تغییرات مدیریتی در سایپا همواره با رنگ و بوی سیاسی آمیخته بوده است به گونه ای که در دی ماه سال 86 با درخواست رییس جمهور احمد قلعه بانی مدیرعامل سایپا به جای مفیدی به ایدرو و مهرداد بذرپاش یار دیرینه رییس جمهور دررایحه خوش خدمت به سایپا رفت.
البته تغییر در مدیریت ایدرو از زمان طهماسبی نخستین وزیر صنایع دولت نهم مطرح بود که در نهایت بعد از برکناری طهماسبی( که به دلیل مقاومت او در مقابل برکناری مفیدی رخ داد)صورت گرفت و قلعه بانی به پشتوانه مدیریت موفق بر سایپا به ایدرو رفت.
هر چند که طی دوازده هفته گذشته گزینه های مختلفی برای جایگزینی بذرپاش معرفی شدند اما این گزینه ها هیچ گاه از سوی ایدرو به عنوان متولی اصلی انتخاب مدیرعامل سایپا تایید نشدند و به نوعی این امر موجب شد تا در نهایت گزینه ای که هیچ گاه از سوی منابع خبری به آن اشاره ای نشده بود از سبد رییس سازمان ایدرو خارج شد تا غیر منتظره بودن انتخاب مدیرعامل سایپا به سایرگزینه های این شرکت اضافه شود.
به این جهت بذرپاش بعد ازاین بدون هیچ گلایه و بهانه ای مجبور خواهد بود به سازمان ملی جوانان برود و از این پس به جای تصمیم صنعتی، برای فرهنگ و جوانان تصمیم بگیرد تا شاید وضعیت فرهنگی و اوضاع جوانان نیز همچون طرح های صنعتی سایپا به بهره برداری رسیده (مانند مینیاتور) و به نتیجه نایل شود.
هرچند که همگان با توجه به اوضاع مالی ایران خودرو تصور می کردند که اوضاع سایپا بهتراست و به همین دلیل همه از کنار ثبت افت 31 درصدی قیمت هر سهم سایپا طی 1.5 سال گذشته(در دوران حضور بذر پاش) به راحتی گذشتند و باعث شدند تا همچون نجم الدین در ایران خودرو، نعمت الله پوستین دوز نیز میراث بی رمقی را از بذرپاش دریافت کند.
پوستین دوز به عنوان هشتمین مدیر سایپا از فردا درحالی برکرسی سایپا تکیه می زند که تا کنون هفت مدیر قبلی میراث متفاوتی را برای مدیر بعدی برجای گذارده اند و به نظر می رسد هرچند که مدیران قبلی سایپا وی را یک تکنوکرات معرفی می کنند اما نمی توان انتظار زیادی از وی داشت چون امروز سایپا در نقطه ای ایستاده است که تحلیلگران می گویند مدیران تازه نفس نمی توانند با معجزه نجات این گروه صنعتی را در مدت زمانی کوتاه تسهیل کنند.
سکان هدایت دومین خودروساز بزرگ کشوردرحالی دیروز به پوستین دوز رسید که سایپا از سال 60یعنی از زمانی که زیر نظر سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران قرار گرفت تا به امروز، هفت مدیر دیگر را بر صندلی مدیرعاملی خود دیده است.
مدیرانی که معروف ترین آنها منوچهرغروی، بهرام شریعت، احمد قلعه بانی و سیف الله ابراهیمی به حساب می آیند. و بنا به گفته فعالان صنعت خودرو، شریعت به عنوان مدیری زیرساختی و پایه گذار مگاموتور و سازه گستر و قلعه بانی نیز موفق ترین و خوش شانس ترین مدیر سایپا نام خود را ثبت کرده اند.
در تاریخچه سایپا از سال 60 تا کنون یعنی از تولید ژیان تا مینیاتور آنچه بر این گروه صنعتی رفته است قابل تامل است به گونه ای که در فاصله سال های 60-67 منصور، تولید ژیان، رنو 5 و پس از آن در فاصله سال های 67 تا73 منوچهر غروی مدیر سایپا با تولید پراید، رنو 21،حذف ژیان و در فاصبه سال های 73 -76 شریعت با عنوان پایه گذارمگاموتورو سازه گستر در کنار هدر دادن چند میلیارد تومان اعتبار سایپا برای تولید قطعات خودرو، در سال های 76-80 سیف الله ابراهیمی با داخلی سازی قطعات و افزایش تیراژ، در سال های 80-86 احمد قلعه بانی با ادامه رشد تولید پراید در کنار رشد فروش و سود آوری و رساندن سایپا به دومین خودروسازخاورمیانه و در نهایت در سال های 86-88 آخرین مدیر سایپایی یعنی مهرداد بذرپاش با رونمایی مینیاتور و طرح موضوع ادغام خودروسازها، سایپا را در ایران زنده نگه داشتند. البته نباید فراموش کرد که استارت تولید مینیاتور از دوران مدیریت قلعه بانی درسایپا زده شد و بذرپاش نیز با ادامه آن، حدود دو سال بعد این خودرو را رونمایی کرد.
با این اوصاف کار برای هشتمین مدیر سایپا کمی مشکل شده است به گونه ای که قبلا برخی منابع آگاه شاخصه های تصمیم گیری برای مدیرعامل جدید سایپا را مولفه هایی چون خوش نامی، داشتن سوابق خودرویی و غیرسیاسی بودن تعیین و تاکید می کردند ولی حالا با کمی تغییر جهت بر روی خدمات پس از فروش به سراغ مدیر امداد یدک سایپا رفته و وی را به عنوان هشتمین مدیر سایپا برگزیده اند که به نظرنمی رسد این انتخاب سیاسی نباشد. یعنی تجربه مدیریت در سامانه های صنعتی تولید خودرو امروز آگاهان اقتصادی را به این نتیجه رسانده است که آمد و رفت مدیران در این مجموعه های صنعتی نمی تواند فارغ از انگاره های سیاسی باشد؛ چیزی که آمدن پوستین دوز را نیز در صدر تحلیل های سیاسی قرار داده است. بدین ترتیب پوستین دوز با سابقه قائم مقامی منابع انسانی پارس خودرو ، مدیر خدمات مدیران سایپا، مدیرعاملی امداد خودرو و ریاست هیأت مدیره شرکت خدمات پس ازفروش سایپا(سایپا یدک) به سایپا می رود.
با این وجود نمی توان حضور وی در مجموعه سایپا و یا تکنوکرات بودنش را دلیلی بر موفقیت های آتی برای سایپا دانست چرا که وضع سایپا در آینده نزدیک به دلیل هزینه کردن مبالغ هنگفت سرمایه ای اش برای احداث سایت کاشان آنچنان مناسب نخواهد بود. پوستین دوز باید خود را برای جدالی آماده کند که می تواند این خودروسازی را همچون ایران خوردو درحاشیه ناامنی قرار دهد.
از سوی دیگر به رغم آن که مدیران قبلی سایپا توانسته بودند به مدد حذف پیکان بازار خودروی کشور را به نفع پراید در چنبره بگیرند اما اکنون شاهد روزهایی هستند که طعم پراید را به خاطره ای گس تبدیل کرده است. در این روزها به دلیل افزایش نارضایتی ها که دامنه آن به موسسه استاندارد و پلیس نیز کشیده شده است، کارشناسان چالش اساسی مدیر جدید را حذف پراید( بر اساس هدف برنامه پنجم توسعه تا سال 90 ) می دانند و یا از سوی دیگر این مدیر جدید باید بهبود و اصلاح این خودرو را در یک پروسه زمانی مناسب به سرانجام برساند. این موضوع اما در گرو صرف هزینه ای است که به نظر نمی رسد هم اکنون برای سایپا انجام آن مقرون به صرفه باشد.
همچنین موضوع تولیدات جدید و فروش زیرمجموعه های سایپا ازجمله واحدهای قطعه سازی نیزیکی دیگرازچالش های آینده نزدیک این مدیرتکنوکرات سایپایی است. البته برخی منابع آگاه انتخاب پوستین دوز را انتخابی می دانند که به رغم سیاسی بودن کمکی برای دولت نخواهد بود و باز در نهایت دولتی ها آنچنان که گمان می برند نمی توانند سکان فرمانروایی سایپا را در اختیار بگیرند. این ادعا را گروهی از کارشناسان مطرح می کنند. به نظر شما در آینده چه اتفاقی برای سایپا رخ می دهد؟
گزارش: نرگس رسولی
منبع :خبرگزاری کار ایران تاریخ : 25 شهریور 1388 شاخه : صنایع و معادن
