چهار ماه پس از آنکه صادرکنندگان نمونه کشور در روز ملی صادرات طی مراسمی با حضور رییس جمهور شناخته و معرفی شدند، نوبت به تقدیر از صادرکنندگان برتر رتبه دوم کشور رسید که روز گذشته در محل دائمی نمایشگاه ها گرد هم آمدند.
در این مراسم که با حضور وزیر بازرگانی، رییس سازمان توسعه تجارت، رییس فراکسیون صادرات مجلس و معاونان وزیر صنایع و وزیر جهاد کشاورزی و مدیران بخش خصوصی برگزار شد، ابتدا تاثیر بحران اقتصادی جهانی بر صادرات کشور و راهکارهای حمایتی از صادرات بررسی شد.
مهدی غضنفری در این مراسم گفت: با بحران اقتصادی جهانی نوعی بی انضباطی مالی در غرب شکل گرفت و تئوری مربوط به «هر چه نظارت کمتر تجارت بیشتر»، مورد سوال قرار گرفت. وی با بیان اینکه پیش بینی می شود خالص سرمایه گذاری های داخلی در جهان 50درصد کاهش پیدا کند، اظهار داشت: بحران از بازارهای مالی به بازارهای ثانویه منتقل شد و سپس به بدنه اقتصادی راه یافت. نکته قابل تامل اینجا است که در این شرایط صادرات کشورمان می تواند شکل خاصی پیدا کند و کشورها به دنبال هدف های صادراتی در کشورهای همسایه خود هستند تا کشورهایی را که از بحران اخیر آسیب کمتری دیده اند شناسایی کرده و بازارهای هدف خود را تغییر دهند.
غضنفری خاطرنشان کرد: در شرایط فعلی باید استراتژی کشورهای هدف و کالاهای صادراتی را تغییر دهیم. در ادامه این مراسم، اردشیری محمدی، رییس کل گمرک ایران با بیان اینکه گمرک سعی می کند در عرصه صنعت، تولید و صادرات حمایت های گمرکی اعمال نماید، خاطرنشان کرد: صادرکنندگان باید در کوتاه ترین زمان خدمات گمرکی را دریافت کنند تا بتوانند در عرصه رقابت حضور موثرتری داشته باشند و می توان گفت گمرک خود را پیشگام در صادرات می داند.
محمدی در ادامه افزود: برای 750 واحد صادراتی نمونه، تشریفات قانونی در مسیر سبز قرار می گیرد تا در حداقل زمان بتوانند کالاهای خود را از گمرک خارج کنند. همچنین بیش از 700میلیون دلار مجوز ورود موقت صادر کرده ایم تا بتوانیم در شرایط بحران های جهانی ورود و خروج کالا را تسهیل کنیم.
جعفر خلقانی، معاون وزیر جهاد کشاورزی نیز در این مراسم به تشریح وضعیت موجود کشاورزی و تاثیرپذیری این بخش از بحران اقتصادی جهانی پرداخت و گفت: سهم بخش کشاورزی در صادرات غیرنفتی کشور 31درصد است که این میزان در اشتغال و توسعه کشور جایگاه ارزشمندی دارد.
در ادامه اسفندیاری معاون وزیر صنایع و معادن، در خصوص مسائل پیش روی صادرکنندگان فرآورده های صنعتی، معدنی در شرایط بحران اقتصادی جهانی و راه های مقابله با وضعیت فعلی اظهار داشت: در روزهای ابتدای بحران اقتصادی جهانی بسیاری تصور می کردند به دلیل اینکه بازارهای مالی کشورمان متفاوت با تمام دنیا است این بحران در تولید و در صادرات کشورمان تاثیری نخواهد داشت و به زودی وضعیت بحران یا کاهش تقاضا با مازاد تولید در جهان مواجه می شود.
وی ادامه داد: با توجه به اینکه مساله صادرات، بخشی نیست، مشکل صادرات در کشورمان این است که ما با صادرات به عنوان یک رویکرد درازمدت برخورد نمی کنیم. این موضوع باعث می شود که در شرایط بحرانی دنبال عوامل پیوند کشورمان با بحران دنیا بگردیم.
اسفندیاری با بیان این که در اولین روزهای بحران، کمیته بحران در وزارت صنایع و معادن با حضور دفاتر خدمات مرتبط تشکیل شد، خاطر نشان کرد: طی این جلسات به بررسی وضعیت تولید و صادرات پرداختیم همچنین تصمیم هایی در سطح کلان برای رفع بحران اقتصادی گرفته شد.
در ادامه این مراسم علاء میر محمد صادقی، عضو هیات رییسه اتاق ایران با ابراز خرسندی از این که زمینه های احترام به صادرکنندگان در کشور فراهم شده، اظهار داشت: صادرات کشورمان به عزم ملی تبدیل شده در حالی که صادرات ما در گذشته محلی از اعراب نداشت. میرمحمدصادقی با گله مندی از تغییر نام سازمان توسعه صادرات به سازمان توسعه تجارت گفت: این سازمان باید توسعه صادرات را بالاتر از توسعه تجارت بداند. عضو هیات رییسه اتاق ایران با بیان این که عمده مشکلات صادرکنندگان در اتاق بازرگانی تنظیم و دسته بندی شده خاطر نشان کرد: فهرست مشکلات برای رسیدگی تقدیم رییس سازمان توسعه تجارت ایران می شود.
در ادامه دکتر پرویزیان، مدیر عامل بانک توسعه صادرات نیز به اثرات بحران اقتصادی جهانی بر صادرات کشور پرداخت و گفت: با وجود ارتباط محدود ایران با تمام دنیا پیش بینی می شد که ایران کمترین تاثیر را از بحران اقتصادی جهانی ببیند اما اقتصاد کشورمان از اقتصاد دنیا متاثر شد و الان چالش های مهمی پیش روی صادرات کشورمان است. وی در پاسخ به سوالی در خصوص افزایش نرخ ارز در کشور گفت: ما نرخ ارز را افزایش ندادیم و حتی در زمینه هایی که قانون اجازه می دهد به شکل مشارکتی عمل کرده ایم و همواره پایین ترین نرخ های ممکن اعمال می شود که به دولت و بانک مرکزی پیشنهاد کرده ایم که برای بخش صادرات نرخ ارز کاهش یابد. در ادامه این مراسم پیمان فروزش، رییس فراکسیون صادرات مجلس شورای اسلامی نیز با اشاره به بحران اقتصادی جهانی و راهکار سایر کشورها برای مواجهه با این بحران گفت: بحرانی که در دنیای خارج رخ داده و آنچه ما هم اکنون با آن مواجهیم با راهکارهایی تسهیل می شود در حالی که اولین اقدامی که در دنیای خارج شکل گرفت کمک به سیستم بانکی بود تا بتوانند به تمام حوزه ها به ویژه صادرات کمک کنند. وی تاکید کرد: اما ما در شرایط بحرانی در داخل چه کردیم؟ پاسخ روشن است. خروج منابع بدون نظارت که در تولید نیز صرف نشده است.
فروزش به اقدامات مجلس در راستای حمایت از صادرات در شرایط بحران اقتصادی جهانی اشاره کرد و گفت: تشکیل فراکسیون توسعه صادرات نفتی در همین راستا صورت گرفت، سیستم بانکی هم تقویت شد تا منابعی را در اختیارش بگذاریم که فقط به تولید اختصاص دهد ضمنا مجلس در حال تصویب یک طرح دوفوریتی است که بدهی های واحدهای تولیدی را تا حداکثر 2 سال استمهال کند علاوه بر آن برداشتن شرط بازپرداخت تسهیلات به صنایع جدید برای پرداخت تسهیلات نیز در این لایحه پیش بینی شده است. وی با بیان اینکه وجود بدهی برای واحد تولیدی فعال عیب نیست، خاطرنشان کرد: اگر بدهی در واحدهای تولیدی فعال و مولد وجود داشته باشد برای سیستم بانکی عیب نیست. فروزش افزود: سیاست های ضددامپینگ را در شرایط حاضر که بازار دچار اختلال شده باید در دستور کار قرار دهیم تا زمانی که منابع بانکی کشورمان را برای حمایت از تولید و صادرات تقویت نکنیم نمی توانیم به قدرت اول منطقه تبدیل شویم. فروزش تاکید کرد: در برنامه پنج ساله پنجم صادرات پررنگ تر از گذشته پیش بینی می شود و در حال حاضر موضوع اساسی فراکسیون صادرات نیز این است که استراتژی شخصی برای توسعه صادرات در دستور کار قرار گیرد.
میرکاظمی: رقبای منطقه از ما جلوترند
وزیر بازرگانی در این مراسم با بیان اینکه در بخش صنعت، کشاورزی و نفت و انرژی کشور ما از رتبه های جهانی برخوردار است، افزود: با توجه به موقعیت جغرافیایی که داریم و رشد مناطق آزاد در کشور باید تحلیلی داشته باشیم تا بدانیم با چه شرایطی می توانیم سند چشم انداز را محقق کنیم.
میرکاظمی گفت: رقبای ما در منطقه از صادرات بیشتری نسبت به ما برخوردارند که برای رشد صادرات غیرنفتی باید از بخشی نگری پرهیز کنیم و با نگاه جامع به مسائل بتوانیم به وضعیت مناسبی برسیم. وی افزود: باید تعاملات خوبی انجام شود تا فضای رقابتی و بهره وری در کشور شکل گیرد تا ضمن اصلاح فضای کسب و کار بتوانیم رشد خوبی در صادرات داشته باشیم.
وزیر بازرگانی گفت: فضای کسب و کار رقابتی باید در سطح کلان و در سطح بنگاه ها اصلاح شود تا با اتکا به صنایع غیرنفتی در چاه های نفتی را ببندیم. وی افزود: تجارت حلقه آخر فرآیند زنجیره تامین است و امکان ندارد بدون توفیق در حلقه های تجارت بتوانیم در تجارت بین المللی موفق شویم.
میرکاظمی با بیان اینکه تنها برگ برنده ما در صادرات ایجاد فضای رقابتی در کالا و خدمات است، اظهار داشت: در فضای غیررقابتی ماهیت تولید و تقاضا نامعلوم است، ولی در فضای رقابتی این ماهیت روشن است. وی افزود: در فضای رقابتی ارجحیت تولید کننده چالاکی اوست ولی در فضای غیررقابتی میزان تولید این ارجحیت را مشخص می کند و در فضای غیررقابتی دامنه بازار ملی است در صورتی که در فضای رقابتی دامنه بازار بین المللی است. وزیر بازرگانی گفت: در فضای رقابتی تشکل های حمایت از تولید و مصرف وجود دارد، ولی در فضای انحصاری تنها حمایت از تولید صورت می گیرد و بهره وری سرمایه ثابت یا کاهشی است حال آنکه افراط منابع و انرژی در فضای انحصاری و غیررقابتی، افزایشی است.
وی افزود: 60 درصد حامل های انرژی وارد بنگاه های کشور می شود که اثر آن برای مصرف کننده باید در جایی تبیین شود یا قیمت بالای حمل و نقل با توجه به قیمت نفت و گاز 165 ریال چه دلیلی می تواند داشته باشد؟ و این روند نشان دهنده آن است که در فضای غیررقابتی تنها منابع می توانند رشد اقتصادی را رقم بزنند در حالی که در فضای رقابتی بهره وری این وظیفه را برعهده دارد.
وزیر بازرگانی با بیان اینکه با توجه به منابع انرژی و استعداد هایی که در کشور داریم چرا باید اقتصاد ما نفتی باشد، اظهار داشت: چندگانگی و تشتت در افکار اقتصادی و برخی اظهارات نگران کننده است و چنین برداشت می شود که این تفکرات کارشناسی نیست و یک حزب سیاسی آن را دنبال می کند.
وی افزود: سازمان حمایت در 3 ماه اول سال بیش از 2 هزار قلم کالا را کاهش قیمت داد باید توجه کنیم که اگر بازارهای ما انحصاری باشد دیگر انگیزه ای برای صادرات وجود نخواهد داشت.
میرکاظمی با بیان اینکه باید حیات و ممات اقتصاد کشور را به صادرات گره بزنیم، اظهار داشت: با اجماع و برنامه ریزی می توان در همه عرصه ها از جمله صادرات موفق شد و باید تمام موانعی که امروز مطرح می شود را با نگاه ملی و کلان به آن نگریست و نباید نگاه یکجانبه به فضای اقتصادی داشته باشیم. وی با اشاره به اینکه در فضای حمایتی رشدی اتفاق نمی افتد، اظهار داشت: با برنامه ریزی می توان شتاب صادرات را زیاد کرد و اهداف سند چشم انداز را محقق کرد.
مجبور شدیم دستورالعمل بدهیم
وزیر بازرگانی در حاشیه مراسم تقدیر از صادرکنندگان رتبه دوم کشوری در پاسخ به سوالی درباره ابلاغیه اخیر وزارت بازرگانی برای کنترل قیمت ها تاکید کرد: متوسط تعرفه های کشورمان در حال حاضر از 160 کشور جهان بالاتر است، بنابراین نمی توانیم بگوییم که نیازی به تنظیم بازار و نظارت و بازرسی نیست. وی ادامه داد: از سوی دیگر معتقدم اگر کشورمان در 10 مورد از ترتیبات بین المللی حضور داشت به سرعت کالاها جابه جا می شد، امکان شکل گیری وضعیت غیررقابتی کمتر می شد، بنابراین سیاست هایی که اتخاذ می شود به دلیل شناختی است که از این وضعیت فراهم شده است. او با اشاره به اینکه سازمان حمایت برای کاهش قیمت ها نخست از تشکل ها کمک خواست، تاکید کرد: البته پس از سه ماه بررسی مشاهده کردیم که این اقدامات چندان هم اثربخش نیست، لذا مجبور شدیم دستورالعمل بدهیم تا موظف به رعایت کردن کاهش قیمت ها شوند.
منبع :روزنامه دنيای اقتصاد تاریخ : 14 بهمن 1387 شاخه : تجارت و بازرگانی
