گروه بازرگانی- صادرات غیر نفتی در خوشبینانه ترین ارزیابی ها 7درصد تولید ناخالص داخلی ایران را دربر می گیرد.
ازسوی دیگر، ساختار بازرگانی خارجی کشور، به دلیل غلبه نفت خام، هم سطح وابسته ترین کشور های جهان سوم است. با این حال صدور همین مقدار کالای غیر نفتی ناچیز از سوی ایران نیز، به گفته اسدا... عسگر اولادی، امروز با خطر روبه رو شده و در صورت ادامه وضعیت موجود، طی پنج تا هفت سال آینده به سطح 30 سال پیش باز خواهد گشت. به بیان دیگر، ایران ممکن است هفت سال دیگر از لحاظ صادرات غیر نفتی حدود چهل سال به عقب بازگردد.در پی شرایط اسفبار واحد های تولیدی و امکان فرو ریزی شمار بیشتری از آنها دولت تصمیم گرفت بدهی 6700 واحد را برای یک سال مشمول استمهال قرار دهد. بنابراین دولت پذیرفته است که 6700 واحد تولیدی کشور یکجا در وضعیت «استیصال» قرار گرفته اند. دومین روز از سلسله نشست های تخصصی بررسی چالش های صادرات غیرنفتی ، روز گذشته با حضور وزیر صنایع و معادن ، قلعه بانی، مدیرعامل سازمان گسترش و نوسازی ، افقهی، رییس سازمان توسعه تجارت ، معاونان وزیر صنایع و معادن و جمعی از صادرکنندگان نمونه در محل سازمان توسعه تجارت برگزار شد.علی اکبر محرابیان که در اواخر این نشست پشت تریبون رفت، از شرایط صادرات پایدار سخن گفت و خاطرنشان کرد که اگر در کشور تولیدکننده خوبی داشته باشیم و محصولات خوبی تولید شود، می توانیم به صادرات پایدار بیندیشیم. وی با تاکید بر مدیریت واردات به نحو مطلوب افزود: اگر تولید داشته باشیم و در مقابل از ورود کالاهای قاچاقی و بی کیفیت جلوگیری نشود و شرط رقابتی وجود نداشته باشد روز به روز تولید کننده ضیعف تر می شود.به گفته وزیر صنایع و معادن، هماهنگی میان تیم اقتصادی دولت دهم حتی از دولت قبلی هم بیشتر است. وی در ادامه با اشاره به اصل رقابت پذیری اظهار کرد: کشورهایی که اقتصاد تولید محور دارند رقابت در خاک خود را مجاز نمی دانند، بلکه در بازار هدف دنبال می کنند.
وزیر صنایع در ادامه بازار را گرانبهاترین فاکتور اقتصادی هر کشوری دانست و بیان کرد: اگر بازار را بدون توجه در اختیار دیگران قرار دهیم، بیشترین ضربه را نخبه ها خواهند خورد و اگر این موضوع برعکس شد آن وقت محصول نخبه بروز می کند. محرابیان در ادامه به سود کم تولیدکننده از زنجیره توزیع اشاره و با تاکید بر اصلاح نظام یارانه عنوان کرد: اگر این نظام اصلاح شود کسی که در تولید خود کیفیت و قیمت کمتری دارد، از سود بیشتری بهره مند می شود؛ با این شرایط محصولات نیز در بازار جهانی رقابت پذیر می شوند. وی با اشاره به سیاست های ارزی کشور در این مورد نیز خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم ملی بیندیشیم باید به تراز ملی فکر کنیم.
وزیر صنایع در پایان در مورد مالیات بر ارزش افزوده نیز یادآور شد: مالیات بر ارزش افزوده طوری تعیین شده که به نفع تولید کشور است.
ماندگاری در بازار ، یک اصل است
در این مراسم رییس سازمان توسعه تجارت با بیان اینکه مسائل مربوط به صادرات باید به صورت کارشناسانه بررسی شود ، گفت: روند تجارت جهانی نشان می دهد که همچنان بحران بر تجارت خارجی سایه افکنده است.وی به آمار بانک جهانی در 9 ماه ابتدای سال جاری و کاهش شدید صادرات در بسیاری کشورها اشاره کرد و توضیح داد: در این مدت پاکستان با 30 درصد ، ترکیه 48 درصد ، هند 28درصد ، مالزی 22درصد و ژاپن با 40درصد کاهش صادرات مواجه بودند و کشورمان بدون احتساب میعانات گازی 10درصد کاهش ارزش صادرات غیر نفتی داشت که با کسر کالاهای پتروشیمی از این آمار رشد 7 درصدی در صادرات سایر کالاها داشتیم.وی بر این نکته تاکید کرد که ماندگاری در بازارهای هدف یک اصل است؛ اما در برخی حوزه ها به ویژه صنعت و معدن این ماندگاری را از دست داده ایم و احیای آن نیاز به عزم همگانی دارد و دوم اینکه صادرات توسعه زیر ساخت های لازم را می طلبد.در ادامه این نشست افشین روغنی، معاون امور اقتصادی وزارت صنایع و معادن ابراز عقیده کرد: به واسطه بافتی که قبل و بعد از انقلاب وجود داشته کشور ما کشوری وارد کننده بوده نه صادرکننده. به اعتقاد روغنی، سازوکار و گردش کار برای واردات روان و مرتب است و برای صادرات چنین نیست؛ بنابراین چرخ صادرات به نسبت واردات روان نمی چرخد.وی به امتیازات نهفته و پنهانی واردات به واسطه زمان طولانی پرداختن به این اقدام در کشورمان اشاره کرد و افزود: در این میدان صادرکنندگان کشورمان از امتیازاتی که واردکنندگان از آن برخوردارند، محروم شده است.
گردش کند پول
همچنین محمدمهدی راسخ، دبیرکل اتاق ایران در ادامه این نشست گفت: نظام بانکی کشورمان بخش ناچیزی از نیازهای صادرات را پوشش می دهد؛ بنابراین یکی از اولویت های نظام بانکی این است که منابع مالی صادرکنندگان را تامین کند؛ به ویژه اینکه گردش پول در کشورمان به کندی انجام می شود.وی در ادامه به کمبود زیرساخت های تجارت الکترونیک در کشورمان اشاره کرد و افزود: تجارت الکترونیک مانند سایر کشورها باید در سطح بالایی در اختیار صادرکنندگان قرارگیرد و نهایتا اینکه نیروی انسانی کارآمد در شبکه های صادراتی و ایجاد شرکت های تخصصی صادرات با خوشه های صادراتی برای بازاریابی مطلوب و ماندگاری در بازارهای هدف به توسعه و افزایش صادراتمان کمک می کند.در ادامه این نشست، قلعه بانی، دیگر معاون وزیر صنایع و معادن و رییس سازمان گسترش نوسازی با توضیح اینکه تسهیل قوانین و مقررات می تواند در رشد صادرات موثر باشد، اظهار داشت: چین کشوری است که با تسهیل قوانین و مقررات به رونق صادرات رسید و مازاد ارزی کشورش را در جهت تولید و زیر ساخت های موثر به کار برد که باز هم باعث افزایش صادراتش شد.وی افزود: در طرح نان صنعتی با وجود جلسات مکرری که با کارخانه های تولید کننده نان صنعتی ، وزارت صنایع و کارخانه های تولید نان صنعتی برای تولید ماشین آلات تولید در کشور برگزار شد، اما باز شرکت های داخلی به دنبال واردات ماشین آلات رفتند و به هیچ وجه با ما همکاری نکردند؛ این در حالی است که با ادامه دادن این شیوه به هیچ وجه موفق نخواهیم شد.قلعه بانی اظهار داشت: وزارت امور خارجه و سفرای کشورمان باید در جهت رفع مسائل صادرات ، حمایت از بنگاه ها و فروش کالاهای صادراتی کمک کنند.وی در ادامه پیشنهاد داد: باید بین وزارتخانه های امور خارجه، بازرگانی ، صنایع و معادن ، بانک مرکزی ، بخش خصوصی و اتاق های بازرگانی کمیته ای ایجاد شود تا بخش صنعت ، صادرات و تولید مشکلات و مسائلشان را مطرح کنند.
واردات 90 تن پارچه
در این نشست، گلنار نصراللهی، مدیرکل نساجی و پوشاک وزارت صنایع و معادن با اشاره به آماری در خصوص صادرات صنایع نساجی در 6 ماه ابتدای سال جاری و مقایسه آن با سال گذشته اظهار داشت: در سال گذشته 347 میلیون دلار و امسال 389میلیون دلار صادرات نساجی داشتیم که نشان از رشد 12 درصدی صادرات این محصولات دارد؛ این در حالی است که 5/2 درصد کاهش وزنی را در6 ماه سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته شاهد بودیم.
نصراللهی نیز همچون دیگر کارشناسان به تثبیت نرخ ارز انتقاد کرد و افزود: همه عقیده داریم تورم بر قیمت ها تاثیر دارد و در زمینه ثابت بودن قیمت ارز به تفاهم نرسیدیم؛ بنابراین باید تا رسیدن به اجماع در مورد نرخ ارز این مشکل از طریق جوایز صادراتی برطرف شود؛ هر چند به نظر می رسد که این جوایز از نظر مقدار کافی نیست و با تاخیر پرداخت می شود.به گفته مدیر کل نساجی وزارت صنایع در سال گذشته 90 هزارتن پارچه به صورت رسمی وارد کشور شده که این میزان 60 تا 70 درصد بیشتر از تولید داخل است.
منبع :روزنامه دنيای اقتصاد تاریخ : 28 مهر 1388 شاخه : صنایع و معادن
