این اجناس چگونه وارد می شوند؟ آیا اجناس بی کیفیت چینی که امروز بازار ایران را اشباع کرده، از طریق قاچاق وارد می شوند، یا به گفته برخی از مسؤولان، اجناسی که چین به سفارش کشورها تولید می کند، به لحاظ کیفیت، متفاوت هستند؟
در کشور ما، در حالی که تعداد فراوانی از کالاها استاندارد اجباری دارند، اما بر روی پاکت و جلد بسیاری از آنها، هیچ گونه نشانه ای از آرم استاندارد دیده نمی شود و همین مسأله، منجر به سرگردانی در انتخاب کالای مناسب و تضعیف جایگاه استاندارد در نگرش عمومی افراد جامعه شده و سبب می شود تا کالای استاندارد با مشابه غیراستاندارد آن در یک ردیف قرار بگیرند و از هم بازشناخته نشوند که این موضوع به منزله تضییع حقوق مصرف کنندگان است.
از فردی که قطعه ای از لوازم یدکی اتومبیل را خریداری کرده بود، سؤال شد که آیا در هنگام خرید این کالا، به نشان استاندارد آن توجه کرده و آیا اطمینان دارد که این کالا اصل است؟ وی گفت: ”هیچ گونه آرم یا نشانه مشخصی از استاندارد بر روی این کالا دیده نمی شود. متأسفانه برخی قطعات که قیمت بسیار بالایی دارند، کیفیت ندارند و در عین حال، چندین نمونه مشابه از همان قطعه با قیمت های متفاوت نیز وجود دارد که واقعا به عنوان یک مصرف کننده، نمی دانم براساس چه معیاری، قطعه مرغوب را از نامرغوب تشخیص دهم. از طرف دیگر، بسیاری از فروشندگان قطعات کامپیوتری، نسبت به تقلبی بودن اجناس گله دارند. در این راستا عضو هیأت مدیره سازمان نظام صنفی رایانه ای، با اشاره به ورود اجناس تقلبی تجهیزات شبکه به بازار کامپوتر می گوید: ”پیمانکاران و شرکت هایی که در این رابطه شکایت دارند، می توانند با طرح دعوی در شورای انتظامی این سازمان، مورد حمایت قرار گرفته و نسبت به رفع مشکلات خود اقدام نمایند.
وی در مورد علل ورود اجناس تقلبی به بازار معتقد است، زمانی که پروژه های بزرگ، تعریف و به مناقصه گذاشته می شود، کارشناسان مربوطه در rfp این پروژه ها، یک سری برند معرفی می کنند. معمولا در بازار، برندهای خوشنام و با کیفیت، مشخص هستند و اکثر کارشناسان از آنها استفاده می نمایند. برخی افراد سودجو، با استفاده از این موضوع، تجهیزات تقلبی وارد بازار می کنند و یا در مناقصات شرکت کرده و با ارایه قیمت پایین، برنده مناقصات می شوند. برخی از کارفرمایان نیز بدون لحاظ نمودن عواملی از جمله شناسنامه دار بودن کالا، خدمات پشتیبانی صحیح و معتبر و سابقه و اعتبار شرکت ارایه کننده، تنها به لحاظ قیمت پایین و به دلیل عدم اطلاع از مسایل فنی، از این محصولات استفاده می نمایند.
افراد سودجو، یک برند معتبر را در چین یا کشورهای همسایه تولید می کنند، سپس در کشورهای حاشیه خلیج فارس، جعبه و کارتن غیرقانونی برای آن تهیه نموده و نسبت به پخش این اجناس در بازار اقدام می نمایند. به این ترتیب، با ارایه قیمت های پایین تر، موجب می شوند تا اجناس مرغوب شرکت های معتبر که از کیفیت مطلوب، گارانتی و خدمات پس از فروش برخوردار هستند، در انبارها باقی بماند و بدین منظور، تولیدکنندگان صاحب نام کالاها دچار بحران شده و اقتصاد سالم کشور نیز دستخوش بیماری های اقتصاد زیرزمینی شود. همچنین تولید، درآمد، اشتغال نیروی کار، بهره وری و عوامل دیگر در معرض تهدید جدی قرار می گیرد.
آب و رنگ خطرناک!
بر اساس اظهارنظر برخی از تولیدکنندگان و تجار بزرگ بازار، هم اکنون در حدود 90 درصد محصولات آرایشی و بهداشتی موجود در بازار ایران، غیرمجاز و تقلبی هستند که عمدتا از کانال های غیررسمی و قاچاق، وارد بازارهای مصرف کشور می شوند.
رسول دیناروند، معاون غذا و داروی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز در این رابطه تنها فرآورده های بهداشتی و آرایشی که در داروخانه ها عرضه می شوند را مجاز و معتبر می داند، زیرا عمده این کالاها از مسیر قانونی، تولید یا توزیع شده اند، اما بیشتر فرآورده هایی که در سوپرمارکت ها و به خصوص در برخی بازارها به صورت فله ای عرضه می شوند، غیرمجاز هستند.
امیر شاهلو، یکی از فعالان بازار لوازم بهداشتی و آرایشی معتقد است تقلب در تولید لوازم آرایشی پرمصرف، در مقایسه با سایر لوازم، بیشتر صورت می گیرد. این تحلیل، مبین سطح وسیع تقاضای مصرف کنندگان در این قلم کالایی است که عامل مهمی در پرکشش شدن تقاضا برای محصولات مزبور و در نتیجه واکنش های سریع مصرف کنندگان به قیمت های پایین این محصولات خواهد بود. وی تصریح می کند: ”افراد متقلب، در زیرزمین ها و کارگاه های زیرپله ای و غیرمجاز شهرهای مرزی ایران و ترکیه لوازم آرایشی تقلبی را تولید کرده و با جعل مارک های معروف، تولیدات خود را به بازارهای مصرف عرضه می کنند.
تولیدکنندگان چینی نیز در این رابطه بیکار نمانده و با توجه به ارزان بودن نیروی کار در این کشور، محصولات آرایشی و بهداشتی بی کیفیت و تقلبی خود را به وفور، به بازارهای پرکشش و پرتقاضای ایران تزریق کرده اند که این موضوع می تواند منجر به کاهش درآمد صاحبان نیروی کار در کشور گردد. علی باغبان، نایب رییس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در این رابطه به خبرنگار گفت: مصرف محصولات آرایشی و بهداشتی قاچاق، به علت بهداشتی نبودن، امکان سرایت بیماری های عفونی را در جامعه افزایش می دهند. قوانین مربوط به محصولات آرایشی و بهداشتی، از قدیمی ترین قوانین کشور و مربوط به سال 35 است که بر اساس آن، وزارت بهداشت و درمان کشور می تواند با متخلفان این محصولات، بدون تشکیل دادگاه، برخورد نماید. در عین حال توجه ویژه مردم و مسؤولان کشور بر اهمیت مسأله استاندارد در کشور و معرفی استاندارد صحیح، تا حدودی می تواند معضلات قاچاق کالا را که متأسفانه طیف وسیعی از آنها، کالاهای نهایی مصرفی خانوار می باشند، بر طرف نماید. ترویج اصول صحیح مصرف و هدایت ترجیحات ذهنی مصرف کنندگان به سمت کیفیت بالای محصول به جای قیمت پایین، از راهکارهایی است که در کنار برخوردهای قانونی سخت می توان به آن متوسل شد. در عین حال نظارت بر واردات قانونی محصولات بی کیفیت، از وظایفی است که می توان به دولت محول نمود.
منیع: ماهنامه اقتصاد ایران
منبع :اکو نیوز تاریخ : 12 آبان 1387 شاخه : تجارت و بازرگانی
