"فصل دروی محصولی است که به سبب رنج و زحمت به دست آوردن آن، آن را برنج نامیده اند. فکرش را بکنید، کشاورزی صبح با طلوع خورشید لباس کار می پوشد و برای درو به مزرعه می رود، مزرعه ای پر از آب و گل و لجن، هوا هر لحظه گرم تر و شرجی تر می شود، با کمری دولا، پاهای گل آلود و خیس عرق خوشه های زرین برنج را درو می کند. شب خسته و کوفته، آنقدر در گل دولا راه رفته است که رمق ندارد، کف اتاق ولو می شود و از خستگی چرت می زند، تلویزیون را روشن می کند. رسانه دولتی، دارد تبلیغات برنج می کند، خوب دقت می کند تبلیغات برنج خارجی با قد و رنگ آنچنانی...
شبکه را تغییر می دهد تا فوتبال ببیند، دور زمین تبلیغات برنج خارجی؛ سرش را روی دستش می گذارد و به گرفتاری ها، بدبختی ها، قرض و بدهکاریش فکر می کند. می گویند مجلس از صدا و سیما خواسته که تبلیغات برنج خارجی پخش نکند. روز دیگری از راه می رسد ، خوشه های زرین برنج با کاه یا همان کلش درو می شوند، یک روز زیر آفتاب می مانند و سپس جمع آوری می شوند. شالی ها خرمن می شوند و کلش از دانه ها یا همان شلتوک (برنج با پوسته دانه) جدا می شوند شلتوک ها به گرمخانه برده می شوند و در دما و زمان مشخص و معین خشک می شوند و پس از آن به دستگاه پوست کنی برده شده و در آن دستگاه پوسته شلتوک از دانه جدا و برنج سفید، خوش بو و خوش تراش به دست می آید."
اینها دست نوشته های یک گیله مرد است که با خون دل رنج برنج را در فضایی مجازی حک کرده است. هرچند که موضوع سخت تر و حساس تر از این حرف هاست زیرا کیفیت و کمیت محصول در این مراحل و این زمان رقم می خورد.
سالانه بیش از چهار میلیون تن شلتوک تولید می شود که فقط 230000 تن آن به برنج سفید قد بلند و خوش تراش تبدیل می شوند بقیه شکسته و در واقع جز ضایعات محسوب می شوند و این درصد بالای شکستگی بستگی به عوامل زیادی از مزرعه تا کارخانه شالیکوبی دارد.
متاسفانه روزهای سخت برنج ایرانی مثل اینکه نمی خواهد تمام شود و گویا جان برنجکاران پس از چند سال صبوری از مشکلاتی که ورود بی حساب و کتاب برنج خارجی و مسائل دیگر به وجورد آوردند به لب رسیده و دیگرتاب تحمل بی عدالتی و رنج بی مزد را ندارند.
و اینها همه به دلیل حمایت نکردن دولت و مسئولان ذیربط است که تولید برنج در کشور را با چالش های جدی روبه رو کرده و با بروز برخی مشکلات طبیعی از جمله کم آبی و خشکسالی و... این عارضه تشدید شده و برنج سفید برنجکاران کشور را به خاک سیاه نشانده است.
به گزارش ایلنا بر پایه آمار رسمی کشور در سال 87، یک میلیون و 382 هزار تن برنج به ارزش 790 میلیون دلار وارد کشور شده، حال آن که این رقم در سال 86، یک میلیون و 66 هزار تن بوده است. ناگفته نماند که در سه ماه نخست سال جاری نیز 368 هزار تن به ارزش 310 میلیون دلار برنج وارد کشور شده است.
این بار مسئله سر از جای دیگر باز کرده ، شالیکوبی ها به دلیل پر بودن انبارهای شان از برنج کهنه و تازه دیگر شالی کشاورزان را قبول نکرده و به آنها برمی گردانند.
رحمت احمدی یکی از کشاورزان برنجکار که شغل اجدادی شان کشاورزی است با ناراحتی از وضع به وجود آمده به ایلنا می گوید: چرا مسوولان فکری به حال ما کشاورزان نمی کنند ما یکسال زحمت می کشیم تا امروز ماحصل زحمت خود را به زخمی بزنیم اما آن هم با قیمت بسیار پایین خریداری می کنند و یا در انبارها می ماند و می گویند خریداری برایش نیست.
وی با اشاره به مشکلات زندگی کشاورزان ادامه می دهد: مگر کشاورزان مشکل ندارند اکثر آنها به سختی زندگی می کنند و خرج زن و بچه هایشان را نمی توانند در بیاورند این چه عدالتی است که باید برنج مرغوبی که یکسال زحمتش را کشیده ایم به خاطر برنج بی کیفیت خارجی در انبارها به فروش نرود و پول ما را ندهند.
این کشاورز ادامه می دهد: کشاورزان همه معطل مانده اند چه باید بکنند اگر از خانه بیرون بیاییم و بخواهیم تحصن کنیم می گویند "اراذل و اوباشیم" اگر همه در خانه بمانیم و با شرایط موجود بسازیم خرج زندگی مان را چه باید بکنیم.
تقی محمودی نیز از برنج کاران جانباز روستای بابلسر است. او به ایلنا می گوید: همه کشاورزان ناراضی و گله مندند نه از سوی جهاد کشاورزی اقدامی صورت می گیرد نه اداره بازرگانی و استانداری! به همه مسوولان استان نامه نوشته ایم ولی همه می گویند این مساله به ما ربطی ندارد پس اگر مشکل کشاورزان به دولت مربوط نیست ما باید دردمان را به کجا بگوییم؟
محمودی می افزاید: کشاورزان هر روز پس از نماز مغرب و عشا در مساجد روستاهایشان جمع می شوند تا بتوانند با مشورت روحانی مسجد فکری بکنند اما بسیاری از روستاها هم امسال به دلیل همین مشکلات حتی روحانی به مساجدشان اعزام نشده و روستاها بدون روحانی باقی مانده است.
جواد یزدانی مدیر یکی از شالیکوبی های قدیمی فریدون کنار نیز در همین رابطه به ایلنا می گوید: وضع موجود بسیار ناراحت کننده است کشاورزان شالی هایشان را برای تبدیل به برنج سفید به شالیکوبی می آورند و ما به واسطه ها می فروشیم و پول آنها را می دهیم ولی در حال حاضر هیچ خریداری برای برنج ایرانی نیست چون بازار از برنج خارجی اشباع شده.
وی می افزاید برنجی که برای کشاورزان کیلویی 1600 درمی آید امروز با همین قیمت هم به فروش نمی رود.
این مدیر کارخانه شالیکوبی همچنین گفت: برنج پرمحصول که شامل برنج های نامرغوب است تا مدتی دیگر از راه می رسند و این خطر بزرگی است زیرا افراد سودجو از این فرصت استفاده کرده و برنج طارم مرغوب را با برنج های بی کیفیت مخلوط و با قیمت بسیار پایین در بازار به فروش می رسانند.
حمزه کریمی رئیس اتحادیه شالیکوبی داران ، استان مازندران در گفت وگو با ایلنا در رابطه با این خبر می گوید: به دلیل پر شدن انبار شالیکوبی ها بسیاری از آنها دستگاه ها را خاموش و برنج ها را شالی نمی کنند.
وی در مورد علت وقوع چنین مساله ای می گوید: انبار شالیکوبی ها به دلیل به فروش نرفتن برنج های سال گذشته و همچنین برنج های تازه که هنوز خریداری برایشان نیست پر است و دیگر جایی برای شالی ها باقی نمانده.
وی مشکل دیگر را بارندگی زیاد امسال دانست و گفت: شالی هایی که کشاورزان به شالیکوبی می آورند خیس است و این کار را سخت تر کرده و از طرفی کشاورزان به دلیل خیس بودن شالی هایشان نمی توانند از دستگاه مکانیزاسیون برای برداشت استفاده کنند و مجبورند روزی 60 هزار تومان پول کارگر نشاکار بدهند در صورتی که برنج های قبلی شان هنوز به فروش نرفته و هزینه کارگران را نمی توانند پرداخت کنند.
وی با اعلام این مطلب که با رکود جدی برنج مواجه شده ایم به ایلنا گفت: در حال حاضر خرید و فروش برنج با کندی صورت می گیرد و واردات برنج خارجی نیز از عوامل اصلی به وجود آوردن چنین شرایطی است به گونه ای که برنج طارم اصل و با کیفیت را حتی با کیلویی 1500تومان هم می فروشند در صورتی که برنج نامرغوب پاکستانی را هم نمی توان با این قیمت خرید.
وی گفت: تجار شهرستان های شمالی هیچ جاذبه ای برای خرید برنج ایرانی ندارند و معتقدند با سرمایه گذاری در این بخش ضرر خواهند کرد.
رئیس اتحادیه شالیکوبی داران استان مازندران با بیان اینکه تاکنون چندین بار به مسوولان استانی در این رابطه هشدار داده ایم گفت: متاسفانه تاکنون هیچ اقدام موثری در این رابطه صورت نگرفته است.
وی معتقد است در حال حاضر پتانسیل خوبی برای خرید تعاونی های مصرف ایجاد شده است و از تعاونی ها می خواهیم برای حل مشکل برنج کاران و جایگزینی مصرف برنج ایرانی به جای برنج خارجی در میان مردم و خالی شدن انبارها برنج بخرند.
کریمی ادامه داد: بسیاری از شالیکوبی ها به حالت اعتصاب دستگاه ها را خاموش کرده اند و شالی از کشاورز تحویل نمی گیرند یعنی هم کشاورزان در حال حاضر با مشکل جدی مواجهند و هم شالیکوبی ها، به دنبال این مسائل بسیاری تماس می گرفتند و علت را جویا می شدند و برخی انتقاد می کردند اما آنها نه می خواهند شلوغ کنند و نه در پی آشوب هستند فقط می خواهند مشکلاتشان حل شود.
به نظر می رسد، دولت باید با اقدامی ضرب الاجل مانع نابودی برنج و برنجکاری کشور شود اما آیا این از توان دولتی که شعارش "ما می توانیم "است بر خواهد آمد تا پس از این شاهد فروش شالیزارهای شمال کشور به دلیل مشکلات کشاورزان نباشیم؟
گزارش از نسا نژادزارع
منبع :خبرگزاری کار ایران تاریخ : 22 شهریور 1388 شاخه : کشاورزی ، دامداری و شیلات
