این مشکلی است که اگرچه هرساله، زمان به هر نحوی سپری و موضوع تا زمستان بعد، به دست فراموشی سپرده می شود،
اما به مراتب سیر بهبود را نسبت به سال های گذشته، طی کرده است. در این میان، درخواست های متعددی از سوی صنعتگران کشور مطرح می شود. آنها نیز معتقد به اولویت تامین گاز با بخش خانگی هستند؛ اما درخواست دارند تا دولت، برنامه مشخصی را برای قطعی گاز بخش صنعت ارائه دهد تا تدابیر لازم برای کاهش خسارت و ضرر و زیان به ماشین آلات و تجهیزات صنعتی، صورت گیرد.
دی ماه، اوج قطع گاز صنایع
عضو هیات مدیره انجمن مدیران صنایع در این رابطه می گوید:
«نگرانی صنایع از قطعی گاز، در دی ماه به اوج خود می رسد. متاسفانه به دلیل اینکه قطعی ها در زمستان بدون اطلاع قبلی صورت می گیرد، حاشیه تحمل صنعتگران را تقلیل می دهد؛ چراکه قطعی های بدون آمادگی، ضرر و زیان بسیاری را متوجه صنایع می کند.»
حسین سلیمی می افزاید: «البته سال گذشته اخطارهایی را برای قطعی گاز صنایع اعلام کردند که یا کارخانجات تعطیل شوند یا از سوخت های جایگزین استفاده نمایند. به هرحال آگاه سازی صنعتگران از زمان قطعی می تواند، به نفع دولت و بخش صنعت باشد.»
وقتی لوله ها یخ می زنند
وی به خبرنگار دنیای اقتصاد می گوید: «راهکاری که به تازگی دولت برای قطعی گاز صنایع به کار بسته، این است که ایستگاه های پمپاژی در مسیر انتقال گاز به صنایع قرار دهند تا گاز با تقویت بیشتری به مقصد رسد؛ اما برخی اوقات یخ زدگی مانع از این کار می شود.» به گفته سلیمی، اگر به هر دلیلی در تاسیسات پمپاژ گاز، اشکالی به وجود آمد، دولت باید صنعتگران را به سرعت در جریان قرار دهد؛ ضمن اینکه تدابیر لازم را برای استفاده صنایع از سوخت های جایگزین فراهم نمایند.» وی تصریح می کند: «این درحالی است که در برخی مواقع حتی اگر صنعتگران را نیز در جریان قرار می دهند؛ اما سدهای پیش روی صنعتگران برای دریافت سوخت جایگزین را برنمی دارند که این امر، در واقع هیچ تفاوتی با قطعی بدون اطلاع قبلی صنایع، به لحاظ ضرر و زیان صنعتگران ندارد.»عضو هیات مدیره انجمن مدیران صنایع ادامه می دهد: «در چنین شرایطی تا صنایع بخواهند تدابیر دیگری را اتخاذ کنند، تولید متوقف شده یا آسیب های سنگینی متوجه تاسیسات صنعتی می شود.»
... وناگهان «شات دان» شدیم
سلیمی می گوید: «برخی کوره های صنعتی با حرارت بالای 2 هزار درجه سانتی گراد در حال کار هستند و متاسفانه با قطعی یکباره گاز، صدمه می بینند؛ چراکه برخی از آنها مجهز به تبدیل حرارتی نیستند یا نمی توانند خاموش شوند.» این صنعتگر می گوید: «قطعی گاز صنایع حتی در یک ماه، به معنای کاهش یک دوازدهم تولید است، بر این اساس علاوه بر اینکه برنامه ریزی های صنعتی تحقق نمی یابد، بلکه سود بخش صنعت نیز کاهش می یابد. این امر زمینه را برای سرمایه گذاری مطابق برنامه، ناهموار می سازد.»رییس کمیته صنعت کمیسیون صنایع مجلس شورای اسلامی نیز در این رابطه می گوید: «20 درصد مصارف صنعت گاز کشور به بخش صنعت اختصاص می یابد و 80 درصد مابقی صرف مصارف خانگی و غیرصنعتی می شود؛ بنابراین در چنین شرایطی قاعده این است که زمانی که کشور با کمبود گاز مواجه می شود، حق تقدم با بخش خانگی و تجاری باشد.»مهدی صادق می افزاید: «البته همواره توصیه ما به دولتمردان و متولیان تامین گاز کشور این بوده که با برنامه ریزی و اعلام زمان دقیق قطعی گاز، اقدام به این امر نمایند تا ضرر و زیانی متوجه بخش صنعت و تولید کشور نشود.»
نبود دسترسی به سوخت جایگزین
وی به «دنیای اقتصاد» می گوید: «البته توصیه ما به صنعتگران نیز این است که در فصل زمستان که به اجبار با قطعی گاز روبه رو می شوند، ذخیره مطمئنی از سوخت های دیگر را در اختیار داشته باشند تا زمانی که با قطعی مواجه می شوند، بتوانند از سوخت های جایگزین استفاده کرده و توقفی در تولید نداشته باشند.» صادق تصریح می کند: «البته وزارت صنایع باید هماهنگی های لازم را با شرکت ملی گاز به عمل آورد تا بدون هیچ مشکل و محدودیتی، سوخت جایگزین را در اختیار صنعتگران قرار دهد؛ چراکه یکی از گلایه های صنعتگران عدم دسترسی سریع و آسان به سوخت جایگزین است.»
دل مشغولی مدیران گاز
وی اظهار می کند: «البته ذخیره سازی سوخت جایگزین نباید در زمان اوج مصرف گاز و مشغله های بسیار مسوولان شرکت ملی گاز باشد؛ چراکه آن زمان به طور قطع اولویت و دل مشغولی مسوولان شرکت گاز متمرکز بر تامین گاز بخش خانگی است؛ بنابراین ممکن است مشکلات بسیاری برای صنعتگران ایجاد شود.»
به گفته این عضو کمیسیون صنایع و معادن، پیشنهاد این کمیسیون به صنعتگران این است که در فصل بهار و تابستان، اقدام به
ذخیره سازی میزان مطمئنی سوخت جایگزین گاز برای صنایع نمایند تا در زمستان به مشکل برنخورند.
اما نکته حائز اهمیت در این میان، توجه به صنایعی است که سوخت اصلی آنها گاز است و امکان استفاده از سوخت جایگزین برای تامین انرژی مورد نیاز واحدهای خود را ندارند. به گفته کارشناسان، صنایعی که مصرف صنعتی و خط تولید دارند، نمی توانند سوخت دیگری را جایگزین گاز کنند. البته باید به این نکته توجه داشت که انجام ذخیره سازی از سوی برخی صنایع، نباید مانع از اعلام زمان دقیق قطعی گاز حداقل چند ساعت قبل از قطعی شود.
«وزارتخانه» کاری بکند
حمیدرضا فولادگر، عضو کمیسیون صنایع مجلس شورای اسلامی نیز در این رابطه می گوید: «شکی نیست که کشور در زمستان به دلیل افزایش مصرف بخش خانگی و تجاری، با مشکل تامین گاز روبه رو می شود و ضروری است که دولت در این زمینه، اقداماتی صورت دهد. در چنین شرایطی طبیعی است که اگر مجبور شویم انتخاب کنیم که گاز چه بخشی تامین شود، تصمیم ما بر تامین گاز عموم مردم خواهد بود.»
وی می افزاید: «این اقدام، طبیعی است که صورت گیرد و نمی توان از این منظر، به دولت ایرادی وارد کرد؛ ولی بی شک این اقدام زیان هایی در اقتصاد در پی دارد که با تدابیر دولت باید، به کمترین میزان کاهش یابد.»
به گفته فولادگر، البته تجربه سال های گذشته نشان می دهد که اغلب صنایع، سوخت دوم نداشته و نتوانسته اند در این مدت، به کار و فعالیت خود ادامه دهند و دچار خسارت شده اند.»
وی اظهار می کند: «به طور قطع اگر از این بابت، ضرر و زیانی متوجه بخش صنعت کشور شود، دولت و وزارت صنایع باید برای آن برنامه ریزی کرده و نمایندگان نیز در این زمینه، اقدام کنند تا مشکلات مالی رخ داده که ناشی از یک ضرورت زمانی بوده، موجب بروز بحران در صنایع و شبکه بانکی کشور نشود؛ چراکه برخی صنایع به دلیل کاهش تولید، نمی توانند به تعهدات مالی خود در بانک ها عمل کنند.»
ذخیره سازی راهی برای حل مشکل
فولادگر می گوید: «البته ضروری است تا پیش از اینکه مشکل، چهره خود را نشان دهد برای آن برنامه ریزی کرد و راهکارهای کاهش ضرر و زیان را به بخش صنعت کشور گوشزد کرد.»
وی می افزاید: «این امر با افزایش تولید گاز، تامین انرژی و برنامه ریزی برای فراهم ساختن امکان استفاده و ذخیره سازی سوخت جایگزین برای صنایع قابل حل است.»
حداقل قبلا خبر دهید!
این درحالی است که برای استفاده از سوختی نظیر مازوت، نیاز است که 10 تا 12 ساعت قبل از قطع گاز، تولیدکنندگان با خبر شوند تا نسبت به آماده سازی سوخت مازوت اقدام کنند.
به هرحال، بخش صنعت با حدود 22 هزار میلیارد تومان ارزش افزوده، 10 درصد تولید ناخالص داخلی را در اختیار دارد. برآوردها نشان می دهد هزینه هر روز تولید در بخش مزبور، 60 میلیارد تومان خواهد بود. در واقع قطع هر روز گاز به معنای زیان 60 میلیارد تومانی به صنایع کشور به شمار می رود.
منبع :روزنامه دنيای اقتصاد تاریخ : 16 آذر 1388 شاخه : صنایع و معادن
