مجید پارسانیا که کمتر از دو سال است به عنوان معاون وزیر بازرگانی فعالیت دارد، پیش از این قائم مقام معاون هماهنگی و امور مجلس وزارت بازرگانی بود و پیش از ورود به این وزارتخانه نیز معاون بازرگانی و عضو هیات مدیره سازمان اتکا بوده است. اطرافیانش وی را فردی سیستماتیک، اهل تغییر ساختار و طرفدار مدیریت بی سر و صدا می دانند.
پارسانیا با انگیزه از صنعتی شدن تولید نان و مزایایی که در قبل اجرای آن عاید کشور می شود سخن می گوید. خود او نیز معتقد است باید منتظر ماند تا نتایج بلند مدت این تصمیم آشکار شود؛ حتما او هم به خاطر دارد که این طرح یک بار هم در سال 75 و 76 با حمایت دولت و مجلس وقت به مرحله اجرا رسید اما به دلیل موانعی که بر سر راه بود در نیمه راه به دست فراموشی سپرده شد و در حال حاضر برخی از این واحدها به تعطیلی کشانده شده و یا در شرف ورشکستگی هستند.
وی از اینکه انحصارهای موجود در حوزه آرد و نان و یا فاصله قیمت یارانه ای آرد با بازار آزاد آن وجود دارد گله مند است و از اینکه روزی سود های کلان نهفته در بحث آرد و سهمیه های آن مانعی در ساماندهی این شرایط ایجاد کند، اظهار نگرانی می کند.
معاون وزیر بازرگانی و مدیرعامل شرکت بازرگانی دولتی با حضور در خبرگذاری دانشجویان ایران (ایسنا) به تشریح آخرین وضعیت خرید گندم و نیز شرایط آرد و نان کشور پرداخت و از دغدغه های دولت در زمینه هدفمند شدن یارانه ها در حوزه آرد و نان و صنعتی شدن نان سخن گفت.
* حذف دغدغه نان از فهرست نگرانی ها
پارسانیا اظهار کرد: کشور در وضعیت فعلی حدود 11 میلیون تن گندم برای تهیه نان باید فراهم کند چرا که مصرف کشور حدود 14 میلیون تن است (سرانه مصرف گندم و محصولات آن 200 کیلوگرم) که نشانگر اهمیت این بخش است.
وی گفت: در حال حاضر دغدغه وجود این محصول از فهرست نگرانی ها حذف شده و گندم در پروسه ای با مشارکت 350 کارخانه آرد که به تکنولوژی روز مجهز هستند تبدیل به آرد می شود. از سوی دیگر گندم از زمان برداشت تا ورود به کارخانه در بهترین شرایط و در سیلوهای استاندارد نگهداری می شود و نهایتا آرد مطلوبی تولید می شود. این در حالی است که طی سال های گذشته دغدغه اصلی کشور نان بود اما هم اکنون توجه باید به سمت کیفیت و تنوع معکوس شود.
پارسانیا با بیان اینکه یارانه نان در سال جاری حدود چهار هزار میلیارد تومان است گفت: یارانه نان نسبت به سال گذشته حدود دو هزار و 500 میلیارد تومان افزایش داشته است.
معاون وزیر بازرگانی با تاکید بر اینکه این تولید می تواند موتور اقتصاد کشاورزی کشور باشد، گفت: اگر دولت از حوزه انحصاری گندم و آرد فاصله بگیرد اشتغال بزرگی (از تولید، نگهداری، حمل، تبدیل به انواع محصولات) برای کشور فراهم می شود.
* ماجرای خرید گندم از آمریکا؛ از همه جا می خریم فرقی ندارد!
وی درباره واردات گندم از کشور آمریکا اظهار کرد: در سال جاری علیرغم اینکه فضای ذهنی خودکفایی و حتی ورود به بازارهای جهانی آماده بود اما در مواجهه با واقعیت طبیعی از تولید در حجم مورد نیاز محروم شدیم و با توجه به اینکه وزارت بازرگانی مسوول تامین نان در کشور است با در نظر داشتن سیاست کیفیت برای تولید نان وارد بازار جهانی گندم شد و در این راستا به دنبال خرید خوب، ارزان و باکیفیت می گشت.
پارسانیا همچنین تاکید کرد: محدودیتی برای خرید کالاها در کشور نیست و در این زمینه نباید قضاوت سیاسی داشته باشیم چرا که تجارت دنیا در حال حاضر از سوی بخش خصوصی انجام می شود و جنبه های سیاسی کار مطرح نیست.
وی افزود: به هنگام ورود به بازار فروشندگان مختلفی با قیمت های متفاوتی حضور داشتند که شورای خرید شرکت بازرگانی دولتی ایران که وزارت اقتصاد و دارایی، بانک مرکزی از سازمان توسعه تجارت، وزارت امور خارجه، معاونت برنامه ریزی و راهبردی در آن حضور دارند؛ شرایط بهینه و مصلحت خرید را در بهترین شرایط و فاکتورهای مورد نظر انجام داد این شورا حضور دارند.
وی در ادامه تصریح کرد: کشور برای تامین نیاز تنها شرط خرید خود را توسط شرکت های فروشنده خارجی زمان بندی مناسب و قیمت عرضه رقابتی و قابل قبول قرار داده است.
پارسانیا در پاسخ به این سوال که واردات گندم به جز کشورهای نیم کره شمالی آیا از کشورهای دیگری نیز انجام می گیرد؟ گفت: قطعا با رسیدن به فصل برداشت گندم در نیم کره جنوبی فرصت خرید از کشورهای دیگری چون استرالیا هم فراهم می شود.
* رویای تبدیل شدن ایران به مرکز تجارت غلات
وی درباره سرمایه گذاری ایرانیان برای تولید گندم در کشورهای دیگر و پیشنهاد تجار ایرانی برای فروش گندم به ایران هم اظهار کرد: پیشنهاداتی از سوی ایرانیان مقیم آمریکا برای فروش گندم به ایران مطرح شده است اما کماکان بحث قیمت و کیفیت برای بازرگانی دولتی مزیت عمده ای محسوب می شود.
پارسانیا ادامه داد: محصول گندم در دنیا دارای بورس است چراکه تنها ایران واردکننده گندم نیست و کشورهای مختلفی در این بازار با اعداد بزرگ حضور دارند لذا به هر دلیلی اگر واکنش های بازار دشواری هایی را فراهم کند فرصت برای بازرگانی دولتی وجود دارد.
پارسانیا گفت: معتقدم بسیاری از کشورها برای ایجاد امنیت غذایی کشور خود اقدام به سرمایه گذاری در بخش گندم کرده اند، البته معتقدم چنانچه خواستار تبدیل شدن کشورمان به مرکز تجارت غلات هستیم باید سرمایه گذاری جدی در این زمینه انجام گیرد و فضا برای ورود بخش خصوصی به این عرصه باز شود.
* دلیلی برای متوقف شدن خودکفایی گندم وجود ندارد
پارسانیا همچنین به این سوال که آیا شرکت بازرگانی دولتی به شیوه خاصی در خرید گندم اصرار دارد یا نه؟ عنوان کرد: نگاه تجاری برای اهل آن آنقدر راحت قابل درک است که هیچ کدام توجیه اقتصادی را نادیده نمی گیرند، بنابراین شرکت بازرگانی به عنوان فرد حقوقی تجاری که بازار را با تمام وسعت آن بررسی می کند به دنبال قیمت های رقابتی و توجیه اقتصادی حداکثری است.
مدیرعامل شرکت بازرگانی دولتی ادامه داد: کشورمان به شدت اصرار بر ادامه روند خودکفایی با پشتیبانی لازم تاکید دارد و شرایط ویژه فعلی را نمی توان دلیلی بر متوقف شدن خودکفایی گندم دانست.
وی تاکید کرد: به عنوان تنظیم کننده کالا علاقه مندم روش هایی در تولید به کار گرفته شود که در امر تولید با چنین نوسانی مواجه نشود.
پارسانیا به وضعیت و شرایط جوی کشور نیز اشاره و اظهار امیدواری کرد که در سال های آینده برنامه ریزی دقیقی در این زمینه انجام گیرد.
* نان صنعتی موضوعی قدیمی
پارسانیا درباره عاقبت طرح تولید نان صنعتی و اینکه چرا وعده ها همچنان برقرار است و خبری از افتتاح واحدهای صنعتی نیست نیز توضیحاتی بیان کرد.
وی گفت: اینکه واحدهای با کیفیت و حجم بالای تولید نان به وجود آید تصمیم تک حوزه ای نیست، بلکه تصمیم قوه مقننه و مجریه است که با پشتوانه کار کارشناسی بوده است.
پارسانیا در پاسخ به این سوال که چرا بر لزوم 20 تنی بودن واحدهای تولیدی تاکید دارید؟ عنوان کرد: اینکه پدیده سلیقه ای بی مطالعه یا حوزه ای باشد، نیست و مجموع دانش و عقلانیت قوه مجریه به عنوان امر کارشناسی و قوه مقننه به عنوان مصوب این طرح پدیده پشتیبانی از ایجاد واحدهای صنعتی را بر عهده داشته اند.
وی ادامه داد: بنابراین این طرح در فروردین 1386 متولد شده است، قطعا هر قانونی نیاز به آیین نامه دارد که آیین نامه آن نیز در تیرماه سال 86 نهایی شده است، بنابراین با یک پدیده نو مواجه شده ایم که در تیرماه سال 86 شناسنامه دار شده است. برای اینکه در این پدیده محصول دریافت شود؛ چند مرحله لازم است که شامل مراجعه متقاضی، دریافت مجوز از وزارت صنایع، گشایش اعتبار، احداث مکان، دریافت تسهیلات است. البته وزارت بازرگانی در این حوزه صبر منطقی و بی جنجالی داشته است.
پارسانیا افزود: معتقدم نان مساله حساسی است و اگر فرمولی برای حل مشکلات این حوزه با حضور بخش خصوصی ارائه شده؛ بهتر است فضا و فشار غیر معقولی ایجاد نکنیم. سهم بازرگانی دولتی تکالیفی بوده که در قالب آیین نامه پیش بینی شده و انجام گرفته است.
* ایرادها و ضعف های نان صنعتی؛ نباید قضاوت زودرس داشت
معاون وزیر بازرگانی در واکنش به این سوال که در اجرای طرح ایرادها و ضعف هایی دیده می شود که همانند ترمز عمل کرده و از پیشرفت آنها جلوگیری می کند؛ دست اندرکاران این حوزه هم معتقدند که شرط تناژ برای واحدهای تولیدی نان صنعتی این نقش را داشته است نظر شما چیست؟ و دلیل اصرار بر وارد کردن ماشین آلات از چند کشور چیست؟ تصریح کرد: قبول ندارم در مورد ماشین آلات هم این گونه نبوده است، البته واردات ماشین آلات با نظارت وزارت صنایع انجام می شود.
وی همچنین به این سوال که با وجود آرد 75 ریالی در بازار چگونه انتظار رقابت تولید نان صنعتی با آرد 350 تومانی دارید؟ آیا این امر قابل تحقق است؟ پاسخ داد: بخش خصوصی پس از ارزیابی توجیه اقتصادی سرمایه گذاری می کند، بنابراین به طور حتم آرد، بازار و فضار را شناخته است البته بسیاری از متقاضیان سرمایه گذاری اقدامات آیین شناسی و تحقیقی بسیاری در جامعه انجام داده و در نهایت با بررسی توجیه اقتصادی تولید نان صنعتی تصمیم به سرمایه گزاری گرفته اند به نظر نباید قضاوت زودرس داشته باشید.
* بهینه کردن حلقه های قبلی با صنعتی شدن نان
پارسانیا عنوان کرد: حتی اگر هم کارخانجاتی پرونده پروژه آنها به بانک معرفی شده اند که حدود هزار و 400 واحد هستند سرمایه گزاری کنند تنها هشت درصد نیاز بازار تامین می شود بنابراین برای رسیدن به پیش فرض ها فرصت بسیاری باقی مانده است. منتظریم دوره شناخت طی شده و فضای آن حس شود و با اثبات مزیت ها گام بعدی برداشته می شود. البته پاسخگوی بسیاری از این سوالات از این پس باید بخش خصوصی باشد. تاکید در مقطع فعلی این است که از غم نان و نان نداشتن درآمده و همه متوجه کیفیت آن هستند.
وی با بیان اینکه آرد واحد صنعتی باید از سوی همان واحد تامین شود اضافه کرد: با این وضعیت معتقدم صنعتی شدن تولید نان حتی حلقه های قبلی خود را هم بهینه می کند. در نان صنعتی برخی خطوط تولید، نانی تولید می کنند که کیفیت خاصی از گندم و آرد پاسخگوی نیاز آن خواهد بود به این معنا که بهینه سازی از حلقه ها و زنجیره های قبلی از مزرعه تا کارخانه رخ می دهد.
* ظرفیت خالی 50 درصدی تولید آرد
معاون وزیر بازرگانی همچنین با ارزیابی مطلوب از شرایط کارخانجات آرد عنوان کرد: شرکت بازرگانی کارخانجات آرد را به پنج رتبه به لحاظ کیفیت تولید تقسیم کرده است که گروه پنجم به دلیل سختگیری های بسیار حذف شدند. با توجه به تاکید دولت به کیفیت و ثبات کیفیت سرمایه گزاری مناسبی ایجاد شده و به دنبال ایجاد بازار برای ظرفیت بالای تولید آرد در کشور هستیم. در حال حاضر حداقل با 50 درصد ظرفیت خالی تولید آرد مواجهیم.
* 10 میلیارد تومان اعتبار برای بهسازی نانوایی های سنتی
پارسانیا در ادامه همچنین درباره سرنوشت نان سنتی و نانوایان شاغل هم بیان کرد: در بهترین شرایط هفت تا هشت درصد نان مورد نیاز کشور از سوی واحدهای صنعتی تولید خواهد شد اما خالصانه معتقدیم که اگر تسهیلات با همکاری بانک ها اختصاص یابد بهسازی نانوایی ها هم محقق می شود. معتقدم به واحد تولیدی مطلوب، برای مثال نان سنگک؛ چنانچه به فضای بزرگ و ابزارآلات کیفی تر نیاز دارد تسهیلات مورد نیاز اختصاص می یابد.
وی افزود: در سراسر کشور 55 هزار واحد سنتی تولید نان داریم که بخشی از آنها بهسازی شده اند. بنابراین متولیان نان به دنبال رقابتی شدن فضای تولید نان هستند و به همین منظور نیز حدود 10 میلیارد تومان برای طرح بهسازی نانوایی های سنتی در کنار آموزش تولید کنندگان سنتی در دستور کار قرار دارد.
* تغییر رنگ نان حادثه بدی نیست
مدیرعامل شرکت بازرگانی دولتی با بیان اینکه طرح ساماندهی گندم، آرد نان از سه سال پیش آغاز شده است گفت: این طرح در بخش های مختلف، بهسازی واحدهای سنتی، احداث سیلو، اصلاح روشن در تولید آرد و سایر موارد بوده است. بنابراین زمانی که 30 درصد ضایعات داریم که با جریان های ساماندهی شده آن را به ضایعات تبدیل کرده و حتی در قالب صادراتی به فروش می رسانند. این ضایعات برای کالای استراتژیکی چون نان مطلوب نیست و تغییر این فضا به فرهنگ سازی بسیاری نیاز دارد.
وی توصیه کرد که وزارت بهداشت در بخش بهداشت و توجیه رفتارهای مصرف کننده برای مصرف نان و زمینه سازی برای تغییر ذائقه نقش مهمی ایفا کند چرا که در حال حاضر بهداشت، تنوع یک مشغله است، برای مثال به دلیل تفکر ظاهرنگر که نان باید مفید باشد سبوس از آن حذف شده است که در واقع دورریز 14 درصدی گندم را به دنبال دارد ضمن آنکه ارزش غذایی آن را نیز کاهش می دهد.
پارسانیا خاطرنشان کرد: دغدغه این است که کسی توضیح نمی دهد که نان سفید فاقد سبوس است و در واقع برای تغییر رنگ نان باید فرهنگ سازی شده و این گونه نباشد که تغییر رنگ آن به عنوان حادثه بد تلقی نشود.
* سه اتاق تصمیم ساز برای نان
وی با اشاره به تقویت پژوهشکده غلات گفت: یارانه نان، میزان آن، چگونگی دریافت، تجارت گندم، غلات، نقش دولت، مکانیزم تعیین قیمت تضمینی در کمیته نان و آرد و گندم و میز تخصصی آن مورد بررسی قرار می گیرد. بر اساس کارشناسی هایی که در اتاق های فکر انجام می شود درباره مسائل مختلف تصمیم گیری می شود؛ البته اتاق دیگری هم درباره نان تصمیماتی اتخاذ می کند.
به گفته او در واقع سه اتاق فکر در سه گروه اقتصادی ایجاد شده است و حتی برداشتن یک گام به جلو برای ساماندهی وضعیت نان و یارانه های این حوزه هم غنیمت است.
منبع :خبرگزاری دانشجویان ایران تاریخ : 11 آبان 1387 شاخه : تجارت و بازرگانی
