عکس: خبرگزاری موج، علیرضا صمدی .
اولتیماتوم بخش خصوصی به چینی ها
نهاوندیان: تحریم بانکی قابل قبول نیست
گروه بازرگانی- سمینار همکاری های اقتصادی و تجاری ایران و چین با حضور سفرای دو کشور، معاون وزیر بازرگانی چین، وزیر امور خارجه ایران، رییس اتاق بازرگانی ایران و جمعی از فعالان بخش خصوصی دو کشور صبح دیروز در محل هتل استقلال تهران برگزار شد.
در این سمینار رییس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران بر خلاف روال دیگر سخنران ها که وجه تشریفاتی سخنانشان از وجوه علمی و تخصصی آن پررنگ تر می نمود، به مشکلات عینی موجود در روابط تجاری دو کشور پرداخت . وی اعلام کرد که وجود مشکل در افتتاح اسناد اعتباری به هیچ وجه قابل توجیه نیست.
روابط تجاری ایران و چین اگرچه در پی نگاه به شرق دولت نهم رو به رشد گذاشت، اما گاه دستخوش بحران های حاشیه ای نیز شده است. حدود دو سال پیش در جریان مجمع عمومی سالانه اتاق مشترک دو کشور صدای اعتراض بازرگانان ایرانی به رویکرد ابهام برانگیز چینی ها چنان بلند شد که سفیر تازه وارد این کشور در تهران وادار به بیان جمله ای سر راست شد و گفت «من سفیر تام الاختیار بی اختیارم!» او در آن زمان دو ماه فرصت خواست تا به مساله پیوستن بانک های چینی به تحریم غربی ها رسیدگی کند، اما چنین نشد و اکنون دو سال پس از آن مجمع عمومی پر سر و صدا، گره گشایش اعتبار و دیگر امور بانکی با این بزرگ ترین طرف تجاری شرقی گشوده نشده است.
اسدا... عسگراولادی، رییس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین پیش از این بارها وعده حل مشکلات بانکی میان دو کشور را به بازرگانان داده است . او زمانی در گفت و گو با «دنیای اقتصاد» گفته بود وقتی من قول مساعد از مدیران چینی می گیرم آن را امیدی به حل مشکلات می دانم و به این قول ها احترام می گذارم. بنابراین در نتیجه سفرهای خود وظیفه دارم این قول های مساعد را منتقل کنم. حالا هم براساس قول هایی که به من داده شد امیدوارم طی دو الی سه هفته آینده خبرهای خوبی برای بازرگانان داشته باشم.
رییس ذی نفوذ اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین در همان زمان خطاب به سفیر چین گفت: پیام بخش خصوصی ایران به چین این است؛ از اخم غرب بود که ما لبخند چین را پذیرفتیم و از چین انتظار نداریم که کاری کند که ما اخم غرب را تبدیل به لبخند غرب کنیم.
عسگراولادی در ادامه گفته بود: ای چین بزرگ به شما می گویم اگر فشار غرب ما را وادار کند که به اصطلاح عامیانه من بازاری «دستم را بالا کنم» دیگر به چین نمی آیم.
اکنون اما در ماه های پایانی دولت نهم چینی ها در کنار معاون وزیر بازرگانی خود به ایران آمده اند تا همان وعده ها را تکرار کنند. توقف صادرات جهانی چین در پی بحران مالی، بازرگانان این کشور را نگران کرده با این حال به نظر می رسد آنها هنوز معنای نگاه به شرق را در نیافته اند.
نهاوندیان دیروز در سمینار همکاری های تجاری ایران و چین گفت: با وجود روابط تجاری 27 میلیارد دلاری غیرقابل توجیه است که هنوز در روابط بانکی مشکل وجود داشته باشد و بازرگانان دو کشور برای اعتبارات اسنادی خود با مشکل مواجه شوند. با ابتکارات جدید باید این مشکلات حل شود در غیر این صورت با تغییر شرایط، تجار ما راه های دیگر را امتحان خواهند کرد. در این شرایط استفاده دو طرف از تسهیلات بانکی باید گسترش یابد. وی همچنین پیشنهاد تعریف مکانیزم حل اختلافات بین تجار دو طرف را ارائه کرد.وزیر امور خارجه کشورمان نیز در این سمینار آمادگی ایران را برای پایه ریزی نظام اقتصادی نوین اعلام کرد.
رشد 47درصدی واردات در برابر رشد 10درصدی صادرات
رییس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران در این سمینار با اشاره به اثرات ناشی از بحران مالی در جهان بر نقش برجسته ایران و چین در حل این بحران تاکید کرد.
محمد نهاوندیان گفت: در این سمینار مسوولان و تجار دو طرف باید در خصوص تعریف شکل جدیدی از همکاری ها تمرکز کنند؛ چرا که معتقدم مرحله رشد کمی روابط دو طرف به پایان رسیده و اکنون زمان توجه به جنبه کیفی روابط اقتصادی دو طرف است.
به گفته وی با توجه به اینکه در شرایط کاهش مبادلات چین با بسیاری از کشورها روابط با ایران رشد داشته به این نتیجه می رسیم که روابط با این شرایط ویژه است؛ بنابراین زمان آن است که به فکر رشد کیفی مبادلات اقتصادی باشیم چرا که روابط دو طرف نیازمند تعمیق بخشی است.
وی پیشنهاد داد که برای گسترش همکاری های اقتصادی علاوه بر تجارت کالایی نگاه اصلی بر روی سرمایه گذاری و همکاری های تکنولوژیک متمرکز شود؛ برای این منظور نیز باید طرح های جدیدی رقم بزنیم. وی ادامه داد: باید مکانیزم حل اختلافات را به طور جدی سامان دهیم. تشکیل اتاق مشترک بین کشورهای عضو سازمان شانگهای نیز می تواند به توسعه فعالیت بخش خصوصی این کشورها کمک کند.
رییس اتاق ایران با اشاره به نبود توازن تجاری در روابط اقتصادی ایران و چین گفت: در تراز تجاری دو کشور باید به سمت توازن بیشتر حرکت کنیم، چرا که در سال گذشته صادرات ایران به چین 14/10درصد رشد داشته است، اما در واردات از چین شاهد 47 درصد رشد بوده ایم؛ بنابراین با توجه به تاکید برنامه های ملی کشورمان بر صادرات به تجار چینی توصیه می کنم که پتانسیل واردات از ایران را به طور جدی بررسی کنند.
نهاوندیان ادامه داد: ایران در حوزه خدمات فنی و مهندسی امکانات بسیاری دارد که در حوزه توازن مبادلات فی مابین نقش مهمی خواهد داشت؛ چرا که تحکیم روابط با تاکید بر توازن محقق می شود.
رییس اتاق ایران عنوان کرد: همکاری های ایران و چین در صورتی به شکل منطقی ادامه می یابد که در چارچوب توسعه برنامه ملی ایران باشد. البته این به معنای آن است که ما قواعد رقابت منصفانه را به خوبی رعایت کنیم و دقت بیشتری در کیفیت و خدمات پس از فروش داشته باشیم.
به گفته رییس اتاق ایران با گسترش تجارت باید امکان استفاده دو طرف از تسهیلات فی مابین افزایش یابد؛ البته علاوه بر آن بانک نیز باید زمینه های جدیدی برای اعطای تسهیلات بررسی کند. همچنین درباره حمل و نقل نیز ایران و چین همکاری های مختلفی را خواهند داشت و چین در موافقتنامه کریدور شمال- جنوب نقش مهمی ایفا می کند. نهاوندیان توصیه کرد که سازمان های تضمین کننده اعتبارات نقش بیشتری را در پشتیبانی همکاری های اقتصادی بخش های خصوصی دو طرف ایفا کنند تا شاهد عمیق تر شدن سرمایه گذاری ها بین دو کشور باشیم. وی همچنین پیشنهاد تعریف مکانیزم حل اختلافات بین تجار دو طرف را نیز مطرح کرد و افزود: علاوه بر اقدامات مذکور باید حوزه فعالیت های اقتصادی بین بخش های خصوصی را در بین کشورهای عضو سازمان شانگهای نیز سامان ببخشیم. در ابتدای این سمینار اسدالله عسگراولادی، رییس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین، گفت: در این اجلاس بیش از 100 نفر از مدیران و کارآفرینان چینی حضور دارند و این فرصت مغتنمی برای ایجاد و توسعه روابط تجاری دو کشور است.
عسکر اولادی ابراز امیدواری کرد که مبادلات تجاری دو کشور در چشم اندازی 20 ساله از 100 میلیارد دلار عبور کند.
تحول زیربنایی با کمک بخش غیر دولتی
همچنین وزیر امور خارجه در سمینار همکاری های اقتصادی و تجاری ایران و چین در جمع فعالان اقتصادی دو کشور تاکید کرد: ایران با حمایت از مواضع اصولی اعضای جامعه بین المللی و به ویژه پیشنهادهای اخیر جمهوری خلق چین آمادگی خود را برای پایه ریزی نظام اقتصادی نوین اعلام می کند. منوچهر متکی با اشاره به بحران بین المللی مالی در دنیا عنوان کرد: این بحران در سال 2008 موجب ایجاد هرج و مرج برخی از ساختارهای اقتصادی در جهان شده و در واقع گسترش بحران جهان را در مخاطره انداخته است، البته همین بحران موجب شده تا در سایر اقتصادها به ویژه در شرق آسیا ایده های جدیدی در حوزه اقتصادی مطرح شود. متکی ادامه داد: انتقادهایی که به نظام مالی اقتصاد بین الملل وارد شده ریشه در نظام اقتصادی ناعادلانه داشته است. البته در این میان سیاست های اقتصادی و مالی چین برای کنترل بحران قابل توجه و تقدیر است. وی اضافه کرد: در حال حاضر روابط اقتصادی کشورها حرف اصلی را در معادلات بین المللی می زند، بنابراین نقش فعال چین به عنوان چهارمین اقتصاد جهان که حجم تجارت آن در سال 2008 به بیش از 2تریلیون دلار رسیده؛ انکارناپذیر است.
وزیر امور خارجه در ادامه به اقتصاد روبه رشد کشورمان در حوزه های مختلف از جمله علمی و فناوری اشاره کرد و افزود: با توجه به پیش بینی هایی که از دو دهه آینده و تولد قدرت های منطقه ای در غرب و شرق آسیا انجام می گیرد توسعه و تقویت روابط تجاری ایران و چین ضروری است .
وی با بیان اینکه پیش از این مبادلات تجاری فی مابین قابل ملاحظه نبوده از رشد تدریجی حجم تبادلات دوطرف اظهار رضایت کرد و افزود: حجم مبادلات دو کشور از 400 میلیون دلار در سال 2004 به 29 میلیارد دلار در سال 2008 رسیده است که نشان می دهد روند مبادلات دو طرف در سال های اخیر به طور متوسط بین 30 تا 50 درصد رشد داشته است.
متکی خاطرنشان کرد: در حال حاضر چین اولین شریک تجاری ایران در آسیا و سومین شریک تجاری ایران در بین سایر شرکای تجاری محسوب می شود، البته باید اذعان کرد که ظرفیت های بالقوه بسیاری برای گسترش هر چه بیشتر روابط تجاری وجود دارد.وزیر امور خارجه در بخش دیگری از سخنانش اظهار کرد: برای گسترش روابط دو کشور به توسعه روابط تجاری درکنار تلاش برای حفظ منافع دو جانبه تمایل داریم، البته تجارت بین دو طرف به نوسازی و تحول زیربنایی نیاز دارد که این امر با کمک بخش غیردولتی امکان پذیر است.
متکی همچنین از مقامات چینی خواست تا تسهیلات بیشتری را برای بازرگانان و تجار ایرانی فراهم کنند. وی ادامه داد: آنچه ایران باید برای رسیدن به هدف انجام دهد شامل فراهم کردن ابزار تسریع کننده روابط تجاری، موافقت نامه های گمرکی، ایجاد هماهنگی در قوانین تجارت، تسهیل در ورود و خروج تجار دو کشور، ایجاد نهادهای بازرسی برای ارتقای قوانین ناظر بر استانداردهای اجباری، ارتقای کیفیت کالاها، رفع مشکلات بانکی، ایجاد نهادهای حقوقی برای حل اختلافات و نیز ایجاد زمینه برای توسعه روابط راهبردی جهت حضور شرکت های چینی در پروژه های زیربنایی ایران است.
وزیر امور خارجه همچنین بر لزوم توجه به سیاست گسترش همکاری های اقتصادی با قاره آسیا تاکید کرد و گفت: افزایش روابط با قاره آسیا بیانگر تمایل به همگرایی در این منطقه است؛ چرا که وجود تکنولوژی ها و نیروهای متخصص ظرفیت های بسیاری را جهت مشارکت در امر سرمایه گذاری و توسعه همکاری ها فراهم آورده است. وی خاطرنشان کرد: توسعه همکاری های اقتصادی ایران در آسیا به مفهوم نادیده گرفتن سایر بازارها نیست.
وی با اشاره به تشکیل اتحادیه اروپا بین کشورهای اروپایی، همچنین تشکیل سازمان آفریقا و نیز همگرایی در بین کشورهای آمریکایی پیشنهاد نهادینه کردن همگرایی در بین کشورهای آسیایی را مطرح کرد.
متکی تاکید کرد: توسعه همه جانبه روابط ایران و چین در واقع کمک به ثبات، صلح و پیشرفت در آسیا و نیز کمک به صلح و امنیت بین المللی است. وی خاطرنشان کرد: همانگونه که آسیا در دهه 90 توانست بحران اقتصادی آن زمان را به خوبی اداره کند، لذا می تواند در حل بحران اخیر نیز موثر باشد البته در حل مشکلات باید از توان همه گروه ها استفاده شود.
فرصت ها و بحران ها
در ادامه این سمینار سفیر چین در ایران طی سخنانی با اشاره به روند رو به توسعه همکاری های اقتصادی و تجاری دو طرف عنوان کرد: در حال حاضر روابط تجاری ایران و چین به اوج خود رسیده به طوری که حجم مبادلات دو طرف در سال 2008 از مرز 27 میلیارد دلار نیز عبور کرد.
سفیر چین در ایران زمینه های توسعه همکاری های مشترک فی مابین را تجهیزات زیربنایی، انرژی، مخابرات و سایر زمینه های سرمایه گذاری دانست.
وی با اشاره به بحران مالی در جهان و گسترش آن بر لزوم استفاده از فرصت های اقتصادی دو طرف جهت گسترش روابط و غلبه بر بحران های مالی تاکید کرد. به گفته وی بحران های اخیر سبب شده است تا ایران و چین به یکدیگر نزدیک تر شوند، بنابراین برای تحکیم این روابط باید تلاش کنیم تا همکاری های گمرکی قرنطینه و سایر زمینه ها را رشد دهیم. سفیر چین در ایران همچنین تغییر زمینه های همکاری و افزایش ارائه خدمات بین دو طرف را مدنظر قرار داد و افزود: البته اخیرا نخست وزیر چین بر اهمیت مسوولیت های اجتماعی تجار و استفاده از فرصت ها برای مقابله با بحران جهانی را مورد تاکید قرار داده است که می تواند پیش روی همکاری های ایران و چین قرار گیرد.وی گفت: حضور چنین هیاتی در ایران از اقدامات مهم برای گسترش روابط است و در عین حال بیانگر تلاش دولت چین برای همکاری های تجاری و صنعتی با ایران است که قطعا واکنش مثبتی از سوی ایران به دنبال خواهد داشت.
به دستاوردهای بزرگی می رسیم
سفیر کشورمان در چین نیز در این سمینار با بیان اینکه زمینه های گسترش همکاری بین دو کشور از چند ماه پیش آغاز شده، عنوان کرد: با وجود توسعه همه جانبه روابط، خوشبختانه مشکلی به معنای واقعی وجود ندارد و تمایل جدی برای همکاری و توسعه روابط در زمینه های مختلف دیده می شود . از سوی دیگر مقامات خلق چین نیز در سال 2009 تحرک فوق العاده ای را برای توسعه روابط با ایران آغاز کرده اند. بنابراین معتقدم با همکاری های طرفین به دستاوردهای بزرگی دست خواهیم یافت.
رایزن بازرگانی ایران در پکن مستقر شود
در ادامه همایش سرمدی سرپرست امور بین الملل وزارت بازرگانی، نیز عنوان کرد: ایران در چارچوب همکاری ها برای توسعه پایدار و ایفای نقش در جامعه بین المللی برای همکاری های منطقه ای اهمیت بالایی قائل است و بر همین اساس اجلاس سیزدهم بازرگانی و اقتصادی ایران و چین و نیز برپایی همایش ها و تبادل هیات های تجاری و همکاری در قالب سازمان شانگهای از عمده ترین همکاری های دو کشور محسوب می شود.
سرمدی همچنین پیشنهاد کرد که رایزن بازرگانی ایران در پکن برای گسترش همکاری تجاری مستقر شود.
افت حجم مبادلات چین بی سابقه بود
همچنین معاون وزیر بازرگانی چین در این نشست گفت: چین به عنوان بزرگترین کشور در حال توسعه آماده است تا تجربیات خود را در زمینه صنعت تجهیزات زیربنایی و تجارت به ایران منتقل کند و در حال حاضر همکاری های فی مابین در پروژه های عمرانی به ویژه مترو تهران و سد طالقان اجرا شده که نقش مثبتی در گسترش همکاری های دو کشور دارد.
معاون وزیر بازرگانی چین همچنین به گسترش بحران مالی در جهان اشاره کرد و افزود: آثار این بحران موجب کاهش تولید در چین و حتی کاهش طرح های اجرایی و حجم سرمایه گذاری ها شده است. البته در این راستا دولت چین اقدامات بسیار زیادی را انجام داده است. در سه ماه اول امسال gdp چین 1/6 درصد رشد داشته که 5/4 درصد نسبت به سال قبل افت نشان می دهد.
این مقام چینی خاطرنشان کرد: مبادلات تجاری چین از ضربات بحران مالی جهان تاثیر پذیرفته و از سه ماهه اول امسال حجم مبادلات چین 39 درصد کاهش نشان می دهد که بی سابقه بوده است. وی با بیان اینکه تاریخ توسعه اقتصادی جهان ثابت کرده حمایت های یک طرفه راه حل بحران نیست، توصیه کرد که دولت ها به سمت اتخاذ سیاست اقتصاد باز حرکت کنند.
معاون وزیر بازرگانی چین توسعه همکاری ها در حوزه انرژی و نیز تجارت غیرنفتی شامل همکاری های توریستی، علمی، فناوری و حفظ محیط زیست را به تجار ایرانی توصیه کرد.
وی تصریح کرد: در وضعیت فعلی دولت دو کشور باید خدمات بیشتری را به بخش های خصوصی جهت گسترش تجارت بین دو طرف داشته باشند. معاون وزیر بازرگانی چین خبرداد: به زودی دو نمایشگاه سرمایه گذاری و تجارت در استان های مسلمان نشین چین برگزار می شود که امیدواریم زمینه را برای رشد همکاری ها هر چه بیشتر فراهم کند. در پایان افتتاحیه رسمی سمینار همکاری های اقتصادی ایران و چین یک قرارداد همکاری بین وزیر امور خارجه ایران و معاون وزیر اقتصاد چین به امضا رسید.
منبع :روزنامه دنيای اقتصاد تاریخ : 21 اردیبهشت 1388 شاخه : تجارت و بازرگانی
