در حال حاضر رشد جمعیت بهره بردار شهری و روستایی از گاز طبیعی بویژه در چند سال اخیر حکایت از نیاز به سرمایه گذاری عظیم در این بخش دارد ، که به نظر می رسد با توجه به اظهارات روز گذشته مسعود میرکاظمی ، وزیر نفت در سومین همایش گاز ایران در سالن همایش های صدا و سیما مبنی بر این که هم اکنون 19 میلیارد دلار پروژه نیمه تمام گاز و کسری 200 میلیون مترمکعبی گاز وجود دارد، وزیر نفت دولت دهم به نوعی بر توقف فعالیت پروژه ها در بزرگ ترین طرح گازی جهان در پارس جنوبی صحه گذاشت. در چند سال اخیر رشد مصرف گاز افزایش بی سابقه داشته است، بویژه در زمستان 86 که کشور با سرمای بی سابقه ای مواجه شد و تعدادی از استان های کشور به مدت یک ماه تا 40 روز در قطعی کامل گاز به سر بردند، آن زمان دولت با چالش جدی در تامین گاز مواجه شد و سعی کرد از طریق افزایش منابع اعتباری به جبران خسارات بپردازد.
از این روی مجلس در مصوبه ای به دولت اجازه داد تا 13 درصد درآمد نفتی را به توسعه طرح های پارس جنوبی (عسلویه) اختصاص دهد که طبق اظهارات مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران سال گذشته 1.4 میلیارد دلار از این منبع برای توسعه پارس جنوبی جذب شده است.
تولید روزانه 600 میلیون مترمکعب گاز در سال های اخیر بیانگر سرمایه گذاری سال های قبل در این حوزه بوده که در دولت نهم به ثمر رسید و این در حالی است که هم اکنون پروژه آماده بهره برداری و افتتاح در زمینه گاز در کشور وجود ندارد و برخی پروژه ها به دلیل کمبود اعتبار یا متوقف شده و یا به کندی پیش می رود. چندی پیش اکبر ترکان، معاون سابق برنامه ریزی و نظارت بر منابع هیدروکربوری وزارت نفت گفته بود روزانه حدود 45 میلیون مترمکعب گازهای همراه نفت سوزانده می شود و این در حالی است که پروژه های جمع آوری گازهای همراه نفت از پیشرفت چندانی برخوردار نیست و با تاخیرهای چند ساله مواجه شده اند.
به طور نمونه طرح آماک باید در مرداد سال 86 به بهره برداری کامل می رسید و این در حالی است که هنوز ایستگاه آب تیمور به دلیل آنچه کمبود قطعات اعلام شده بود، راه اندازی نشده است. در سال های اخیر به هر میزان که گاز در کشور تولید شده به مصرف رسیده است طوری که در سال 85 ، 117 میلیارد مترمکعب ، در سال 86 ، 129 میلیارد مترمکعب و در سال گذشته 144 میلیارد مترمکعب و در 6 ماهه نخست امسال نیز 60 میلیارد و 333 میلیون مترمکعب گاز در کشور تولید شده و به مصرف خانگی ، تجاری ، صنعتی و نیروگاهی رسیده است و در روند تکمیل پروژه های ذخیره سازی گاز نیز سرعت و جدیت چندانی دیده نشده است. اما با این میزان رشد مصرف، هم اکنون پرونده قابل اتکایی برای تامین گاز در آینده وجود ندارد و بر این نکته وزیر نفت نیز با تاکید بر کسری 200 میلیون مترمکعبی گاز روزانه کشور، صحه گذاشته است. میرکاظمی در سومین همایش صنعت گاز ایران با اشاره به این نکته که تراز تجاری گاز با توجه به افزایش ظرفیت های تولید همچنان منفی است، تاکید کرده که برای دستیابی به اهداف اسناد بالادستی گاز باید نقاط قوت و ضعف این صنعت مورد شناسایی قرار گیرد. ایران با داشتن ذخایر 29 تریلیون مترمکعبی گاز دومین دارنده ذخایر گاز در دنیاست، اما سهم بسیار ناچیزی در بازارهای بین المللی دارد هرچند خود سومین کشور پرمصرف گاز در دنیا به شمار می رود.
وزیر نفت مدیریت مصرف در بخش گاز را مورد تاکید قرار داده و گفته است: گاز به عنوان سوخت طبیعی آینده جهان را فراخواهد گرفت و مورد استقبال مصرف کنندگان قرار می گیرد. وی با اشاره به رشد مصرف و وجود برخی نقاط ضعف در صنعت گاز، یادآوری کرده است هم اکنون در زمان اوج مصرف میزان کسری گاز طبیعی کشور به بیش از 200 میلیون مترمکعب افزایش می یابد.
میرکاظمی همچنین به ضرورت تامین بموقع منابع مالی موردنیاز پروژه ها در بخش گاز نیز تاکید و اظهار کرده که با وجود نیاز 19 میلیارد دلاری اعتبار در این زمینه، تنها 3 میلیارد دلار برای آن در نظر گرفته شده است. وزیر نفت در حاشیه همایش در جمع خبرنگاران، محور اصلی فعالیت وزارتخانه متبوع خود را شرق گرایی عنوان کرده و خواستار بهره گیری مطلوب از ظرفیت های ایجاد شده در کشورهای منطقه شده است. میرکاظمی همچنین درباره تغییر و تحولات مدیریتی در وزارت نفت گفته مدیرانی که با دیدگاه ها و سیاست های وی همراه باشند، به کار خود ادامه می دهند و صنعت نفت با وجود نیروهای فراوان متخصص، بی نیاز از استفاده از تحلیلگران اقتصادی خارج از صنعت نفت نیست. وی درباره جداسازی پتروشیمی از نفت و واگذاری آن به وزارت صنایع و معادن گفته است: این تصمیم نیاز به بررسی های بیشتر و اجرای با تاخیر دارد، زیرا باید پذیرفت توسعه سایر صنایع با محوریت نفت صورت پذیرد.
کاهش جدی سرمایه در گاز در ادامه این همایش عزیزالله رمضانی، معاون وزیر نفت در امور گاز بر تامین پایدار سوخت زمستانی تاکید کرده و گفته است، هم اکنون میزان جذب سرمایه خارجی در صنعت گاز کاهش یافته است.وی با ابراز نگرانی از ادامه رشد مصرف گاز در کشور، اظهار کرده اگر قرار باشد بدون محدودیت گاز صنایع و مشترکان بخش خانگی و تجاری تامین شود، به طور قطع کشور با کسری گاز مواجه خواهد شد.
به گفته رمضانی، طبق برنامه ریزی ها و پیش بینی ها باید سالانه 10 میلیارد دلار سرمایه گذاری در اجرای برنامه های توسعه ای گاز صورت می گرفته که اعتبارات جذب شده کمتر از پیش بینی ها بوده است.معاون وزیر نفت وجود برخی راهکارهای قانونی و موانع متعدد را عامل کاهش جذب سرمایه های خارجی در صنعت گاز اعلام کرده است.
نیاز اروپا به ایران حجت الله غنیمی فرد، معاون سرمایه گذارانی شرکت ملی نفت نیز خروج ایران از بازارهای جهانی گاز را قابل توجیه ندانسته و گفته است: پیش بینی می شود در 11 سال آینده، اروپا به واردات 300 میلیارد مترمکعب گاز در سال نیاز خواهد داشت و طبق مطالعات موسسات معتبر بین المللی، گاز در سال 2020 میلادی 26 درصد انرژی مصرفی جهان را به خود اختصاص خواهد داد. غنیمی فرد تاکید کرده اگر به خاطر 8 سال دفاع مقدس، ایران فعالیتی در بازارهای جهانی گاز نداشت، در سال های پیش رو عدم حضور ایران هیچ توجیهی نخواهد داشت. وی فراگیری مصرف lng (گاز طبیعی مایع شده) در بازارهای جهانی را مورد اشاره قرار داد و تاکید کرد: در حال حاضر 25 درصد گاز مورد نیاز کشورهای پیشرفته اروپایی و 55 درصد گاز مورد نیاز ژاپن و کره جنوبی از طریق lng تامین می شود. وی مشکلات اروپا با روسیه در تامین گاز را یکی از دلایل وابستگی اروپایی ها به خاورمیانه برای تامین انرژی در سال های آینده عنوان کرد.
منبع :جام جم آنلاین تاریخ : 5 مهر 1388 شاخه : نیرو و انرژی
