کارگران و مهندسان استان مرکزی به یاد دارند که با ورود و حضور هر مسئول ملی مرتبط با بخش صنعت یا رئیس جمهور، گروهی یا نماینده ای از طرف آنان از طریق نامه و اگر بتوانند شفاهی با زبان تعامل و گفتگو و یا اعتراض، گلایه های خود را که ناشی از بی توجهی به توانایی صنعت داخل است مطرح کردند.
حرف دل آنان، جلوگیری از واردات بی رویه و اتکا به توانایی خارجی است و گرچه هر بار با دلگرمی و دلسوزی، مسئولان قول پیگیری را دادند اما گویا وقتی به تهران می روند انبوه کارها و برنامه ها مجالی به آنان برای فکر کردن به درد دلهای شنیده شده نمی دهد و هر بار این دوره تکرار می شود، باز مسئولی و باز درد دل و دوباره انبوه کارها در تهران برای فراموش کردن مشکلات صنعت اراک و توانمندی داخلی.
و یکی از این قصه های تکراری قصه واگن پارس اراک است، صنعتی که در دوران دفاع مقدس به همراه دیگر واحدهای صنعتی استان مرکزی پشتوانه دفاع بود و اکنون مورد بی توجهی است و حال که زمان فراغت از جنگ است قرار است صنایع دیگری که سابقه حضور در دوران دفاع مقدس را ندارند در دایره حمایت ها قرار گیرند.
کارخانه واگن پارس اراک قبل از انقلاب ایجاد شد و همانند واحدهای دیگر در حالی که قرار بود جولانگاهی برای مهندسان و تکنسین های خارجی و عرصه ای برای مونتاژ کاری شود پس از پیروزری انقلاب اسلامی به دست مهندسان و کارگران داخلی و بومی اراک راه اندازی شد.
این کارخانه 33 هکتاری، پس از راه اندازی با وجود روحیه انقلابی برای خودکفایی، گستره ای برای بروز و ظهور توانمندی ها و خلاقیت های نیروهای بومی و تبدیل شدن به بازوی توانمند فنی مهندسی کشور شد.
واگن پارس جزو صنایع سنگین است و مانند واحدهای صنعتی دیگر استان مرکزی در دوران دفاع مقدس مسیر خدمت رسانی به رزمندگان را در پیش گرفت و از این رو یکی از کارخانه هایی است که در پنجم مرداد 1365 مورد بمباران هوایی دشمن قرار گرفت و تعدادی از کارگران و مهنذسان این کارخانه به شهادت رسیدند، با این حال کارکنان این کارخانه اجازه ندادند کارخانه حتی یک روز از تولید بازماند و به تکاپوی صنعتی خود ادامه دادند.
پس از دوران دفاع مقدس واحدهای صنعتی استان مرکزی مسیر عادی تولید و سازندگی و کسب فناوری ها را در پیش گرفتند.
فناوری موجود در این کارخانه حاصل زحمات صدها مهندس و کارگر و میلیاردها تومان سرمایه ملی کشور است که اکنون مهر بی توجهی را بر پیشانی دارد.
صنعتگران اراک معتقدند سازندگی فرصتی برای کارخانه ها و شرکتهای صنعتی داخلی بود که آنچه را می دانستند و در توان داشتند به کار ساختن کشور خود خرج کنند و انتظار صنایع سنگین و سازه ای اراک از جمله واگن پارس این بود که پروژه های داخلی که بعضا پرسود بودند به آنها داده شود و دست شرکتهای خارجی و واردات کالاهای خارجی از کشور کوتاه شود و از محل قانون توجه به توانایی داخلی در اجرای پروژه ها، سهمی نیز نصیب آنان شود.
آنها با اشاره به اینکه بسیاری از پروژه های بزرگ داخلی در حوزه وزارتخانه ها و دولت است، انتظار آنان برای دادن پروژه ها به صنایع داخلی را بی جا ندانسته و آن را ضروری و گامی بلند در مسیر خودکفایی می دانند.
حدیث واگن پارس اراک به عنوان بزرگترین کارخانه تولید کننده تجهیزات و ادوات ریلی خاورمیانه از جمله این قصه هاست.
صاحبان صنایع زیردستی واگن پارس بر این باورند علیرغم حرف هایی که در حمایت از صنایع داخل زده می شود، واگن پارس اراک مورد بی توجهی است و این امر کارخانه ای را که دارای فناوری های متعدد است و توانایی ساخت لوکوموتیو، واگن های باری، مترو و مسافری را دارد در مرحله رکود و سقوط قرار داده است و ماه هایی پیش می آید که این شرکت بزرگ قادر به دادن حقوق کارگان خود نیست.
آنان در تشریح این بی توجهی ها به قانون واردات تجهیزات دست دوم واگن از خارج اشاره می کنند که مجوز آن از سوی دولت داده شده است همچنین واردات واگن های مترو و قطار از خارج از دیگر موارد است که مهندسان خواستار دادن عملیات اجرای این پروژه ها به صنایعی چون واگن پارس اراک هستند.
رئیس سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران چندی پیش در بازدید از این کارخانه از مسئولان شرکت راه آهن ایران به عنوان یکی از مهمترین پیمانکاران در زمینه تجهیزات ریلی خواست به شرکت واگن پارس اراک عنایت بیشتری شود.
با توجه به نوسازی راه آهن کشور و تاکید قانون بر تسریع این روند، درخواست عنایت، در واقع همان دادن پروژه های ساخت واگن قطار به صنایع داخلی توانمند و جلوگیری از واردات است.
قلعه بانی با بیان اینکه این شرکت از جمله شرکت هایی است که براساس سفارش کار می کند، گفت: بر این اساس این شرکت به دلیل نداشتن سفارش مستمر دچار مشکلاتی می شود و حمایت از شرکتهایی که نیازهای آنان توسط واگن پارس تامین می شود، ضروری است.
وی تصریح کرد: سفارشی کارکردن منجر شده این شرکت طی 15 سال گذشته، کمتر از 10 هزار دستگاه واگن بسازد و ظرفیت تولید این کارخانه بیش از این است.
از دیگر راههای برون رفت این شرکت از مشکلات ایجاد تعلق خاطر در میان کارکنان نسبت به شرکت، ایجاد انگیزه در میان مدیران و کارگران و همراه شدن تولید با بهره وری است که مورد تاکید کارشناسان قرار گرفت.
در حالیکه مسئولان این شرکت در حال انعقاد قرارداد با بخش خصوصی برای ساخت 70 دستگاه لوکوموتیو باری، 50 واگن دو محوره حمل کانتینر، 110 واگن مسافربری، 100 واگن خط 2 مترو مشهد، 120 قطار شهری اهواز، 160 واگن خط هفت مترو تهران و 90 ترنست است، توان مهندسان داخلی را بالاتر از آمار کنونی می دانند.
مدیرعامل شرکت واگن پارس اراک در گفتگو با خبرنگار مهر در اراک با اشاره به صادرات 60 درصد تولیدات دو سال گذشته این شرکت به خارج از کشور، این امر را نشانگر کیفیت تولیدات این شرکت دانست و گفت: این شرکت قادر به انجام رضایتبخش پروژه های داخلی است چنانکه به خارج نیاز نباشد.
غلامرضا رزازی با بیان اینکه 50 درصد تولیدات امسال نیز سفارش های خارجی است و صادر می شود، ظرفیت تولید سالانه این شرکت را تولید یک هزار و 500 دستگاه واگن باری، 150 واگن مسافربری، مترو، ترنست و 40 دستگاه لوکوموتیو خطوط اصلی دانست و افزود: این شرکت مجهز به 33 کیلومتر خطوط ریلی جهت انجام تستهای فنی است و یکی از مجهزترین آزمایشگاه های صنعتی را دارا می باشد.
وجود بزرگترین کارخانه سازنده تجهیزات ریلی در استان در کنار 120 واحد تولید کننده تجهیزات ریلی در این استان مکمل کننده توانمندی هاست.
به واسطه وجود 120 واحد تولید کننده تجهیزات ریلی در استان مرکزی خوشه صنعتی ریل در استان تعریف شد و ایجاد این خوشه صنعتی، در سفر دوم دولت به استان به تصویب رسید و اکنون تنها خوشه صنعتی ریلی به عنوان مزیت صنعتی استان مرکزی در این استان فعال شده است.
قائم مقام شرکت شهرکهای صنعتی استان مرکزی در این باره به خبرنگار مهر گفت: خوشه صنعتی ریل در راستای افزایش تولید و کیفیت تولید و تسهیل صادرات در استان ایجاد شد.
احمد پریدری با بیان اینکه ایجاد خوشه صنعتی با ساماندهی واحدهای فعال و رفع نواقص و مشکلات آنها صورت می گیرد، اظهار داشت: ایجاد خوشه صنعتی ریل که از جمله مصوبات سفر دولت به استان بوده است دارای بیش از دو هزار میلیارد گردش مالی است.
نص صریح قانون، استفاده از توان داخلی در انجام پروژه هاست، این قانون در راستای استقلال کشور و تدوین راه روشنی برای آن گروه از نیروهای داخلی ترسیم شده است که به ترسیم ایرانی آباد با دستان ایرانی ها می اندیشند، چیزی که از فرهنگ دوران دفاع مقدس می توان آموخت.
منبع :خبرگزاری مهر تاریخ : 20 مرداد 1388 شاخه : صنایع و معادن
