مهم ترین موانع و چالش های صادرات کشور در سال 88 چه بوده است؟ با این پرسش به سراغ صادرکنندگان نمونه رتبه دوم سال جاری رفتیم.
علیرضا مهربان، مدیرعامل شرکت کندر از استان سمنان که به عنوان صادرکننده نمونه انتخاب شده است با بیان اینکه فرهنگ توسعه صادرات باید در تمام ارکان کشور - و نه فقط اتاق یا وزارت بازرگانی - ، نهادینه شود، گفت: بخش هایی از دولت توجهی به صادرات ندارند و از صادرات فقط لفظ و عنوان آن را می دانند.
مهربان خواستار آن شد که قوانین صادراتی - تجاری اصلاح شده و در سطوح کلان برنامه ریزی اصولی صورت پذیرد.
سعید شمیرانی، مدیرعامل تولی پرس هم به مشکلاتی همچون عدم تطابق استانداردهای کشورها که در مسیر صدور کالا به عراق وجود دارد، اشاره می کند و خواستار سهولت پرداخت تسهیلات مالی برای صادرکنندگان می شود. شمیرانی ادامه داد: الان 4 سال است که جایزه صادراتی خود را دریافت نکرده ایم، حال آن که تولیدکننده در محاسبات اقتصادی خود این مبالغ را به حساب می آورد.
سیدحمیدرضا بطحایی، هم که در زمینه صادرات فرش فعال است، از دیرکرد پرداخت جوایز گله مند است. او همچنین به واردات بی رویه فرش اشاره می کند که به نظر او زیان های زیادی را به صادرات کشور وارد آورده است.
مدیرعامل شرکت فرش لچک ترنج در پایان گفت: تعرفه واردات کالاهایی که ما خود آنها را صادر می کنیم پایین است، حال آن که باید عکس این رویه عمل شود.
مسعود سزاوار ذاکریان، مدیرعامل پاکشو، عمده مشکلات صادرات کشور را به دو بخش تولید و سیاست های دولت مربوط دانسته و می گوید: تولیدکنندگان هنوز بازارهای صادراتی را نشناخته و همچون بازار داخلی به بازارهای خارج از کشور و بازارهای هدف هم به صورت سنتی نگاه می کنند. حال آن که در شرایط کنونی این بازار است که شرایط کار را مشخص می کند.
ذاکریان در این راستا به ضعف صادرکنندگان در زمینه هایی مانند بازاریابی، برند، بسته بندی های جدی و نوآوری اشاره کرده و می افزاید: ما در بعد کلان هم باید هرچه زودتر وابستگی های خود را به نفت کاهش داده و دارای استراتژی های صادراتی شویم.
ذاکریان با بیان اینکه نگاه ما به صادرات غیرنفتی نگاهی استراتژیک نیست، گفت: اکنون کم و بیش دولت ضرورت این رویکرد را احساس کرده و متوجه شده اند که ما برای صادرات نیاز به برنامه ای کلان داریم.
امسال اما در صادرات تراکتور گویا مشکلی وجود نداشته است زیرا مدیرعامل تراکتورسازی تبریز در پاسخ به سوال ما بر نبود هیچ مشکل یا مانعی برای صادرات شرکت متبوعش اشاره می کند. ابوالفتح ابراهیمی با این حال بحران مالی جهانی را موثر بر صادرات کشور دانست و افزود: ما با تلاش زیاد توانستیم جلوی کاهش صادرات تراکتور را بگیریم.
ابراهیمی اما همچون سایر تولیدکنندگان و صادرکنندگان کشور از وضعیت جوایز صادراتی گله مند است و می گوید: بهتر است هر وقت دولت بودجه کافی در اختیار داشت، جوایز صادراتی را پرداخت کند.
عبدا... خدابنده، مدیرعامل تعاونی تولیدی رویان شیمی اسفراین نیز در گفت وگویی با ما، بحران جهانی اقتصاد را از پدیده های آسیب زا در حوزه صادرات دانست و گفت: در مورد موانع داخلی هم باید به ثبات نرخ ارز اشاره کرد که باعث می شود تا کالاهای وارداتی را ارزان وارد کنیم و صادرات ارزان داشته باشیم.
خدابنده تاکید کرد: در بازارهای هدف ما هم با محصولات کشورهای مقصد و هم با کشورهای ثالث رو به رو هستیم؛ بنابراین وضعیت رقابت با توجه به ثبات نرخ ارز پیچیده شده است.
خدابنده به مشکلاتی مانند نرخ تورم 15 تا 20درصد سالانه برای مواد اولیه و همه عوامل تولید، بالا بودن نرخ کارمزد بانکی و ... اشاره کرد و افزود: این در حالی است که رقبای خارجی ما سرمایه مورد نیاز خود را با نرخ 1 تا 2 درصد تامین می کنند.
وی خاطرنشان کرد: در 5 سال گذشته قیمت تمام شده 100 درصد با توجه به نرخ تورم افزایش داشته حال آن که در همین مدت نرخ ارز افزایش 25 درصدی را طی کرده است که باعث شده تا ما توان تولید و صادرات را از دست بدهیم و نتوانیم بازارهای خود را حفظ کنیم. این فعال بخش خصوصی از وزارت کار هم گله مند است که بدون در نظر گرفتن بهره وری و شرایط موجود، حق بیمه 20 تا 25 درصدی را برای کارفرمایان تعیین می کند. خدابنده در پایان خواستار تسهیل واگذاری زمین در شهرک های صنعتی و سایر نقاط به سرمایه گذاران و تولیدکنندگان شد.
مدیرعامل دزنوش، صادرکننده نمونه آب معدنی و نوشابه می گوید؛ در سال جاری 80 درصد صادرات خود به عراق، بازار هدف اصلی این شرکت، را از دست داده است.
علیرضا منزوی با بیان اینکه عراق اجناس ایرانی را در مرز قرنطینه می کند، فشار ترکیه و آمریکا را در این امر موثر دانست و افزود: ما اجناس خود را با لنج های دریایی به ام القصر و بصره صادر کردیم که آنجا هم برخی شرکت های داخلی برای ما مشکل ایجاد کردند.
این صادرکننده نمونه همچنین به ضعف وزارت خانه های خارجه و بازرگانی در پشتیبانی از تجارت خارجی کشور اشاره کرد و توضیح داد: ما می خواستیم با عربستان برای صادرات هفته ای 10 هزار تن آب به ارزش سالانه 77 میلیون دلار قرارداد ببندیم که نبود چنین مشاورانی و همچنین عدم همکاری بانک ملت در آن زمان مانع این قرارداد شد.
یک صادرکننده نمونه دیگر هم تحریم های اعمال شده علیه کشور را از چالش های مهم صادراتی در سال 88 عنوان کرد. محمدحسین روشنک، همچنین عدم ثبات قوانین مربوط به صادرات را مانعی بزرگ برای برنامه ریزی های صادرکنندگان برشمرد.
مدیرعامل شرکت «ایمان تجارت روشن» افزود: دولت برنامه ریزی های لازم را برای اطمینان و رشد صادرات اعمال نمی کند. این فعال بخش خصوصی همچون سایر همکاران خود ثبات نرخ ارز و تعویق پرداخت جوایز صادراتی را مانعی مهم برای صادرات می داند.
محسن احتشام هم که در زمینه صادرات زعفران فعالیت می کند، محدودیت در انتقال پول از کشورهای خارجی، ترانسفر کردن پول های صادرکنندگان، تحریم بانکی، کمبود تسهیلات و بالا بودن نرخ سود بانکی را از مهم ترین موانع توسعه صادرات غیر نفتی دانست. مسعود شاه مرادی، یک صادرکننده نمونه دیگر هم بر آن است که بحران جهانی باعث شد تا بسیاری از خریداران سفارشات خود را کم کرده یا بداخلاقی هایی داشته باشند.
مدیرعامل «قم آلیاژ» نبودن سیستم خرید و سامانه بانکی قوی در عراق به مثابه یکی از مهم ترین بازارهای هدف صادرکنندگان ایرانی را از جمله موانع اساسی رشد صادرات دانست و افزود: ما از دریافت مطالبات از طرف عراقی مطمئن نیستیم و آن را به واسطه پیله ورها انجام می دهیم. یک صادرکننده نمونه پوشاک هم از عدم همکاری گمرک در پاسخ به استعلام سازمان توسعه تجارت انتقاد می کند و می گوید: برای تامین سرمایه هم متاسفانه سنگ اندازی می شود.
ابوالقاسم صفرزاده که شرکتش، بازرگانی صفرزاده، امسال صادرکننده نمونه از کهکیلویه و بویراحمد شده است در ادامه خاطرنشان کرد: دولت بازرگانان داخلی را نیز شامل همان ردیف تجاری 6 درصدی تجار خارجی فعال در کشور کند.
صفرزاده همچنین خواستار آن شد که همچون کشور چین جایزه صادراتی به 25 درصد افزایش یافته و به موقع پرداخت شود.
منبع :روزنامه دنيای اقتصاد تاریخ : 12 اسفند 1388 شاخه : تجارت و بازرگانی
