مشتری و فروش محصولات خود هستند. به گفته عامری، در شرایط فعلی اقتصاد جهانی امکان اعمال تحریم صادرات بنزین به ایران در بازارهای جهانی وجود ندارد.
امکان تولید ضربتی روزانه 7 میلیون لیتر بنزین با اجرای طرح ضربتی تولید بنزین، ظرف 24 ساعت 7 میلیون لیتر به ظرفیت تولید بنزین کشور افزوده و به همین میزان از واردات این فرآورده کاسته می شود. مدیرعامل شرکت صنایع پالایش نفت ایران در گفتگو با شانا ضمن اعلام این خبر تصریح کرد: این طرح با هدف افزایش توان تولید بنزین در کشور در شرایط اضطراری اجرا می شود و با اجرای آن، ظرف مدت 24 ساعت با انجام تغییرات فنی و نرم افزاری، بدون نیاز به واردات یا برداشت از ذخایر استراتژیک، بنزین با عدد اکتان بالا در کشور تولید می شود.منوچهر آقانژاد از تشکیل کمیته ای در شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی برای خودکفایی از واردات بنزین در شرایط خاص خبر داد و درباره روند اجرای طرح ضربتی تولید بنزین در کشور، گفت: یکی از راهکارهای پیش بینی شده برای افزایش ظرفیت تولید بنزین با عدد اکتان بالا در کشور، استفاده از برخی مواد افزودنی مجاز است که در این روش، حدود یک تا 2 درصد حجمی ماده افزودنی مانند «ام.ام.تی» به هر لیتر بنزین افزوده می شود. به گفته وی، استفاده از این ماده علاوه بر افزایش حجم بنزین، عدد اکتان بنزین تولید شده در پالایشگاه های داخلی را نیز به میزان قابل توجهی افزایش می دهد. آقانژاد تصریح کرد: هم اکنون طرح تحقیقاتی از سوی این کمیته خودکفایی از واردات بنزین در شرایط خاص در شهر اهواز برای تولید ماده افزایش دهنده عدد اکتان بنزین با استفاده از «اتانول» و «متانول» در حال انجام است.وی افزود: در صورتی که این ماده به پالایشگاه ها برسد، در مدت 24 ساعت حدود 7 تا 5/7 میلیون لیتر بنزین با کیفیت بالا در کشور تولید می شود.مدیرعامل شرکت صنایع پالایش نفت ایران تصریح کرد: هم اکنون در بیشتر پالایشگاه های دنیا از مواد افزودنی برای افزایش میزان و کیفیت تولید بنزین استفاده می شود و استفاده از این مواد، توجیه اقتصادی دارد.
منبع :جام جم آنلاین تاریخ : 25 مهر 1388 شاخه : نیرو و انرژی
