سال1387 را در شرایطی آغاز کردیم که بحران جهانی برنج باعث گران شدن نرخ عرضه جهانی برنج های صادراتی و محدودیت صادرات شده بود.این موضوع به بازار برنج ایران نیز سرایت کرد. بسیاری از کشورهای صادرکننده برنج به ایران، از عرضه بدون سقف برنج به میهن اسلامی مان خودداری کردند و عرضه به میزان محدود صادراتی با نرخ بالا انجام شد. در همین اوضاع، بدون اینکه برای تولید برنج سال86 خللی ایجاد شده باشد، برنج های داخلی نیز بدون منطق گران شدند؛ به طوری که در اواخر اردیبهشت 87 و اوایل خرداد همان سال، این نرخ ها در تهران به کیلویی 50هزار ریال هم رسید، گرچه این موج خیلی زود فروکش کرد و کاهش قیمت جهانی برنج های صادراتی ادامه یافت. به عنوان مثال نرخ صادراتی برنج درجه2 تایلندی از 787دلار در هر تن در مرداد1387 به 565دلار در مرداد سال88 کاهش یافت.در همین فاصله زمانی، قیمت برنج دانه بلند صادراتی آمریکایی از 853 به 544دلار در هر تن رسید و قیمت برنج تایلندی با 5درصد خرد از 771 به 532دلار در هر تن کاهش یافت. قیمت برنج ویتنامی نیز با 5درصد خرد از 599 به 400دلار در هر تن رسید. قیمت برنج های ایرانی از مرداد ماه سال87 تعادل پیدا کرد اما متأسفانه در فروشگاه های ایرانی، نرخ فروش برنج های صادراتی که بین 20هزار تا 23هزار ریال در هر کیلو نوسان داشت، شاهد این تغییر نرخ نبود. از سوی دیگر ورود بیش از حدود 5میلیون تن برنج از کانال های رسمی در فاصله 4ساله 84 تا 87 نیز خود مزید بر علت شد، چرا که متوسط تولید برنج در ایران و در این فاصله بین 25/2 و 200/2میلیون تن در هر سال بود. پیش بینی خشکسالی تابستان 87 باعث کاهش سطح زیرکشت برنج و در نتیجه کاهش میزان تولیدداخل به 2/2 میلیون تن شد، اما علت اصلی خشکسالی نبود بلکه محافظه کاری برنج کاران، کاهش سطح کشت را موجب شد اما همین پیش بینی حداقل برای شالیزار ها در سال88 هم اتفاق نیفتاد و با وجود پیش بینی قبلی میزان تولید سال88 به همان میزان 250/2میلیون تن رسید. فراموش نکنیم ثبات میزان تولید برنج در سال های 88-84 (به استثنای سال 87 به دلیلی که گفتیم) در واقع جای سؤال دارد، چراکه براساس قول وزیر جهاد کشاورزی قرار بود در سال 1387 به خودکفایی برنج دست یابیم و ثابت ماندن تولید، در حالی که مصرف به طرف افزایش می رفت نوعی عقب نشینی بود. این مسئله یعنی عدم افزایش تولید برنج در این سال ها، هرگز مورد سؤال نمایندگانی که به امید رسیدن به خودکفایی برنج به وزیر جهادکشاورزی، رأی اعتماد داده بودند، واقع نشد و کسی نپرسید با وجود نبود خشکسالی- حداقل در مورد شالیزارها- چرا میزان تولید سالانه در این سال ها ثابت ماند و حتی کاهش نیز یافت؟ به هر حال، میزان واردات از کانال های رسمی در 4ساله 87-84 به 5میلیون تن رسید و میزان تولید در این مدت و 7ماهه اول سال88، بالغ بر 10میلیون تن شد. یعنی مجموع برنج های وارداتی از ابتدای سال84 تا پایان سال88، به بیش از 15میلیون تن( با واردات رسمی) بالغ شد و اما مصرف، بحث اصلی انجمن برنج ایران این است که میزان مصرف سرانه که در سال1384 معادل 36کیلوگرم برای هر نفر در سال بود، با وجود ادعای برخی سازمان های مسئول واردات، نمی تواند به 44کیلوگرم جهش یافته باشد. چند دلیل واضح و روشن این ادعا را تأیید می کند: 1- مردم گیلان و غرب مازندران، مدت هاست عادت صرف کته وکباب را به عنوان صبحانه ترک کرده اند یا حداقل، اکثریت آنان، چنین کرده اند. 2 – جوانان به غذاهای معروف به فست فود اقبال بیشتری نشان می دهند. اکثر آنان، این گونه غذاها را به پلو و کته ترجیح می دهند. 3 – درآمد خانوار آنقدر رشد نکرده که بتواند در مقابل افزایش قیمت برنج، مقاومت کند. خانواده ها حتی اگر بخواهند قادر به خرید، به میزان سال های قبل نیستند. 4 – اکثر خانواده ها به دلیل مسائل بهداشتی، در رژیم غذایی خود تغییر داده و مواد غذایی دیگری را جایگزین برنج کرده و الگوی تغذیه خود را تغییر داده اند. با توجه به این نکات حتی با نگاهی به میزان مصرف هر خانوار، می توان قطع و یقین حاصل کرد که مصرف سرانه برنج اگر کاهش نیافته باشد، افزایش نداشته است. اکثر کارشناسان برنج، محققان، انجمن برنج ایران و حتی وزارت جهاد کشاورزی، مصرف سرانه 36کیلوگرم در سال را قبول دارند. اما وزیر سابق جهادکشاورزی- بنابر مصلحت هایی- در برهه ای کوتاه، دنباله رو سازمان دیگری شد و بر مصرف سرانه 44کیلوگرم مهر تأیید زد. گرچه انتظار می رود فضای این وزارتخانه بار دیگربه حالت کارشناسی برگشته و آنان نیز سرانه مصرف 36 کیلوگرم را قبول کنند با این وجود، دلایل دیگری نیزدراشتباه محاسبه مصرف سرانه برنج کشور در آغاز سال1388 دخیل بوده است.آن زمان که برنج کاران و کارخانه داران، شکایت به ریاست جمهوری بردند و کمک خواستند، ایشان نیز 2 بار دستور رسیدگی دادند. بعدها استانداران، نمایندگان مجلس و دیگر اقشار نیز هم آوا با انجمن برنج ایران خواستار ساماندهی این وضع شدند. ورود بیش از حد برنج به کشور باعث عدم استقبال خریداران از برنج های تولید داخل شد، چراکه ظاهر خریدارپسند برنج های وارداتی و گرانی برنج های تولید داخل، این روند را تسریع کرد.با این روند همه یقین کردند که انبارها، بیش از نیاز و سرشار از برنج داخلی یا وارداتی است و این، یعنی اشتباه محاسبه میزان مصرف سرانه که حتما لازم است گروهی محقق و کارشناس، با بررسی میدانی، میزان واقعی مصرف سرانه برنج را تعیین کنند تا به این آشفته بازار خاتمه داده شود. چرا برنج ایرانی گران است؟ گرچه در اوایل سال87، قیمت جهانی برنج افزایش یافت اما این بحران به شهریور87 نیز نرسید و اکنون در سال1388، متوسط قیمت برنج های صادراتی از انواعی که ایران خرید می کند حدود 500دلار در هر تن آن هم به شرط تحویل در بنادر جنوبی کشور است. در واقع قیمت هر کیلوگرم برنج وارداتی، به طور متوسط 4هزار و 500تا 5هزار ریال است. در خصوص تعرفه این برنج ها نیز حرف و حدیث بسیار است. بحران اوایل سال87 باعث شد که برای حمایت از مصرف کنندگان داخلی، میزان تعرفه به صفر کاهش یابد. گرچه در نرخ عرضه این برنج ها به مصرف کننده داخلی، تغییری ایجاد نشد اما در پایان سال 87مجلس شورای اسلامی، این تعرفه را به 90درصد رسانید که هرگز رعایت نشد.بعد از رفع بحران جهانی، در اواخر تابستان87، فراموش کردیم که تعرفه صفردرصدی را تغییر دهیم با این روند در نیمه دوم سال87 تعرفه به 20درصد رسید. در اوایل سال88 اعلام شد که تعرفه برنج های وارداتی به 41درصد افزایش یافته، موضوعی که کسی از صحت و سقم آن آگاه نیست. اما به فرض صحت این شایعات! و افزودن نرخ حمل و نقل و هزینه های جانبی، علی القاعده قیمت تمام شده برنج های وارداتی در بازار فروش، نباید از 10هزار تا 12هزار ریال در هر کیلو افزایش می یافت. اما نرخ فروش به مراتب بیش از این ارقام بود. در مورد برنج های داخلی نیز واقعیت آن است که هزینه تولید برنج های ایرانی بالا بوده و نباید صرفا برنج کاران را عامل این گرانی دانست. چند عامل باعث می شود که بتوان، هزینه تولید را کاهش داد که 3 اصل مهم، در این زمینه نقش اساسی دارند. عواملی مانند کاهش ضایعات، افزایش تولید برنج و مراحل تکمیلی و جانبی بعد آن و کاهش هزینه های مؤثر در تولید عوامل مذکور هستند. برای رفع مشکل، نخست کافی است تا مراحل کاشت، داشت، برداشت و بعد از برداشت برنج را بررسی کنیم. در همه این مراحل به خصوص در مرحله برداشت و بعد از برداشت ضایعاتی داریم. آمار نشانگر این نکته است که متوسط ضایعات در همه این مراحل کمتر از 15درصد نیست (البته اگر خرده برنج را ضایعات محاسبه نکنیم). ضایعات برنج طی این مرحله در خوشبینانه ترین حالت حدود 15درصد است که خود باعث افزایش هزینه تولید می شود. از اصلی ترین مراحل این بخش، کارخانه های شالیکوبی هستند. زمانی بود که دولت درصدد رفع عیوب کارخانه ها و اصلاح آنها بود و کارخانه داران مقاومت می کردند اما حالا کارخانه داران از هرگونه همکاری، دریغ نمی ورزند و این دولتی ها هستند که با کاهش اعتبارات، وقفه در این حرکت ایجاد کرده اند. با رفع این معضل و جدی تر شدن وزارت جهاد کشاورزی، می توان ضایعات را به حداقل رساند.در زمینه افزایش تولید و توسعه صنایع وابسته نیز کارهایی انجام شده اما کارهای زیادی مانده؛ معرفی ارقام اصلاح شده پرمحصول و خوش کیفیت، توسعه کشت دوم بعد از برنج، توسعه کشت زیتون، استحصال روغن از سبوس برنج و دیگر مشتقاتی که می توان از برنج و سبوس و دانه برنج و... استحصال کرد. به این ترتیب با بالا بردن ظرفیت مزارع در تولیدات مختلف، میزان هزینه تولید کاهش می یابد. هزینه های عوامل مؤثر در تولید، مانند کارگر و نهاده ها نیز از دیگر موارد افزایش قیمت تمام شده برنج است. همه می دانیم که هزینه اصلی تولید برنج، هزینه کارگری است که همه ساله نیز روبه افزایش است. تسطیح و تجهیز و نوسازی و یکپارچه سازی اراضی، توسعه مکانیزاسیون و به کارگیری ماشین آلات فنی درهمه مراحل کاشت، داشت و برداشت برنج می تواند نیروی انسانی را به نیروی ماشینی تبدیل کرده و از هزینه تولید بکاهد، ضمن اینکه ثابت شده مکانیزاسیون، خود عاملی در افزایش عملکرد و تولید است. از سوی دیگر، می توان این نیروی انسانی را به جای دیگری مثلا به کارگاه های کوچک مستقر در روستاها برای توسعه صنایع تبدیلی، تکمیلی و جانبی منتقل کرد.به این ترتیب، عملا هزینه تولید کاهش می یابد و ورود به سازمان تجارت جهانی، رقابت پذیری برنج تولید داخل را تسهیل می کند. و اما نکته آخر؛ به دلایلی که ذکر شد، مصرفه کننده ایرانی، اجبارا خرید برنج های خوش ظاهر وارداتی را ترجیح می دهد و البته باید به مصرف کننده ایرانی گفت، طول برنج، دلیل بالابودن کیفیت نیست. برنج مطلوب خواص متعددی دارد که ورود به این بحث، فرصت دیگری می طلبد. با اعلام ناگهانی و شوک آور آلوده بودن این برنج ها، مصرف کننده را دچار ابهام کرده ایم و با زمینه ای که برای بدبینی مصرف کننده ایرانی وجود دارد، هرگز و به هیچ ترتیبی، نمی توانیم این ذهنیت را از او دور سازیم. در اینگونه مسائل باید ابتدا بررسی بیشتری صورت گرفته و سپس آن را اعلام کرد. امیدوارم همه ما به این نکته واقف باشیم و مصرف کننده داخلی را که به هر دلیل خرید برنج قدبلند وارداتی را ترجیح می دهد، نگران نسازیم.

منبع :همشهری آنلاین     تاریخ : 4  بهمن   1388    شاخه : کشاورزی ، دامداری و شیلات

ماه مبارک رمضان، از امروز آغاز شد. این در حالی است که قیمت ها در بازار به شدت در نوسان هستند و همین امر باعث شده تا فعالان بازار از احتمال افزایش قیمت ها در ماه رمضان خبر دهند. در همین حال آمار و ارقام برخی کشورهای حوزه خلیج فارس از کاهش قیمت ها خبر می دهد. به گزارش شیعه آنلاین، در حالی که آمار و ارقام رسمی صادر شده توسط وزارت بازرگانی عربستان سعودی از کاهش 22 درصدی قیمت برنج و 10 تا 20 درصدی دیگر کالاها خبر می دهد، در روزهای اخیر قیمت گوشت قرمز و مرغ در کشورمان به ترتیب 15 و 10 افزایش یافته است، این در حالی است که مطابق روال هر ساله، از چندی پیش مسئولان بخش بازرگانی و کشاورزی از اجرای طرح های ویژه برای افزایش عرضه و نظارت بر بازار خبر می دهند اما در روزهای اخیر قیمت گوشت قرمز و مرغ افزایش یافته است. منبع : بازیاب    تاریخ : 31   مرداد   1388    شاخه : تجارت و بازرگانی   

عکس: نگار متین نیا - نمایی از نمایشگاه تهرانروح ا... حاتمی- نمایشگاه مکانی است برای بروز توانمندی های تجاری و تجمع بازرگانان در آن. نمایشگاه در تفاوت آشکار با بازار قرار دارد که محل مبادله تجاری و سودآوری محض است. در نمایشگاه ما با نوآوری، تفاوت و تجمیع روبه روییم. نمایشگاه ها به مثابه مراسم آیینی مدرن نقشی بس مهم در عبور از فضای کسالت بار و تکراری بازار مصرف بر عهده گرفته و عدم پایداری شان آنها را از ایستایی و روزمره گی جدا می سازد. منبع : روزنامه دنيای اقتصاد    تاریخ : 29   مرداد   1388    شاخه : تجارت و بازرگانی   

ورود برنج های وارداتی به بازار ایران سبب به هم ریختگی بازارهای اکثر استان ها شده است. با توجه به اینکه کشور ما دارای نعمت های فراوانی است و استعداد لازم برای انجام فعالیت های مختلف در آن قابل مشاهده است اما این در حالی است که مشکلات متعددی برای انجام برخی از این فعالیت ها وجود دارد. ایران دارای قابلیت های فراوانی برای کشت برنج است و در بیشتر نقاط این کشور توانایی کشت برنج ها با گونه های کشت متفاوت وجود دارد و توانایی این را دارد که علاوه بر تامین برنج داخل این کالا را به دیگر کشورهای دنیا صادر کند. منبع : شبکه خبری صنایع غذایی ایران    تاریخ : 26   مهر   1388    شاخه : تجارت و بازرگانی   

سوسیس و کالباس استانداردهای اجباری را با موفقیت طی کرده اند و برنج های وارداتی نیز در مبادی ورودی کشور از سازمان های مربوطه با آزمایشات صورت گرفته استاندارد اجباری کشور را کسب کرده و وارد کشور شده است. استاندار تهران گفت: موضوع آلودگی و عدم رعایت مقررات بهداشتی در فرآورده های گوشتی اعم از سوسیس و کالباس و برنج های وارداتی به هیچ عنوان به شدتی که در رسانه ها اعلام شده، نبوده است. منبع : خبرگزاری کار ایران    تاریخ : 1   مهر   1388    شاخه : صنایع و معادن   

علی ابراهیمی:پس از افزایش اخیر قیمت برخی مواد غذایی، میوه و مرکبات و مواد پروتئینی که در سایه وعده های گوناگون مسئولان برای ثبات قیمت ها در بازار، آغازشدو در هفته نخست ماه مبارک رمضان به اوج خود رسیداین بار نزدیک شدن به فصل بازگشایی مدارس موجب شده است تا زنگ گرانی کیف، کفش و نوشت افزار به صدا درآید و با رنگ باختن کالاهای تولید داخل اینگونه کالاها، اکنون اجناس بی کیفیت چینی پس از تسخیر بازار مصرف داخلی، ساز خود را برای افزایش قیمت کوک کنند. منبع : همشهری آنلاین    تاریخ : 11   شهریور   1388    شاخه : تجارت و بازرگانی   

با افزایش روزافزون قیمت برخی اقلام غذایی و مواد پروتئینی در ماه مبارک رمضان وعده های پیشین مسئولان و اصناف برای ثبات بازار محقق نشدامامسئولان شورای اصناف و سازمان بازرگانی استان تهران بار دیگر وعده های تازه ای برای عرضه برخی اقلام مصرفی مردم در نمایشگاه های عرضه مستقیم و مهار گرانی دادند. به گزارش خبرنگار ما، رئیس سازمان بازرگانی استان تهران در نشست خبری روز گذشته خود، در مورد افزایش قیمت نان، گفت: متولی بازار نان سنتی استانداری است و آنها باید پاسخگو باشند اما نانوایی های فانتزی تا پایان شهریور ماه سهمیه یارانه ای خود را دریافت می کنند و هرگونه افزایش نرخی خلاف مقررات است. منبع : همشهری آنلاین    تاریخ : 2   شهریور   1388    شاخه : تجارت و بازرگانی   

اسماعیل شایستهیکی از ویژگی های تولید صنعتی در قرن حاضر توجه روز افزون به استانداردهای بین المللی به عنوان ابزاری نوین و کارآمد در ارتقای کیفیت و مدیریت کیفیت است. مدیریت کیفیت با برخورداری از استانداردهای ملی و بین المللی راه را برای دستیابی به توسعه پایدار هموار می سازد. از زمان طراحی تا تولید و عرضه محصول ، چندین محصول مشابه از سوی رقبا به بازار ارائه می شود، در نتیجه رقابت باعث افزایش کیفیت و کاهش قیمت تمام شده می شود. منبع : روزنامه دنيای اقتصاد    تاریخ : 21   مرداد   1388    شاخه : صنایع و معادن   

پیوستن ایران به سازمان تجارت جهانی که در دولت هشتم کاملا پا گرفته و جا افتاده بود به نظر می رسد در دولت نهم دچار سکون، رکود و توقف شد جدای از علل و تبعات این امر، چنین رویکردی حداقل برای برنجی ها، خبر خوبی به معنای اخذ یک فرصت 4ساله دیگر بود اما این فرصت از دست رفت.واقعیت آن است که در بین محصولات کشاورزی، برنج یکی از پرهزینه ترین آنهاست؛ هزینه تولید برنج در ایران، هرگونه دامنه رقابتی را با بازار جهانی تنگ می کند و غیر ممکن می سازد. منبع : همشهری آنلاین    تاریخ : 17   تیر   1388    شاخه : کشاورزی ، دامداری و شیلات   

به دنبال روی آوردن به بسته های حمایتی در کشورهای مختلف جهان، بسته حمایتی از تولید ایرانی نیز دیروز رونمایی شدبسته حمایتی ایران با این پیش فرض که بیشترین صدمات وارد شده به تولید کشور در سال های اخیر از ناحیه واردات بوده است، پیش بینی کرده است که با سه ابزار مختلف، مسیرهای وارداتی را مورد هدف قرار دهد و با محدودسازی کالاهای وارداتی، بازار تولیدات داخلی را رونق ببخشد. البته این بسته در وزارت صنایع که متولی حمایت از تولید داخلی است تهیه شده و با توجه به جهت گیری های وارداتی سال های اخیر احتمال دارد در مراحل نهایی با تعدیل مواجه شود. منبع : روزنامه دنيای اقتصاد    تاریخ : 8   اردیبهشت   1388    شاخه : صنایع و معادن