ایران، پاکستان، ترکیه، اندونزی، بنگلادش، مالزی، مصر و نیجریه، 8 کشور مسلمانی هستند که وزرای صنایع آن برای اولین بار از سه قاره دنیا به تهران آمده اند تا دورتا دور میزی نشسته و فکری به حال توسعه صنعت کشورشان بکنند.
اخبار رسمی حاکی از آن است که در این اجلاس 11 محور مورد توافق طرفین قرار می گیرد. صنایع غذایی حلال، فن آوری اطلاعات، نساجی، انتقال تکنولوژی، خودرو، انرژی و حفاظت از محیط زیست، پتروشیمی و کودشیمیایی، استاندارد و مالکیت معنوی، صنایع کوچک و متوسط، فولاد و سیمان، بخش هایی هستند که در این اجلاس در مورد آنها بحث می شود، عصر روز دوشنبه جمع بندی می شوند و در روز سوم به امضای وزرای صنایع کشورهای طرف تفاهم می رسند.در این میان، اگرچه تجربه همکاری های چند جانبه و تاسیس شرکت های چند ملیتی، بارها و بارها امتحان خود را به عنوان یک سیاست موفق پس داده است، اما توقف در ظرف توافق و تفاهم، بدون عملیاتی کردن آنها، و رد و بدل کردن تشریفاتی امضا، اصل چنین نشست هایی را تحت الشعاع قرار می دهد. این همان چیزی است که مسوولان وزارت صنایع و معادن مدام بر جلوگیری از آن تاکید می کنند: «این نشست به طور قطع نمایشی نیست.»
نمایش نمی دهیم
معاون برنامه ریزی، توسعه و فناوری وزارت صنایع و معادن، در آستانه اولین اجلاس وزرای صنایع «دی-8»، با اشاره به اینکه نتایج حاصل از این اجلاس، راهبردی و عملیاتی خواهد بود، خاطرنشان می کند: «در اینکه اساس این اجلاس راهبردی است تردیدی نداریم.»
«محسن حاتم» در گفت وگو با «دنیای اقتصاد» ادامه می دهد: «ما تجربه سازمان همکاری های اقتصادی (اکو) را داریم. از همین تجربیات هم برای عملیاتی کردن اهداف صنعتی گروه «دی-8» استفاده می کنیم.»
چه کسی، برای چی؟
حاتم در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به توانمندی های کشورهای حاضر در این اجلاس و محورهای تفاهم با این کشورها می گوید: « تفاهم در حوزه فن آوری اطلاعات(it ) با کشور مالزی، نساجی با کشور اندونزی، صنایع سبک، سنگین و خودرو با کشور ترکیه، ساخت تجهیزات با کشور مصر، انرژی و انتقال تکنولوژی با کشور پاکستان، معادن و مواد اولیه با کشورهای بنگلادش و نیجریه، از جمله مواردی است که به صورت چند جانبه یا حتی دوجانبه در این اجلاس مورد تفاهم قرار می گیرند.»
اما در کنار توانمندی هایی که این 7 کشور اسلامی دارند، ایران نیز در حوزه صنعت توانمندی های فراوانی برای عرضه به این کشورها دارد.
«محسن حاتم» در رابطه با حوزه های صنعتی که ایران می تواند با این کشورها به تفاهم برسد، خاطرنشان می کند: «همه ایران را به نام آکواریوم معادن می شناسند. بسیاری از محصولات معدنی در ایران کشف شده و هم اکنون استخراج می شوند که فرصت مناسبی برای تعامل ما با سایر کشورها به وجود آورده است.»وی ادامه می دهد: «بایو تکنولوژی، نانوتکنولوژی و صنعت غذایی، از دیگر حوزه هایی هستند که کشور ما پیشرفت فراوانی در این زمینه ها دارد و می تواند آن را به دیگران عرضه کند.»
استراتژی مشترک نهایی می شود
در همین حال، وزیر صنایع و معادن نیز با اشاره به نخستین اجلاس وزرای صنعت کشورهای عضو گروه «دی-8» خاطرنشان می کند: «استراتژی صنعتی کشورهای عضو این گروه، در نخستین اجلاس وزرای صنعت، نهایی می شود.»به گزارش پایگاه اطلاع رسانی وزارت صنایع و معادن، «علی اکبر محرابیان» ادامه می دهد: «اتخاذ مواضع مشترک بین کشورهای در حال توسعه در عرصه روابط اقتصاد بین المللی، همکاری و هماهنگی در امور صنعتی و فناوری و بهره گیری از توانمندی های کشورهای عضو به منظور برخورد با تهدیدهای بین المللی در این اجلاس دنبال خواهدشد.»
فرصتی برای رفع تحریم
از سوی دیگر، رییس شبکه خانه های صنعت و معدن ایران هم درباره این اجلاس می گوید: «افزایش همکاری بین کشورهای عضو دی 8، گام مهمی برای رفع تحریم هایی است که دشمنان برای ایران تدارک می بینند.»«هادی غنیمی فرد» در توضیح این نظر تصریح می کند: «به هر میزان که سطح همکاری ایران با کشورهای دی هشت ارتقا یابد، به همان نسبت شدت تاثیرگذاری تحریم ها در کشورهای عضو دی هشت که هشت کشور مسلمان هستند، کاهش خواهد یافت.»
پیش به سوی مواجهه با چالش ها
اما علیرضا داوری، کارشناس ارشد روابط بین الملل هم در رابطه با نتایج برگزاری این اجلاس می گوید: «برگزاری نشست دی 8 در کشورمان نوعی مدیریت منطقه ای و راهبردی است که در اتخاذ راهکارهای مبتکرانه در مواجهه با چالش های جهانی در وضع موجود بسیار موثر بوده و نشان می دهد که حرکت های جمعی از سوی کشورها می تواند در عرصه های مختلف سیاسی و اقتصادی بسیار کارساز باشد.»
وی حضور کشورهای همچون ترکیه و مالزی که نمونه های موفقی از کشورهایی اسلامی هستند و در تحولات سیاسی و منطقه بسیار تاثیرگذار هستند را در این نشست مثبت ارزیابی، می کند و می گوید: «بنیانی ترین راهکار برای پیشرفت های سیاسی بین کشورها و تاثیر آن بر بخش صنعت و اقتصاد، تبدیل دگرگونی ها به شناساندن چالش ها و تبدیل آن به فرصت های کار آمد و اتخاذ سیاست هایی برای ایجاد تعادل میان کشورها نوعی مدیریت استراتژیک در چارچوب پیمان های منطقه ای است.»
لابی های اقتصادی در «دی-8»
به عقیده بسیاری از کارشناسان، برگزاری اولین اجلاس وزرای صنعت گروه «دی-8»، باید متفاوت از سایر گروه های چند ملیتی و تفاهم نامه های کلیشه ای و غیرعملیاتی باشد؛ ازهمین رو همه صاحبنظران حوزه صنعت منتظر ارائه دکترین تازه ای در بخش صنعت از سوی وزرای حاضر در این اجلاس هستند.از سوی دیگر این اجلاس باید به عنوان فرصتی برای افزایش حجم مبادلات اقتصادی ایران با این کشورها تلقی شود؛ چراکه حجم مبادلات اقتصادی و تراز تجاری ایران با این کشورها به جز ترکیه و اندونزی در شرایط چندان مطلوبی قرار ندارد.این کارشناسان بر این باورند که، اجلاس وزرای صنعت گروه «دی-8» فرصتی است که در کنار امضای تفاهم های چند جانبه، تهران پیشبرد موافقتنامه های دو جانبه خود را با ترکیه بر سر صادرات و فروش گاز و با مالزی بر سر حضور این کشور در پروژه های مشترک گازی مثل میادین «گلشن» و «فردوس» در دستور کار قرار دهد.کشورهای عضو «دی-8» با جمعیتی بالغ بر 900میلیون نفر(14درصد جمعیت کل دنیا)، در آستانه اولین اجلاس وزرای صنعت خود، توجه بسیاری از کشورها را به دلیل موقعیت ژئوپلتیکی که دارند، معطوف به خود کرده اند. حال بعد از گذشت 13سال از تاسیس گروه «دی-8» که «نجم الدین اربکان»، نخست وزیر اسبق ترکیه آن را پایه گذاری کرد، بسیاری از رسانه های منطقه ای و فرا منطقه ای منتظرند تا ببیند خروجی چنین اجلاس چه خواهد بود؟
منبع :روزنامه دنيای اقتصاد تاریخ : 8 اسفند 1388 شاخه : صنایع و معادن
