دولت به فعالیت شرکت های بازاریابی شبکه ای تن داد.سرانجام پس از گذشت حدود یک دهه از فعالیت شرکت های هرمی در کشور تحت نام بازاریابی شبکه ای و جذب هزاران جوان جویای کار و درآمد در این شبکه ها، وزارت بازرگانی با تصویت آئین نامه ای ،ساماندهی شرکت های بازاریابی شبکه ای را با هدف جلوگیری از فعالیت های هرمی و گسترش اقتصاد زیرزمینی با همکاری دستگاه های انتظامی و اطلاعاتی کلید زد.
بر اساس این آئین نامه که 18 آذر ماه به تصویب معاونت توسعه بازرگانی داخلی وزارت بازرگانی رسیده است، شرکت های بازاریابی شبکه ای بر اساس ضوابطی مشخص و صرفا با دریافت مجوز از مرکز امور اصناف و بازرگانان کشور (زیرمجموعه وزارت بازرگانی) می توانند به فعالیت بپردازند.
این آئین نامه به زودی با همکاری وزارت اطلاعات، دادستان کل کشور، نیروی انتظامی و مرکز امور اصناف و بازرگانان به مرحله اجرا گذاشته خواهد شد.
رادمرد، رئیس مرکز اصناف و بازرگانان وزارت بازرگانی می گوید:«فعالیت رو به تزاید بازاریابی های شبکه ای به عنوان پدیده ای نوین در چرخه داد و ستد و نظام توزیع کالاهای داخلی و وارداتی، ضرورت ساماندهی، نظارت و قانونمند کردن آنها را ایجاب کرده است و آئین نامه مذکور نیز در همین راستا تهیه و تدوین شده است.»
این آئین نامه شامل تعاریف و مقررات ناظر بر نحوه تأسیس و فعالیت بازاریابی شبکه ای است و می تواند برای علاقه مندان به فعالیت در بازاریابی های شبکه ای که برخی از آنها پیش از این در دام شرکت های هرمی گرفتار شده و سرمایه اندک خود را از دست داده اند، معیار خوبی جهت تشخیص و تمییز فعالیت های سالم و استاندارد بازاریابی شبکه ای با فعالیت های سوداگرانه هرمی باشد.
متن کامل آئین نامه مذکور تحت عنوان «دستور العمل نحوه صدور مجوز و نظارت بر فعالیت بازاریابی شبکه ای» به این شرح است:
ماده 1) تعریف
1-1- بازاریابی شبکه ای: بازاریابی شبکه ای عبارت است از ارائه خدمات واسطه گری به صورت شبکه ای به نحوی که خریداران کالا نسبت به بازاریابی و جذب خریداران جدید اقدام کرده و درصدی از قیمت فروش کالا به وسیله بازاریابان زیرمجموعه شبکه متصل به خود را از صاحب کالا به عنوان پاداش یا پورسانت خدمات بازاریابی دریافت می کنند.
تبصره: کالاهای قابل عرضه توسط بازاریابان شبکه ای با اخذ تأییدیه کمیته نظارت می تواند از تنوع و تعدد برخوردار باشد.
1-2 بازاریاب: بازاریاب عبارت است از یک شخص حقیقی که به عملیات واسطه گری (دلالی) انواع کالاها از طریق تبلیغات و یا سایر طرق و وسایل قانونی به جذب مشتری و فروش آنها اشتغال دارد.
1-3- شرکت بازاریابی شبکه ای: شرکتی است که به فعالیت بازاریابی شبکه ای مطابق تعریف بند 1-1 برای خود یا به نمایندگی از صاحب کالا و یا از طرف نمایندگی رسمی فروش او اقدام می کند.
ماده 2) شرایط و ضوابط
2-1- ارائه طرح توجیهی تجاری و برنامه های عملیاتی پیش بینی شده شرکت متقاضی
تبصره 1: شیوه و ساختار فنی طرح تجاری شرکت باید شفاف، مستند، قابل ارزیابی و نظارت بوده و دارای توجیه اقتصادی باشد. طرح تجاری شرکت باید قبل از شروع فعالیت به تصویب کمیته نظارت برسد و هرگونه فعالیت برخلاف طرح تجاری مصوب کمیته نظارت ممنوع بوده و در صورت عدم توجه به تذکر کمیته نظارت مجوز فعالیت شرکت توسط مرکز امور اصناف و بازرگانان لغو یا ابطال خواهد شد.
تبصره 2:در صورت موافقت مقدماتی کمیته نظارت با طرح ارائه شده و پیش نویس اساسنامه و اظهارنامه ثبت شرکت، متقاضیان می توانند نسبت به ثبت شرکت اقدام کنند.
2-2- مدیر عامل و اعضای هیأت مدیره شرکت باید حداقل دارای مدرک لیسانس یا معادل آن باشند.
2-3- شرکت های سهامی خاص که حداقل سرمایه آنها بیش از دویست میلیون ریال باشد در اولویت اخذ مجوز قرار دارند.
2-4- پرداخت پورسانت ها و پاداش ها به مشتریان و بازاریابان فقط در قبال فروش و ارائه محصولات امکان پذیر است و پرداخت هرگونه وجه یا محصولی باارزش دیگر به مشتریان و بازاریابان و یا تعهد آن که در طرح تجاری شرکت (که قبلا به تصویب کمیته نظارت رسیده) پیش بینی نشده باشد، ممنوع است.
2-5- میزان پرداخت پاداش و یا پورسانت، تعداد سطوح دریافت کننده و محدودیت های آن باید ضمن درج در طرح تجاری، کاملا شفاف و قابل سنجش باشد.
2-6- نسبت کفایت سرمایه شرکت که بعدا توسط کمیته نظارت اعلام خواهد شد باید مورد رعایت قرار گیرد.
2-7- قیمت محصولات ارائه شده نباید بیش از محصول مشابه در بازار باشد و در مواردی که مشابهی وجود ندارد تابع سایر قوانین و مقررات خواهد بود.
2-8- گسترش شبکه انسانی و صرفا جذب توزیع کنندگان کالا و پول گردانی و ارائه محصولات موهومی، خرید و فروش جایگاه در نمودار درختی و یا محصولاتی که تولید آنها محتمل باشد، ممنوع است.
2-9- ارائه تعهدنامه کتبی تعیین حسابرس و بازرس شرکت از میان فهرست مورد تأیید کمیته نظارت و ارائه گزارش مالی ماهانه و سالانه به کمیته مذکور و همچنین حضور نماینده کمیته در مجامع عمومی شرکت.
تبصره 1: نرم افزار حسابداری مورد استفاده این شرکت ها باید مورد تأیید کمیته نظارت باشد و امکان تأمین اطلاعات مورد نیاز کمیته نظارت را به صورت لحظه ای داشته باشد. شرکت باید امکان دسترسی کامل جهت رؤیت کلیه اطلاعات مالی و استخراج آمار مورد نیاز کمیته نظارت را به صورت بدون وقفه فراهم کند.
تبصره 2: در قرارداد منعقده بین شرکت و بازرسان و حسابرسان منتخب، آنها باید موظف به نظارت لحظه به لحظه بر عملیات مالی شرکت شوند و باید بویژه مواد زیر را مرتبا تحت نظر قرار داده و به محض تخطی از آنها توسط شرکت موظفند مراتب را به کمیته نظارت اطلاع دهند:
- نظارت بر عدم انحراف از اساسنامه شرکت و طرح تجاری مصوب کمیته نظارت
- نظارت بر رعایت نسبت های مالی و ذخیره های اعلامی از سوی کمیته نظارت
- نظارت بر صحت عملکرد نرم افزار حسابداری، نرم افزار اعلام پاداش ها و یا پورسانت های مشتریان و بازاریابان و عدم تغییر نرم افزار مصوب
- نظارت بر صحت حساب های مهم و نیز ارقام بااهمیت
- نظارت بر رعایت کامل مقررات الزام آور برای شرکت های موضوع این دستورالعمل
- همچنین حسابرسان قانونی موظفند نسبت به تحلیل های آینده نگر مطابق با درخواست های کمیته نظارت اقدام و نتایج آن را به کمیته مذکور ارسال کنند.
2-10- دریافت هرگونه وجه یا معادل آن تحت عنوان حق عضویت، سپرده گذاری و یا قبول نمایندگی جهت هرگونه فعالیت اقتصادی سودآور دیگر ممنوع است.
2-11- کمیته پرداخت ها و دریافت های مربوط به مشتریان و بازاریابان باید الزاما از طریق حساب های بانکی در بانک های دارای مجوز از بانک مرکزی در داخل کشور صورت گیرد و شرکت حق افتتاح و یا تخصیص اعتبار به صورت مجازی و در محیط اینترنت را نخواهد داشت. اطلاع رسانی تعهدات شرکت (اعم از وجه نقد و کالا) به مشتریان، مشروط به همخوانی آن با سیستم حسابداری و اطلاعات بانک بلامانع است.
شرکت باید دارای دفاتر قانونی و صورت های مالی شفاف باشد و کلیه عملیات مالی خود را (درآمدها، پرداخت پورسانت ها، خرید محصولات و...) از طریق حساب های مشخص و قابل نظارت صورت دهد.
2-12- در صورت فعالیت مجازی، متن نرم افزاری اطلاع رسانی درختواره های مشتریان (شبکه) و وجوه واریزی به حساب آنان باید قبلا به تصویب کمیته نظارت رسانده شود. سامانه اینترنتی مزبور باید در شرکت های میزبان داخلی راه اندازی شود و به روزرسانی آن بدون مجوز کمیته ممنوع است.
2-13- شرکت بازاریابی، حق جذب مشتری از خارج کشور را خواهد داشت لیکن حساب های مربوط به مشتریان مذکور باید به صورت جداگانه در دفاتر حسابداری نگهداری شود.
شرکت حق پرداخت وجه به مشتریان خارجی را از محل وجوه مشتریان ایرانی ندارد. در صورت نیاز به خروج ارزهایی به خارج از کشور که قبلا از مشتریان خارجی دریافت شده، موضوع قبلا باید به تأیید حسابرس رسیده و گزارش آن به کمیته نظارت نیز ارائه شود.
2-14- فعالیت شرکت های بازاریابی شبکه ای که محل تأسیس آن در خارج کشور و یا مناطق آزاد تجاری، صنعتی و اقتصادی باشد مشروط به تأسیس و ثبت نمایندگی و یا شعبه در داخل کشور با رعایت کلیه مقررات این دستور العمل و سایر قوانین و مقررات مربوط به ثبت نمایندگی های خارجی و ارائه تضمین های مالی معتبر بلامانع است.
2-15- اسامی شرکت های دارای مجوز از طریق سایت اینترنتی اطلاع رسانی مرکز امور اصناف و بازرگانان و سایر روش های مناسب به اطلاع عموم خواهد رسید.
تبصره: فهرست شرکت های بازاریابی شبکه ای فاقد مجوز و نیز شرکت های هرمی توسط کمیته نظارت به مرکز امور اصناف و بازرگانان اعلام شده و از طریق مراجع ذی صلاح از فعالیت آنها جلوگیری خواهد شد.
شرایط ادامه فعالیت شرکت
2-16- شرکت موظف است حداکثر ظرف 10 روز پس از درخواست مشتریان، وجه یا کالای مورد تعهد را تأمین کند و حق ندارد مشتریان یا بازاریابان را مجبور کند پاداش مورد تعهد را از کالایی خاص انتخاب کنند مگر آن که این موضوع قبلا در طرح تجاری شرکت صراحتا قید شده باشد. کمیته نظارت می تواند پس از دریافت اولین شکایت در مورد عدم پرداخت پاداش یا تحویل کالای مورد درخواست مشتری یا بازاریاب نسبت به بررسی موضوع اقدام و در صورت تأیید آن، اخطاریه ای پنج روزه را از طریق مرکز امور اصناف و بازرگانان برای شرکت مورد نظر صادر کند. در صورت بی توجهی شرکت به اخطاریه صادره، مرکز امور اصناف و بازرگانان می تواند نسبت به توقف فعالیت آن اقدام کند.
تبصره: در صورتی که مشتریان یا بازاریابان داوطلبانه نسبت به دریافت وجوه یا کالای مورد تعهد شرکت در موعد مقرر اقدام نکنند هیچ گونه سود یا خسارتی علاوه بر تعهد شرکت به آنان پرداخت نخواهد شد.
مدارک مورد نیاز
2-17- اصل و فتوکپی برابر اصل آگهی تأسیس، اساسنامه و روزنامه رسمی ثبت شرکت و آخرین تغییرات در هیأت مدیره آن و فتوکپی برابر با اصل مدارک ثبت نمایندگی یا شعبه شرکت های خارجی در ایران به همراه ترجمه مدارک ثبت و اساسنامه شرکت اصلی در کشور مبدأ.
تبصره: فعالیت بازاریابی شبکه ای باید صرفا به عنوان تنها فعالیت مجاز شرکت در اساسنامه آن قید شده باشد.
2-18- اصل و فتوکپی برابر با اصل شناسنامه و کارت ملی، آخرین مدرک تحصیلی و شش قطعه عکس مدیرعامل و رئیس هیأت مدیره شرکت و همچنین سایر اعضای دارای حق امضا در هیأت مدیره به اضافه کارت پایان خدمت نظام وظیفه و یا معافیت دائم آنها و در مورد اتباع خارجی فتوکپی برابر با اصل گذرنامه به همراه شماره اختصاصی اتباع خارجی و روادید اقامت معتبر.
2-19- گواهی عدم سوء پیشینه مدیرعامل و رئیس هیأت مدیره و سایر اعضای دارای حق امضا در هیأت مدیره شرکت.
ماده 3) صلاحیت امنیتی و تخصصی متقاضیان عضویت در هیأت مدیره، مدیرعامل و مدیر مالی شرکت ها باید قبل از انتصاب توسط کمیته نظارت تأیید شود. در صورتی که هر یک از اشخاص فوق در ادامه فعالیت شرکت به هر دلیل فاقد یکی از صلاحیت های مزبور شوند، مراتب به شرکت اعلام می شود. در این صورت شرکت باید ظرف 10 روز نسبت به برکناری فرد فاقد صلاحیت اقدام کند.
ماده 4) کمیته نظارت مسئولیت صدور تأییدیه برای موافقت مقدماتی با متقاضیان دریافت مجوز بازاریابی شبکه ای را عهده دار است.
ماده 5) صدور مجوز فعالیت بازاریابی شبکه ای
مرکز امور اصناف و بازرگانان مسئول صدور موافقت مقدماتی و همچنین مجوز فعالیت بازاریابی شبکه ای پس از تأیید کمیته نظارت است.
ماده 6) مراحل صدور مجوز فعالیت
6-1- متقاضیان تأسیس و دریافت مجوز فعالیت بازاریابی شبکه ای درخواست کتبی خود را به همراه مدارک مندرج در ماده 2 این دستورالعمل به مرکز امور اصناف و بازرگانان ارائه می کنند.
6-2- مدارک ارائه شده توسط متقاضیان جهت رسیدگی به کمیته نظارت تحویل می شود.
6-3- کمیته نظارت نسبت به رسیدگی به مدارک واصله از مرکز امور اصناف و بازرگانان اقدام کرده و در صورت تأیید صلاحیت مراتب را جهت صدور موافقت مقدماتی به مرکز امور اصناف و بازرگانان اعلام می کند.
6-4- مرکز امور اصناف و بازرگانان پس از اخذ تأییدیه صلاحیت از کمیته نظارت نسبت به صدور موافقت مقدماتی برای متقاضیان اقدام می کند.
6-5- کمیته نظارت پس از بررسی و احراز شرایط و ضوابط لازم مندرج در ماده 2 توسط متقاضی، نسبت به ارائه تأییدیه جهت صدور مجوز فعالیت بازاریابی شبکه ای به مرکز امور اصناف و بازرگانان اقدام می کند.
6-6- مرکز امور اصناف و بازرگانان بر اساس تأییدیه دریافتی از کمیته نظارت مجوز فعالیت متقاضیان را صادر کرده و رونوشت آن را به کمیته نظارت ارائه می کند.
ماده 7) کمیته نظارت
کمیته نظارت بر مراحل صدور مجوز و نحوه فعالیت شرکت های بازاریابی شبکه ای متشکل از نمایندگان وزارت اطلاعات، وزارت بازرگانی، نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و دادستانی کل کشور بوده و دبیرخانه آن در مرکز امور اصناف و بازرگانان مستقر است.
ماده 8) کلیه شرکت های دارای مجوز فعالیت از مرکز امور اصناف و بازرگانان مجاز به فعالیت در چارچوب اساسنامه و طرح تجاری مصوب کمیته نظارت خواهند بود و اجازه تأسیس دفتر، تبلیغات و برگزاری سمینارهای تبلیغی با رعایت سایر قوانین و مقررات کشور را خواهند داشت.
ماده 9) مرکز امور اصناف و بازرگانان می تواند شرکت های دارای مجوز را بر اساس معیارهایی که توسط کمیته نظارت تصویب و به اجرا گذاشته خواهد شد، رتبه بندی کرده و نتایج آن را به اطلاع مردم برساند.
ماده 10) بررسی تخلفات شرکت های بازاریابی شبکه ای
کمیته نظارت مسئول بررسی به شکایات واصله از مردم در ارتباط با شرکت های بازاریابی شبکه ای که دارای مجوز فعالیت از مرکز امور اصناف و بازرگانان هستند، خواهد بود.
تبصره: در مواردی همچون کم فروشی، گران فروشی و سایر تخلفات مرتبط با حوزه بازرسی و نظارت مرکز امور اصناف و بازرگانان جهت رسیدگی و اعلام نظر به سازمان مذکور و در صورت لزوم به سازمان تعزیرات حکومتی ارسال می شود.
ماده 11) در صورت تکرار تخلفات متعدد از جانب یک شرکت و تأیید آن توسط کمیته نظارت، مرکز امور اصناف و بازرگانان می تواند نسبت به لغو یا ابطال مجوز شرکت مذکور اقدام کند.
منبع :خبر آنلاین تاریخ : 8 دی 1388 شاخه : تجارت و بازرگانی
